De Duitse bondskanselier Friedrich Merz waarschuwde vrijdag dat de Iraanse staat moet blijven functioneren, om ongecontroleerde migratie te voorkomen. Ook andere Europese leiders vrezen een vluchtelingencrisis zoals die in 2015.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn inmiddels honderdduizend Iraniërs op de vlucht in eigen land. Daarnaast zijn er in Libanon honderdduizend mensen ontheemd geraakt. De organisatie sprak vrijdag van ‘een grote humanitaire noodsituatie’.
Bij Europese regeringen roept de situatie herinneringen op aan de vluchtelingencrisis van 2015, toen meer dan een miljoen mensen naar de EU vluchtten. Het ging destijds voornamelijk om Syriërs, op afstand gevolgd door Afghanen en Nigerianen.
Begin dit jaar al waarschuwde het Europese asielagentschap EUAA voor een toename van het aantal vluchtelingen uit Iran. Toen werden de economische ineenstorting en de politieke repressie als reden genoemd, evenals de aanvallen van de VS en Israël op de nucleaire installaties van Iran.
‘Met een bevolking van ongeveer negentig miljoen kan zelfs gedeeltelijke instabiliteit leiden tot vluchtelingenbewegingen van een ongekende omvang’, schreef het agentschap in zijn jaarbericht.
Wat ook relevant is: in Iran verblijven circa 2,6 miljoen Afghanen, volgens cijfers van de UNHCR. ‘Mocht Iran in een ernstige crisis belanden, dan zou daarmee een cruciaal opvangland voor Afghaanse vluchtelingen wegvallen’, schreven experts van de Nederlandse denktank Clingendael donderdag in een analyse.
‘Omdat de gevolgen daarvan vooral Europa raken, zou het logisch zijn als Europa dit aspect nadrukkelijk zou meewegen in zijn diplomatieke benadering van dit conflict’, zo luidde hun advies.
Vooralsnog lijkt het rustig aan de Turks-Iraanse grenzen. Eurocommissaris Magnus Brunner (Migratie) stelde de lezers van de Duitse krant Bild woensdag gerust door te zeggen dat hij had gebeld met Hakan Fidan, de minister van Buitenlandse Zaken van Turkije. Brunner zei dat Fidan hem ‘heeft verzekerd dat hij de grenzen met Iran dicht heeft gedaan’. Of dit in lijn is met internationale verdragen, daarover maakt de EU zich niet druk.
Toch blijven er zorgen in Duitsland over een nieuwe piek in het aantal vluchtelingen. Bondskanselier Merz benadrukte vrijdag ‘dat de Iraanse staat moet blijven functioneren, dat de publieke orde en de basisvoorzieningen in stand moeten blijven. Ongecontroleerde migratie uit Iran moet worden voorkomen.’
Ver weg is de tijd dat de christendemocratische bondskanselier Angela Merkel in 2015 vastberaden ‘Wir schaffen das’ zei over de komst van vluchtelingen uit het Midden-Oosten. Nu denken veel Europese regeringsleiders het tegenovergestelde, en zegt een enkeling het ook hardop.
De Zweedse minister voor Migratie, Johan Forssell, zei tegen Euronews dat ‘de EU niet nog een vluchtelingencrisis kan hebben’. ‘Om vanzelfsprekende redenen’, aldus Forssell, lid van de centrumrechtse Gematigde Uniepartij. ‘We worstelen nu nog steeds met veel van de uitdagingen en problemen die we zagen in 2015.’
De Europese ministers voor Migratie, die donderdag bijeenkwamen in Brussel, stelden vast dat er nog geen sprake is van een toename in het aantal vluchtelingen. Ze zeiden tegen elkaar dat de EU nu beter voorbereid is dan voorheen, vooral omdat in juni het Europese Migratie- en Asielpact in werking treedt.
De vraag is of daarvan wonderen zijn te verwachten. Hoewel de asielprocedure in een aantal opzichten strenger wordt, met bijvoorbeeld meer mogelijkheden voor detentie aan de buitengrenzen, blijft het belangrijkste principe overeind: mensen die in eigen land gevaar lopen hebben recht op bescherming.
Bart van den Brink, de nieuwe CDA-minister voor Asiel en Migratie, was namens Nederland afgereisd naar Brussel. Hij zei na afloop van het overleg tegen Trouw dat ‘opvang in de regio natuurlijk altijd het beste is, ook voor mensen om weer terug te kunnen gaan.’
Maar, moest hij erkennen: ‘Er is in deze regio al enorm veel aan de hand. Dus het opvangen van vluchtelingen zou voor een aantal landen in de regio gelijk enorm veel betekenen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant