• Israël heeft afgelopen nacht opnieuw grootschalige aanvallen uitgevoerd op Iran, onder meer in de hoofdstad Teheran. Onder andere de internationale luchthaven Mehrabad werd getroffen.
• De Verenigde Staten kondigden bij monde van minister van Financiën Scott Bessent het ‘zwaarste bombardement’ op Iran aan.
• Israël voerde ook luchtaanvallen uit op Libanon. Ook zouden Israëlische commando’s bij de Libanese stad Nabi Chit, verwikkeld zijn geraakt in gevechten met Hezbollah.
• Zaterdagochtend vroeg werden explosies gemeld in Jeruzalem, Dubai en de Bahreinse hoofdstad Manama.
De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft zich zaterdag verontschuldigd voor de aanvallen van Iran op zijn buurlanden. In een televisietoespraak op staatstelevisie zaterdagochtend zei Pezeshkian hen niet te willen aanvallen. ‘Ze zijn onze broeders.’
Volgens Pezeshkian heeft het interim-bestuur waar hij deel van uitmaakt gisteren besloten dat Iran geen luchtaanvallen meer zal uitvoeren op zijn buurlanden zolang het vanuit daar ook niet wordt bestookt. Hij riep hen op om geen ‘speelbal in de handen van het imperialisme’ te worden.
Wanneer het besluit precies in werking zou moeten treden en wat de reikwijdte ervan is, is niet duidelijk. In verschillende Golfstaten, met wie Iran maritieme grenzen deelt, is ook vandaag weer melding gemaakt van luchtaanvallen. Ook na Pezeshkians toespraak moest het luchtafweersysteem van de Verenigde Arabische Emiraten nog in actie komen. In Bahrein ging het luchtalarm af.
De vergeldingsaanvallen van Iran op vrijwel alle Arabische staten in de regio hebben die landen in een lastig parket gebracht. Hoewel de Golfstaten meerdere militaire bases van de VS huisvesten, zetten zij zelf doorgaans in op bemiddeling met de machthebbers in Teheran. Iran lijkt er echter op uit te zijn het hele Midden-Oosten de prijs van een langdurige oorlog te laten voelen.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de Arabische Liga houden zondag spoedoverleg over de luchtaanvallen op lidstaten aan de Perzische Golf. Hossam Zaki van de Liga zei dat de spoedbijeenkomst een videoconferentie is en werd aangevraagd door Egypte, Jordanië, Koeweit, Oman en Qatar.
Thom Canters
Lees hier ook: De uitzinnige reactie van het Iraanse regime trekt steeds meer landen het conflict in, tegen Iran
Emirates heeft gezegd vluchten van en naar Dubai weer te hervatten, nadat het eerder vanochtend meldde die voor onbepaalde tijd op te schorten.
Iran voert nog altijd aanvallen uit op doelen in andere landen in het Midden-Oosten, als reactie op de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Zaterdagochtend werden explosies gehoord in Dubai. Op sociale media gaan berichten rond van een droneaanval op de internationale luchthaven in de stad in de Verenigde Arabische Emiraten.
In een verklaring sprak het Dubai Media Office eerder vandaag nog berichten tegen over een aanval op de luchthaven. Wel zou er elders in Dubai een ‘klein incident’ hebben plaatsgevonden als gevolg van neerkomende brokstukken. De online vluchttracker Flightradar24 gaf echter aan dat meerdere vluchten met bestemming Dubai wachtend boven de luchthaven cirkelden.
Vrijdag kondigde Emirates aan vanaf zaterdag weer dagelijks van thuisbasis Dubai naar tientallen bestemmingen te vliegen, waaronder Schiphol. Eerder deze week vloog Emirates van Dubai naar onder meer Schiphol, omdat het luchtruim toen beperkt open was.
KLM stelde het hervatten van zijn vluchten naar Dubai, Riyad en Dammam vrijdag opnieuw uit. De luchtvaartmaatschappij vliegt tot en met dinsdag niet naar de bestemmingen in het Midden-Oosten vanwege de oorlog in Iran. ‘We volgen de ontwikkelingen op de voet’, aldus de maatschappij vrijdagavond in een verklaring.
Redactie
Bij de recente golf van luchtaanvallen op Teheran zegt het Israëlische leger onder meer de Imam Hossein Universiteit te hebben getroffen. Die universiteit is gelieerd aan de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Volgens het Israëlische leger gebruikte de IRGC het universiteitscomplex tijdens de twaalfdaagse oorlog van afgelopen zomer en leidde het er officieren op. Onduidelijk is hoe groot de schade is als gevolg van de aanval en of er slachtoffers zijn gevallen.
Hoewel het Israëlische leger daar zelf niets over heeft verklaard, is volgens Iraanse media ook de luchthaven Mehrabad van Teheran het doelwit geworden van bombardementen. Op beelden van het Franse persbureau AFP is te zien hoe een dikke rookpluim en vlammen opstijgen boven het vliegveld. Afgaand op die beelden die op sociale media rondgaan meldt de BBC dat onder meer een vliegtuig in brand staat.
Het Iraanse persbureau Merh meldt vanochtend dat er opnieuw explosies te horen zijn in delen van Teheran. Het Israëlische leger kondigde eerder al ‘grootschalige’ aanvallen op de hoofdstad.
Het Israëlische leger zegt bij de recente golf van luchtaanvallen op Teheran tachtig gevechtsvliegtuigen te hebben ingezet. Eerder deze week zei het leger al dat het vrijwel volledig de controle heeft over het Iraanse luchtruim.
Thom Canters
Een TUI-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten is in de nacht van vrijdag op zaterdag aangekomen op Schiphol. Het toestel landde iets na 01.30 uur op Schiphol. Aan boord waren 56 Nederlandse reizigers uit Israël en de Westelijke Jordaanoever, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Door de oorlog in Iran wordt er momenteel amper gevlogen naar het Midden-Oosten, waar vermoedelijk duizenden Nederlanders vastzitten. Het kabinet kondigde woensdag aan te gaan repatriëren. Later zaterdag wordt een tweede repatriëringsvlucht verwacht op Schiphol.
Redactie
Correspondenten van het Franse persagentschap AFP hebben zaterdagochtend vroeg explosies gehoord in Jeruzalem, Dubai en de Bahreinse hoofdstad Manama.
Eerder op zaterdagochtend en in de nacht had Israël al nieuwe beschietingen vanuit Iran gemeld. Het luchtalarm was echter slechts kortstondig van kracht.
In Dubai werden twee explosies gemeld, in Manama één. In de Bahreinse hoofdstad was ook een waarschuwingssirene te horen en werden burgers opgeroepen naar 'de dichtstbijzijnde veilige plek te gaan', aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken van Bahrein op X.
ANP/Belga
Grote Amerikaanse defensiebedrijven hebben ingestemd met het verhogen van de productie van bepaalde wapens, schrijft president Donald Trump op Truth Social.
'We hebben net een zeer goed overleg gehad met de grootste Amerikaanse defensiebedrijven, waarin we de productie en productieschema's hebben besproken', schrijft Trump. 'Ze hebben ermee ingestemd om de productie van de 'Exquisite Class'-wapens te verviervoudigen, zodat we zo snel mogelijk de hoogste hoeveelheden kunnen bereiken.'
Het is onduidelijk naar welke wapens Trump verwijst en hoe en wanneer de productieverhoging zal worden uitgevoerd.
ANP
De Iraanse gezant bij de Verenigde Naties heeft de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump over de opvolging van de gedode hoogste leider ayatollah Ali Khamenei veroordeeld. Trump gaf aan dat hij betrokken zou moeten zijn bij de keuze van de nieuwe leider.
De gezant, Amir Saeid Iravani, verklaarde dat de vermeende uitspraken van Trump 'een duidelijke schending vormen van de principes van niet-inmenging in de interne aangelegenheden van staten, zoals vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties'.
'Iran is een soevereine en onafhankelijke staat. Het accepteert niet en zal nooit toestaan dat een buitenlandse macht zich bemoeit met zijn interne zaken', vertelde Iravani tegen verslaggevers in New York.
'De keuze van het Iraanse leiderschap zal strikt volgens onze grondwettelijke procedures plaatsvinden en uitsluitend door de wil van het Iraanse volk, zonder enige buitenlandse inmenging', voegde hij eraan toe.
In een interview met het nieuwsplatform Axios had Trump gezegd dat hij 'betrokken moet zijn bij de benoeming' van de volgende leider van Iran. De president wees daarbij de zoon van Khamenei af als geschikte kandidaat.
ANP
Het Libanese Nationale Nieuwsagentschap en bronnen van het Qatarese nieuwsagentschap Al Jazeera melden dat Israëlische commando's in de nacht van vrijdag op zaterdag hebben geprobeerd een landingsoperatie uit te voeren in de Libanese Bekaa-vallei.
Volgens de bronnen waren de commando's onderweg richting de Libanese stad Nabi Chit, waar ze verwikkeld raakten in gevechten met Hezbollah.
Israël voerde ook luchtaanvallen uit op het gebied. Het Libanese Ministerie van Volksgezondheid meldde dat daarbij drie doden en zestien gewonden vielen in het dorp Nabi Chit.
Het is nog niet duidelijk wat het doel van de Israëlische operatie was. Lokale Libanese media, waaronder IM Lebanon News, melden dat de IDF probeerde een omsingelde speciale eenheid te redden.
ANP
De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn ambtgenoot in Teheran, Masoud Pezeshkian, tijdens een telefoongesprek verzekerd van de solidariteit van Rusland.
Poetin zou hebben gepleit voor een snel einde aan de vijandelijkheden in het Midden-Oosten en informeerde Pezeshkian over zijn telefoongesprekken met de Arabische leiders van de Golfregio. Pezeshkian bedankte hem op zijn beurt voor de Russische solidariteit, aldus het Kremlin.
Rusland en Iran zijn vorig jaar een 'strategisch partnerschap' aangegaan, dat onder meer militaire samenwerking en samenwerking op het gebied van wapenontwikkeling omvat. Het akkoord verplicht echter niet tot interventie als een van de landen wordt aangevallen.
Officieel grijpt Rusland niet in bij het conflict. Volgens mediaberichten heeft Moskou wel inlichtingen over militaire doelen aan Teheran verstrekt. Daarnaast is Rusland een wapenleverancier voor Iran.
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zei vrijdag dat de Verenigde Staten zich 'geen zorgen maken' over de berichten dat Rusland inlichtingen verstrekt aan Iran.
In een interview met CBS zei hij: 'We houden alles in de gaten. Onze commandanten zijn overal van op de hoogte. We hebben de beste inlichtingen ter wereld. We weten wie met wie praat.'
ANP
'Vannacht zal ons zwaarste bombardement plaatsvinden.' Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent vrijdagavond (lokale tijd) gezegd in een gesprek met tv-zender Fox Business.
De bedoeling is om de Iraanse raketlanceerplatformen en de fabrieken waar de raketten worden gefabriceerd 'grote schade' toe te brengen.
De Amerikaanse president Donald Trump had eerder deze week gezegd dat de aanvallen op Iran nog heftiger zouden worden. 'We zijn nog niet eens gestart met zwaar aan te vallen', zei hij maandag tegen de nieuwszender CNN. 'De grote golf komt er binnenkort aan.'
Belga
Het Israëlische leger (IDF) heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw 'grootschalige' aanvallen uitgevoerd op doelen in Teheran. Het IDF zegt dat de aanvallen met name gericht zijn op overheidsdoelen in de Iraanse hoofdstad, zo zegt het in een verklaring.
Volgens het aan de Iraanse Revolutionaire Garde gelieerde persbureau Tasnim is ook de luchthaven Mehrabad van Teheran doelwit van 'zware luchtaanvallen'. Op sociale media zijn beelden te zien van hevige branden en rookwolken bij de luchthaven.
Twitter bericht wordt geladen...
De Iraanse staatstelevisie meldde een explosie in het westen van de stad.
Eerder meldde het Israëlische leger dat het een nieuwe ronde van Iraans raketvuur richting Israël had gedetecteerd. Na de Iraanse lanceringen was er een reeks explosies te horen in het commerciële centrum van Tel Aviv.
De Israëlische hulpdiensten, de Magen David Adom, zeiden dat er geen meldingen van slachtoffers waren.
Redactie
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) heeft het minister van Defensie gevraagd om te helpen Nederlanders terug te halen die in het Midden-Oosten zijn gestrand. Dat zei hij vanavond in talkshow Café Kockelmann. Defensie bevestigt tegen de NOS dat het zich voorbereidt om een bijdrage te leveren aan de repatriëringsoperatie.
Volgens Berendsen zitten ‘duizenden Nederlanders’ nog vast in het Midden-Oosten. ‘De uitdaging is vaak niet om een vlucht te vinden, maar de busreis om daar te komen’, zegt de minister. Enkele luchtvaartmaatschappijen vliegen inmiddels weer van en naar verschillende bestemmingen in het Midden-Oosten. Berendsen zegt Defensie te hebben gevraagd om bij te springen op plekken waar ‘wij op dit moment geen chartervluchten kunnen inzetten, en waar geen commerciële vluchten plaatsvinden’.
De minister zei niet om welke locaties het precies gaat, en hoe Defensie aan hun repatriëring gaat bijdragen. Mogelijk zullen daarbij ook militaire vliegtuigen worden ingezet.
Redactie
De Verenigde Staten verwachten de doelstellingen van hun oorlog tegen Iran binnen ‘vier tot zes weken’ te bereiken. Dat zegt Karoline Leavitt, de woordvoerder van het Witte Huis. De afgelopen dagen heeft ook president Donald Trump gezegd dat de oorlog nog weken kan duren: zondag noemde hij een termijn van ‘vier tot vijf weken’, maar Trump benadrukte dat de oorlog ook ‘nog veel langer’ zou kunnen duren.
Bijna een week na het begin van de oorlog is het niet geheel duidelijk welke doelstellingen de regering-Trump precies heeft gesteld. Vandaag zei de Amerikaanse president dat hij alleen wil praten met Iran als het land zich ‘onvoorwaardelijk overgeeft’. Na vragen van journalisten heeft woordvoerder Leavitt Trumps uitspraken zojuist verduidelijkt. Leavitt zegt dat de regering-Trump de oorlog pas zal beëindigen als het Iraanse regime ‘geen bedreiging meer vormt voor de VS’.
De regering-Trump noemt regimewisseling echter niet consequent als een van de doelen van de operatie in Iran. Zaterdagochtend, vlak na de eerste Amerikaanse bombardementen, zinspeelde Trump op de omverwerping van het Iraanse regime: hij riep de Iraanse bevolking op om in opstand te komen tegen de autoriteiten en de macht te grijpen. Later deze week noemde Trump echter ook de mogelijkheid om een vertegenwoordiger van het huidige regime in het zadel te helpen, vergelijkbaar met de benoeming van de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez als opvolger van de door de VS ontvoerde president Nicolás Maduro.
Daan de Vries
De KLM vliegt ook de komende dagen niet naar Dubai, Riyad en Dammam. De luchtvaartmaatschappij mijdt deze bestemmingen in de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië in ieder geval tot en met dinsdag 10 maart, meldt de KLM op de website.
Andere maatschappijen zijn hun vliegverkeer van en naar Dubai langzaam aan het hervatten. Het luchtruim boven de stad werd gisteren gedeeltelijk heropend. Vanaf morgen vliegt Emirates dagelijks van Schiphol naar Dubai. Afgelopen nacht vloog er ook al een Emiratesvlucht van Dubai naar Schiphol. Aan boord waren onder anderen reizigers die in de Emiraten waren gestrand na het uitbreken van de oorlog in Iran.
Daan de Vries
Israël voert bombardementen uit in het westen van Iran, om de weg vrij te maken voor een offensief door Iraans-Koerdische milities. Zij zouden overwegen om de grens met Iran over te steken, om delen van het grensgebied in te nemen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van drie Koerdische en Israëlische ingewijden. Volgens die bronnen is Israël al ongeveer een jaar in gesprek met Iraanse Koerden.
Het is niet duidelijk wanneer het geplande offensief zou moeten beginnen en met welke organisaties Israël precies in gesprek is. Het gaat om groeperingen die actief zijn in het noorden van Irak, langs de grens met Iran. In de Koerdische autonome regio in Irak huisvest al sinds de jaren zeventig enkele Iraans-Koerdische milities. De afgelopen dagen heeft Iran verschillende luchtaanvallen uitgevoerd op Koerdische doelen in Noord-Irak. Vandaag bestookten de Iraniërs nog enkele gebouwen in Erbil, de grootste stad van Iraaks Koerdistan.
De Amerikaanse president Trump zei gisteren nog dat hij ‘helemaal voor’ een Koerdisch offensief tegen de Iraanse autoriteiten zou zijn. Eerder deze week meldde onder meer The New York Times dat de Verenigde Staten overwegen om wapens te leveren aan Iraans-Koerdische groeperingen. De regering-Trump heeft die berichten niet bevestigd.
Daan de Vries
Republikeinse leden van het Amerikaanse Congres maken zich zorgen over de hoge kosten van de oorlog tegen Iran, in aanloop naar begrotingsonderhandelingen in het Huis van Afgevaardigden. Sommige Republikeinen schatten de dagelijkse kosten momenteel op zo’n 2 miljard dollar (ruim 1,7 miljard euro), meldt nieuwssite Politico. Zij verwachten dat de regering-Trump het Congres binnenkort zal vragen om tientallen miljarden extra budget vrij te maken.
De Republikeinse politici voorspellen een stevig debat, ook binnen hun eigen fractie. De partij van president Donald Trump kent een vleugel die pleit voor zuinig begrotingsbeleid, en die daarom fel gekant is tegen dure oorlogen in het Midden-Oosten. Geld dat naar het ministerie van Defensie gaat, moet in hun ogen gedekt worden door bezuinigingen op andere ministeries. Slechts een paar dissidenten kunnen voldoende zijn om de kleine Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden teniet te doen.
De precieze kosten van de oorlog zijn niet bekend. Zowel bij de aanvallen op Iran als bij het afweren van de Iraanse tegenaanvallen zetten de VS dure, geavanceerde wapens in. Ook zijn de Amerikanen drie gevechtsvliegtuigen verloren, die maandag per ongeluk uit de lucht werden geschoten door bondgenoot Koeweit.
Daan de Vries
De Verenigde Staten zijn niet bereid om te onderhandelen met Iran, tenzij het Iraanse regime zich ‘onvoorwaardelijk overgeeft’. Dat schrijft de Amerikaanse president Trump in een bericht op sociale media. Na een Iraanse capitulatie moet volgens Trump een ‘acceptabele’ leider worden aangesteld om Iran te besturen. Wie in zijn ogen de opvolger moet zijn van de door Israël gedode ayatollah Khamenei, is onduidelijk.
In een interview met persbureau Reuters zei Trump gisteren al dat de Verenigde Staten betrokken willen zijn bij de opvolgingskwestie. Trump noemde het ‘onwaarschijnlijk’ dat Khamenei’s zoon Mojtaba Khamenei, die als een van de voornaamste kandidaten geldt, de volgende leider wordt van Iran.
In zijn bericht suggereert Trump dat de Amerikanen van plan zijn langdurig betrokken te blijven bij een eventuele machtsovername in Iran. Hij schrijft dat hij de Iraanse economie wil herstellen met behulp van zijn ‘bondgenoten en partners’. Eerder vandaag sprak Trump ook al van een volledige ontmanteling van het Iraanse politieke systeem. ‘We willen er alles opruimen’, zei hij tegen NBC News.
Daan de Vries
Met luchtaanvallen heeft Iran vandaag verschillende gebouwen van de Iraans-Koerdische oppositie (PDKI) in Irak bestookt. Die gebouwen bevinden zich in de Noord-Iraakse stad Erbil. Dat meldt een hoge functionaris van PDKI, die eveneens in Irak verblijft, aan persbureau AFP.
Er is nog weinig bekend over welke gebouwen precies aangevallen zijn en welke schade daarbij is aangericht. Het zou om zes Iraanse drones gaan, aldus de anonieme functionaris. Erbil kan gezien worden als de hoofdstad van Iraaks Koerdistan.
De CIA probeert volgens verschillende Amerikaanse media Koerden te bewapenen voor een grondoffensief. De Amerikanen hebben contact met vijf Koerdische groeperingen. De bedoeling is een volksopstand te doen ontbranden in de Koerdische provincies van Iran, die dan zou kunnen overslaan naar andere delen van het land.
Dylan van Bekkum
Rusland zou Iran helpen om Amerikaanse troepen te lokaliseren voor aanvallen. Dat weet The Washington Post te melden op gezag van anonieme bronnen bij niet nader genoemde inlichtingendiensten. De betrokkenheid van Rusland zou groot zijn, meldt een bron aan de krant.
De verhoudingen tussen Rusland en de VS zijn flink veranderd sinds het begin van de tweede termijn van Trump als president. De Republikein heeft veel respect voor ambtgenoot Poetin en het Kremlin wil graag bij de VS in het krijt staan, met oog op vredesonderhandelingen met Oekraïne.
De VS vallen na Venezuela nu voor de tweede keer in korte tijd echter een bondgenoot van Rusland aan. Tot dusver leek Rusland daar alleen in woord op te reageren, maar volgens WSP zijn de Russen wel degelijk betrokken.
Bronnen van de krant maken uit Iraanse tegenaanvallen op commandocentra, radars en minder beveiligde doelen op dat het land weet waar het toe moet slaan. Dit terwijl juist gebouwen en belangrijke figuren van Iraanse inlichtingendiensten zijn aangevallen door de VS en Israël. China, een andere bondgenoot van Iran, zou geen informatie leveren.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Alweer ziet Poetin hoe de VS een bondgenoot uitschakelen, maar scherpe reactie blijft uit
De VS zijn zeer waarschijnlijk verantwoordelijk voor de luchtaanval op een meisjesschool in de zuidelijke Iraanse stad Minab waarbij volgens Teheran 175 doden zijn gevallen. Dit blijkt uit een onderzoek van The New York Times naar het bombardement. De krant bekeek onder andere satellietfoto’s van de school na het bombardement zaterdag op de eerste dag van de oorlog.
Uit de beelden blijkt dat een vlakbij gelegen marinebasis tegelijkertijd werd getroffen door precisieaanvallen. Omdat Israël heeft ontkend actief te zijn geweest in het gebied, werd de school volgens de krant naar alle waarschijnlijkheid geraakt tijdens luchtaanvallen die de VS uitvoerden. Doelwit waren militaire bases van de Revolutionaire Garde langs de Perzische Golf.
Volgens het onderzoek van de krant ondersteunen geverifieerde foto’s en video’s de theorie dat de school tegelijk met de marinebasis werd getroffen Op een video is onder andere te zien dat grote rookpluimen opstijgen rond de basis en de school. Minstens zes gebouwen van de Revolutionaire Garde, die de basis opereerde, werden volgens de beelden samen met de school getroffen.
Na de aanval werd online geopperd dat de school werd geraakt door een verdwaalde Iraanse raket. Volgens de krant zou één raket echter niet zulke precieze en gerichte schade aan meerdere gebouwen op de marinebasis hebben kunnen veroorzaken. De VS zeggen dat wordt onderzocht of de school inderdaad werd getroffen bij een Amerikaanse luchtaanval. Volgens Wes Bryant, een oud-militair van de Amerikaanse luchtmacht, is de meest waarschijnlijke verklaring dat de VS de locatie bombardeerden zonder te weten dat er veel burgers aanwezig waren.`
De Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten, Volker Türk, heeft direct opgeroepen tot een snel en volledig transparant onderzoek naar de Amerikaanse rol bij de bomaanslag. Buitenlandminister Rubio heeft gesteld dat het Pentagon een onderzoek uitvoert.
Stieven Ramdharie
De VS staan India weer toe om Russische olie te kopen die vanwege de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz vast is komen te liggen op olietankers in de belangrijke zeestraat. De VS troffen India begin dit jaar met importheffingen omdat het land nog altijd groot afnemer was van olie uit Rusland, maar die worden tijdelijk opgeschort. Dat heeft de Amerikaanse minister Scott Bessent van Financiën bekendgemaakt.
De oorlog in het Midden-Oosten heeft zijn weerslag op de wereldwijde olieprijs. Iran heeft een blokkade opgeworpen bij de Straat van Hormuz, de cruciale zee-engte tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Daardoor zijn miljoenen olievaten vast komen te zitten, met prijsstijgingen tot gevolg.
De blokkade dreigt India hard te treffen. Bijna de helft van de volledige Indiase import van ruwe olie en gas loopt via de zeestraat. Bovendien kampt het land ook al met de gevolgen van de Amerikaanse heffing van 50 procent op goederen uit India. Die was bedoeld om India zo ver te krijgen om geen olie meer van Rusland te kopen.
Volgens de Amerikaanse minister Bessent zal de Russische economie niet enorm geholpen zijn met een tijdelijke verlichting van de Amerikaanse sancties aan India. De VS geven alleen toestemming aan India om Russische vaten te kopen die momenteel vastzitten in het Midden-Oosten, naar schatting zo’n 145 miljoen. Met het wegvallen van de Amerikaanse sancties kunnen deze worden omgeleid naar India. India voert dagelijks zo’n 2,5 miljoen vaten ruwe olie in via de Straat van Hormuz, ongeveer de helft van de volledige Indiase olie-import.
Jasper Daams
Hezbollah dreigt met vergelding na de grootschalige Israëlische bombardementen op Libanon, met name in de hoofdstad Beiroet. De pro-Iraanse regering heeft Israëliërs opgeroepen om het grensgebied met Libanon te verlaten. De Israëlische aanvallen ‘zullen niet onbestraft blijven’, schrijft Hezbollah in een bericht op Telegram.
De afgelopen nacht heeft Israël zware luchtaanvallen uitgevoerd in het zuiden van Beiroet, dat grotendeels in handen is van Hezbollah. Het Israëlische leger zei 26 aanvalsgolven te hebben uitgevoerd op commandocentra en wapenopslagplaatsen van Hezbollah.
Sinds het begin van de oorlog tussen de VS, Israël en Iran voert het Israëlische leger ook weer op grote schaal aanvallen uit op Libanon. Volgens de Libanese autoriteiten zijn daarbij afgelopen week zeker 123 doden gevallen.
Jasper Daams
De VS lijken voorlopig niet van plan grondtroepen naar Iran te sturen. Tegen NBC News wees Donald Trump die suggestie van de hand. ‘Tijdverspilling’, aldus de Amerikaanse president. ‘Ze zijn alles kwijt. Ze zijn hun marine verloren. Ze hebben alles verloren dat ze konden verliezen’, zei Trump telefonisch tegen de nieuwszender.
Trump werd gevraagd naar een mogelijke grondoperatie, omdat de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi donderdagavond had gezegd dat zijn land klaar is voor een Amerikaanse of Israëlische aanval over land.
In het interview zei Trump ook uit te zijn op de volledige ontmanteling van de Iraanse machtsstructuur. ‘We willen er alles opruimen’, zei hij. ‘We willen niet dat iemand alles in tien jaar tijd weer opbouwt.’ Trump voegde toe wel ideeën te hebben over de opvolging van de gedode ayatollah Ali Khamenei als opperste leider van het land, maar gaf geen namen prijs. Op dit moment lijkt de zoon van Khamenei, Mojtaba, de voornaamste kandidaat.
Jasper Daams
• Israël heeft afgelopen nacht opnieuw grootschalige aanvallen uitgevoerd op Iran. Het Israëlische leger maakte vanochtend melding van een nieuwe grootschalige aanvalsgolf op de Iraanse hoofdstad Teheran. Ook werden explosies gemeld in de stad Kermanshah, een gebied waar zich meerdere raketbases bevinden.
• De Israëlische legerleider Eyal Zamir heeft vandaag gezegd dat Israël ‘meer verrassingen in petto’ heeft, maar wilde die nog niet openbaar maken. Ook de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth kondigde aan dat de ‘vuurkracht’ over Iran en Teheran zal toenemen. De Iraanse Revolutionaire Garde zei dat ze raketten had afgevuurd op Tel Aviv in Israël.
• Ook in Libanon kwamen Israëlische raketten neer. Libanese staatspersbureaus Ani en NNA hebben vrijdagochtend melding gemaakt van nieuwe Israëlische luchtaanvallen in het zuiden van het land. Meldingen van schade of slachtoffers zijn er vooralsnog niet. Israël heeft het in Libanon gemunt op de pro-Iraanse beweging Hezbollah. Volgens Libanese autoriteiten vielen er bij de Israëlische aanvallen van afgelopen week in totaal 123 doden.
Redactie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft donderdagavond gezegd dat Iran contact heeft gezocht om tot een akkoord te komen. Volgens Trump was zijn reactie: ‘Jullie zijn een beetje laat.’
Nadat de Iraanse missie bij de Verenigde Naties eerder niet wilde reageren op de opmerking van Trump, heeft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi dat inmiddels wel gedaan. Hij zei dat Iran niet uit is op een staakt-het-vuren en zag ‘geen enkele reden waarom Iran zou moeten onderhandelen met de VS’.
Redactie
Israël heeft een ‘een nieuwe fase’ van de oorlog tegen Iran aangekondigd. In een televisietoespraak zei de Israëlische luitenant-generaal Eyal Zamir: ‘We hebben nog meer verrassingen in petto, die ik niet openbaar zal maken.’ Ook de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth kondigde aan dat de ‘vuurkracht’ over Iran en Teheran zal toenemen.
Israël voerde afgelopen nacht opnieuw grootscheepse aanvallen uit op onder meer de Iraanse hoofdstad Teheran. Het doelwit was daarbij volgens Israël net als bij eerdere aanvallen de ‘infrastructuur van het Iraanse regime’.
ANP
De Libanese staatspersbureaus Ani en NNA hebben vrijdagochtend melding gemaakt van nieuwe Israëlische luchtaanvallen in het zuiden van het land.
De aanvallen vonden plaats op Srifa, Aita al-Shaab, Touline, Sawana en Majdal Selm. Volgens Ani zou er ook nog een luchtaanval hebben plaatsgevonden in het dorp Douris, in het oostelijke district Baalbek. Melding van schade of slachtoffers is er vooralsnog niet.
Belga
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft vrijdagochtend vroeg nieuwe aanvallen op Tel Aviv aangekondigd. De aan Iran gelieerde Libanese sjiitische militie Hezbollah bestookte op haar beurt het noorden van Israël.
‘De operatie omvat een gecombineerde raket- en droneaanval, net als de lancering van Kheibar-raketten (ballistische raketten voor middellange afstand, red.) op doelwitten in het hart van Tel Aviv’, aldus een verklaring van de Revolutionaire Garde die werd verspreid door het Iraanse staatspersagentschap Irna.
Ondanks de mededeling van de Revolutionaire Garde, heeft het Israëlische leger geen waarschuwing afgegeven voor een inkomende militaire aanval, schrijft de Israëlische krant Times of Israel.
‘Als reactie op de criminele agressie van Israël, die tientallen Libanese dorpen en steden, waaronder ook het zuiden van Beiroet, heeft getroffen, hebben de strijders van het islamitische verzet een aanval gelanceerd (...) met raketten en artilleriegeschut’, aldus Hezbollah.
Kort daarvoor had de militie inwoners in het noorden van Israël opgeroepen om het gebied te verlaten. Alle mensen die binnen vijf kilometer van de grens wonen, werden gevraagd hun huis te verlaten.
Belga
Het Israëlische leger heeft vrijdagochtend melding gemaakt van een nieuwe grootschalige aanvalsgolf op de Iraanse hoofdstad Teheran. Het doelwit was daarbij andermaal 'infrastructuur van het Iraanse regime'.
De Iraanse staatsomroep Irib sprak van 'meerdere explosies in het westen en oosten van Teheran'.
Het Amerikaanse persbureau Associated Press (AP) schrijft dat getuigen de Israëlische luchtaanvallen beschreven als 'bijzonder intens', waarbij huizen in het gebied trilden. Anderen meldden explosies rond de Iraanse stad Kermanshah, een gebied waar zich meerdere raketbases bevinden.
Volgens het Israëlische leger is bij de aanvallen al het grootste deel van de Iraanse luchtafweer- en raketlanceerinstallaties vernietigd.
Redactie
U.S. Central Command (CENTCOM), het Amerikaanse commandocentrum voor de Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten, heeft op X beelden vrijgegeven van een aanval op een schip dat zou hebben gediend om drones te lanceren.
Volgens CENTCOM gaat het om een schip 'zo groot als een vliegdekschip uit de Tweede Wereldoorlog'. Verdere details over de naam van het schip, de locatie van de aanval of het aantal slachtoffers en overlevenden zijn nog niet vrijgegeven.
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
De Iraanse luchtmacht heeft twee nieuwe golven van raketaanvallen op Israël afgevuurd. Daarbij is ook clustermunitie gebruikt, zo bericht de Iraanse staatsomroep. Eerder had Israël Iran er al van beschuldigd clustermunitie te gebruiken.
'Raketregen op weg naar Tel Aviv', zo kopte de Iraanse staatsradio bij een video waarop lichtsporen van clustermunitie te zien zou zijn.
Met clustermunitie worden raketten en bommen aangeduid die boven het doel ontploffen in verschillende kleinere explosieven of submunitie. De impact is daardoor verspreid over een groter gebied en de munitie komt ook ongeleid neer.
Het gebruik van clustermunitie is erg omstreden. Een deel van de munitie komt niet meteen tot ontploffing, waardoor er ook op langere termijn een kans op gevaarlijke explosies blijft bestaan. In Tel Aviv waren luide explosies te horen. Berichten over slachtoffers zijn er nog niet, al zou er wel schade zijn door de inslag van raketdelen.
Belga
Iran heeft contact gezocht met de Verenigde Staten om een akkoord te sluiten. Dat beweerde de Amerikaanse president Donald Trump donderdag tijdens een bijeenkomst met het voetbalteam Inter Miami in het Witte Huis. Volgens Trump was zijn reactie: 'Jullie zijn een beetje laat.'
De Iraanse missie bij de Verenigde Naties wilde niet reageren op deze opmerking van de Amerikaanse president.
De Amerikaanse strijdkrachten maakten bekend meer dan dertig Iraanse schepen tot zinken te hebben gebracht sinds de aanvallen van Israël en de VS zijn begonnen, afgelopen zaterdag. Een van de schepen, een droneschip, staat in brand.
Admiraal Brad Cooper, commandant van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, zei dat de Iraanse aanvallen met ballistische raketten met 90 procent zijn afgenomen sinds de eerste dag van de oorlog.
Trump zei op de bijeenkomst in het Witte Huis ook dat hij eerst de oorlog in Iran wil voltooien en zich dan op Cuba wil richten. Volgens hem is ook Cuba zeer bereid om een akkoord te sluiten.
Trump ontving de voetballers van Inter Miami, onder wie de Argentijnse sterspeler en aanvoerder Lionel Messi, vanwege hun landstitel in de Amerikaanse competitie MLS van afgelopen jaar. Messi overhandigde de Amerikaanse president in het Witte Huis een speciaal cadeau: een met juwelen ingelegde voetbal, met alle handtekeningen van de selectie erop.
