Dans De oneindige knok- en schietpartijen in A Fine Mess van Jakop Ahlbom en Marco Gerris zijn knap gemaakt en virtuoos uitgevoerd. Maar ze staan een echt geestige parodie op de actiekomedie in de weg. Voor de liefhebbers van het genre is wel veel herkenbaars te zien, inclusief flinterdun verhaallijntje.
A Fine Mess in een Hopperiaans decor
door Jakop Ahlbom Company en Marco Gerris/Ish Dance Collective. Gezien 7/3, DeLaMar Amsterdam. Herhalingen daar t/m 7/4. www.delamar.nl
Het openingsbeeld van A Fine Mess zou zo gepikt kunnen zijn van Edward Hopper, de schilder die het Amerikaanse leven van de eerste helft van de vorige eeuw vastlegde in realistische, desolate beelden. Dus denk verlaten diner van een pompstation in East Jesus, in slaap gesukkelde cowboy, buiten de lichtreclame van de oliemaatschappij, binnen gekoelde frisdranken en schappen met chips een aanverwanten, een balie en een onzichtbaar keukentje.
Wie zijn klassiekers zelfs maar een klein beetje kent, begrijpt waar dit op gaat uitdraaien. De titel A Fine Mess verwijst naar een oerslechte actiekomedie uit 1986, maar regisseur/mimograaf Jakob Ahlbom en choreograaf Marco Gerris (Ish) putten vooral inspiratie uit de spierballenfilms als Lethal Weapon en Die Hard en de geweldsexplosies in het oeuvre van Quentin Tarantino en de gebroeders Coen. Dat deden zij ook al bij hun vorige samenwerking Knock-Out, waarin een stemmig familiediner uitmondde in een serie ingenieuze vechtscènes. A Fine Mess volgt hetzelfde recept maar haalt niet het niveau van Ahlboms ode aan de horrorfilm in Horror (2014), dat vol geestige verrassingen zat.
De sterke punten van deze voorstelling zitten in de details; onmisbare elementen die in ontelbare films terugkomen. Zo is daar de klassieke sporttas met het gestolen geld waar iedereen op uit is. Ook de personages zijn klassiekers: de goeiige pompbediende (Freek Nieuwdorp), die zich financieel laat gebruiken door zijn aanbeden girl next door (Bodine Sutorius), haar tot criminaliteit geneigde broer (Arnold Put), de onverslaanbare pistoolacrobaat die als zorgzame pa van een zieke dochter ook op de poen aast (Tyrone Menig).
Lekker grotesk is Lisa Groothof, die als sheriff met een onpraktische borstpartij – mogelijk een variatie op de hoogzwangere buik van Frances McDormand in Fargo – bij opkomst zo sheriffy is als maar kan zijn, met haar vingers tussen de broekriem gestoken, intimiderend, corrupt en dom. Haar hulpsheriff Patrick Karijowidjojo lijkt nog enigszins recht in de leer. Iedereen heeft ook dubbelrollen, zodat er ook een legertje in zwart gestoken boeven (Reservoir Dogs) of deurwaarders in grijs uit alle Ahlbomiaanse hoeken, gaten, ramen en luiken van het decor kan opduiken – en er na flinke klappen dan wel schoten weer virtuoos uit kan vliegen.
Het flinterdunne verhaallijntje wordt becommentarieerd in de sfeervolle, melancholische countrysongs van Leonard Lucieer die als fijne intermezzi door de voorstelling zijn gevlochten. Net als in Knock-Out bezingt hij als cowboy met gitaar alle drama en tot mislukken gedoemde levens van de hebzuchtige mensen om hem heen. Doodgemoedereerd beweegt hij zich door de puinhopen, ongemoeid gelaten door zijn schietgrage omgeving.
De woeste vechtscènes zijn oerknap, geweldig getimed en onmiskenbaar uitvoerig gerepeteerd. Geen overbodige luxe bij klassieke slapstickeffecten met openzwaaiende deuren of als er vervaarlijk (en klassiek) met een honkbalknuppel wordt uitgehaald. Marco Gerris levert hier topwerk. Op de langere duur echter wordt het wel steeds meer van hetzelfde, en dan nog eens. Nu zijn ellenlange knok- en schietscènes heel erg der actiekomedie, maar hier overheersen ze te veel. Het is bijvoorbeeld jammer dat er niet meer tijd is ingeruimd voor de geweldige dansnummers van Put, Menig en Karijowidjojo. Vooral het humoristisch potentieel van deze pastiche had veel verder uitgebouwd mogen worden. De mime blijft vlak in vergelijking tot Ahlboms andere werk en ook de absurde ontregeling waar de Zweedse Nederlander het patent op heeft, blijft grotendeels uit. De ervaring van hun vorige samenwerking heeft merkbare kwaliteitsverbetering gebracht.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden