Een ijsberg die lange tijd bekendstond als de grootste ter wereld, zal volgens wetenschappers waarschijnlijk binnen enkele weken volledig verdwenen zijn. Het grootste deel van het smeltproces vond plaats in slechts één jaar tijd.
De ijsberg A23a was ooit enorm: de ijsberg had een oppervlakte die ongeveer twee keer zo groot was als de provincie Utrecht. In het afgelopen jaar dreef de schots echter van Antarctica richting het noorden, waar het in warmer oceaanwater snel begon te smelten.
Hoewel alle ijsbergen uiteindelijk verdwijnen, gaat dat bij A23a opvallend snel. Volgens BBC News is de ijsberg met een leeftijd van ongeveer veertig jaar bovendien de oudste ijsberg die momenteel bij wetenschappers bekend is.
Snelle afbraak
Begin 2025 was A23a nog een enorme ijsmassa. In de zes maanden daarna verloor de ijsberg ongeveer een kwart van zijn oppervlak. Het ijs brak steeds verder af en smolt sneller door het warmere oceaanwater. Tegen de zomer was A23a al niet langer de grootste ijsberg ter wereld.
In augustus en september belandde de ijsberg boven een onderzees plateau, zo’n 1500 kilometer ten oosten van de Falklandeilanden. Daar kwam de schots terecht in een soort draaikolk, waardoor het blok wekenlang ronddraaide.
Steeds kleiner
Door die beweging brak de verzwakte ijsberg verder uiteen. Grote stukken ijs scheurden los en kregen zelfs eigen namen: A23g, A23h en A23i. Tijdens de zomer op het zuidelijk halfrond versnelde het smelten opnieuw. Warme wind en oceaanwater zorgden ervoor dat de ijsberg snel kleiner werd. Inmiddels heeft A23a nog een oppervlakte van ongeveer 180 vierkante kilometer, kleiner dan de stad Groningen.
Belang voor onderzoek
Dat A23a uiteindelijk smelt is niet uitzonderlijk; alle ijsbergen verdwijnen uiteindelijk. Het hoeft bovendien niet direct te betekenen dat klimaatverandering de oorzaak is. Wel wijzen wetenschappers erop dat het ijs op Antarctica sneller smelt dan dat het weer aangroeit. IJsschotsen spelen een belangrijke rol bij de stabiliteit van het continent. Het uiteenvallen van A23a biedt onderzoekers daarom waardevolle informatie over hoe het ijs rond Antarctica reageert op warmer oceaanwater en klimaatverandering.
IJsberg A23a eerder in het nieuws
De ijsberg A23a trok eerder al internationale aandacht. In een artikel van National Geographic van 17 februari 2025 werd beschreven hoe de enorme ijsberg richting het eiland South Georgia in de zuidelijke Atlantische Oceaan dreef. Dat eiland is een belangrijk natuurgebied met grote kolonies pinguïns, zeehonden en zeevogels. Wetenschappers waarschuwden destijds dat de ijsberg mogelijk grote gevolgen kon hebben voor het ecosysteem rond het eiland. Als A23a in ondiep water zou vastlopen, zouden pinguïns en zeehonden langere afstanden moeten zwemmen om voedsel te vinden. Daardoor zouden ze minder voedsel naar hun jongen kunnen brengen. Tegelijk wezen onderzoekers erop dat smeltende ijsbergen ook positieve effecten kunnen hebben. Wanneer het ijs smelt, komen voedingsstoffen zoals ijzer in het oceaanwater terecht. Dat kan plankton laten groeien, wat weer krill aantrekt, een belangrijke voedselbron voor veel dieren in de Zuidelijke Oceaan. Volgens poolwetenschappers was het ontstaan van A23a op zichzelf niet uitzonderlijk: de ijsberg brak al in 1986 af van de Filchner-ijsplaat bij Antarctica. Wel benadrukken onderzoekers dat Antarctica de laatste decennia steeds sneller ijs verliest door opwarming van de aarde.
Wat er precies met de laatste resten van A23a gebeurt, zal de komende weken blijken. Maar na tientallen jaren lijkt het einde van de ooit grootste ijsberg ter wereld nu snel te naderen.
Source: Fok frontpage