ANP/Redactie
Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie verworpen die de macht van president Donald Trump om de oorlog in Iran voort te zetten aan banden zou leggen. 219 Congresleden stemden tegen de resolutie, onder wie vrijwel alle Republikeinen en vier Democraten.
De resolutie zou Trump hebben gedwongen het Congres toestemming te vragen voor nieuwe aanvallen op Iran. Een vergelijkbare resolutie sneuvelde gisteren al in de Senaat, waar Republikeinen eveneens in de meerderheid zijn.
Onder Democraten en enkele dissidente Republikeinen leeft grote onvrede over de werkwijze van Trump. Zij menen dat Trump geen goede verklaring heeft gegeven voor waarom het nodig was om Iran aan te vallen. De inlichtingen die de regering het Congres (achter gesloten deuren) heeft verstrekt, wijst volgens critici niet op acute dreiging die de aanvallen zouden rechtvaardigen.
Bovendien maakt de oppositie zich boos over het feit dat Trump eigenhandig te werk is gegaan. De macht om andere landen de oorlog te verklaren behoort volgens de grondwet toe aan het Congres. De president heeft wel verstrekkende bevoegdheden om militaire operaties te beginnen. Opeenvolgende bewoners van het Witte Huis hebben daar gebruik van gemaakt om andere landen aan te vallen.
Thom Canters
Het Israëlische leger zegt begonnen te zijn met het uitvoeren van luchtaanvallen op Dahieh, een zuidelijke buitenwijk van Beiroet die geldt als bolwerk van Hezbollah. Welke doelen het precies op het oog heeft, is niet duidelijk.
Het Libanese persagentschap NNA meldt eveneens luchtaanvallen op het zuiden van de Beiroet. Over eventuele slachtoffers is nog niets bekend. Het ministerie van Volksgezondheid heeft het dodental als gevolg van de Israëlische aanvallen vanavond bijgesteld naar 123, hoewel daarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen burgers en Hezbollah-strijders.
In Beiroet ontstond eerder op de dag chaos nadat Israël evacuatiebevelen uit had laten gaan voor grote delen van de zuidkant van de hoofdstad. De extremistische Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, dreigde dat Dahieh in de Gazaanse stad Khan Younis zou veranderen.
Het Israëlische leger heeft donderdagavond ook de inwoners van enkele dorpen in de Bekavallei in het oosten van Libanon opgeroepen om ‘onmiddellijk’ te evacueren. Het leger heeft gewaarschuwd voor aanvallen op infrastructuur Hezbollah.
Thom Canters
Een door de Franse regering gecharterd Air France-vliegtuig dat onderweg was naar de Verenigde Arabische Emiraten moest donderdagavond omkeren vanwege raketvuur in het gebied. Dat schrijft transportminister Philippe Tabarot op X. ‘Deze situatie weerspiegelt de instabiliteit in de regio en de complexiteit van repatriëringsoperaties.’
Meerdere landen zijn bezig met het terughalen van hun staatsburgers uit het Midden-Oosten, ook Nederland. Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot zijn tot nu toe 750 burgers gerepatrieerd, en willen 5 duizend Fransen de regio verlaten.
Tabarot snapt dat mensen zo snel mogelijk uit het Midden-Oosten weg willen, maar ‘hun terugkeer kan alleen plaatsvinden onder gegarandeerde veiligheidsomstandigheden’.
Het speciale contactformulier voor Nederlanders die in het Midden-Oosten zijn gestrand, is tot nu toe zeker 9000 keer ingevuld. Dat heeft RTL Nieuws gemeld op gezag minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken. Het formulier is bedoeld voor Nederlanders die gerepatrieerd willen worden of advies nodig hebben.
Dat het 9000 keer is ingevuld, wil niet zeggen dat er evenveel mensen hulp willen om terug naar Nederland te komen, benadrukt de woordvoerder. Sommigen zijn bijvoorbeeld toch zelf al vertrokken of komen niet in aanmerking voor repatriëring.
Redactie
Sri Lanka heeft de 208 opvarenden van een Iraans marineschip geëvacueerd, een dag na een aanval op een ander fregat. Dat heeft president Anura Kumara Dissanayake vandaag gemeld. De marine van Sri Lanka heeft het schip, de IRIS Bushehr, onder haar hoede genomen, om het naar de haven in stad Trincomalee te brengen. De bemanning wordt naar de hoofdstad Colombo gebracht.
De IRIS Bushehr had vanwege vermeende problemen met een motor eerder al om toestemming gevraagd om aan te meren in Sri Lanka. Dat verzoek volgde een dag nadat de IRIS Dena, eveneens een fregat van de Iraanse marine, in de buurt van Sri Lanka door een Amerikaanse duikboot is getorpedeerd.
Bij die aanval zijn in ieder geval meer dan 80 opvarenden omgekomen. Donderdag werd er nog steeds naar vermisten gezocht. De Sri Lankaanse marine wist 32 mensen al wel in veiligheid te brengen.
‘We kiezen geen partij in dit conflict’, zei Dissanayake tijdens een persconferentie vandaag over de evacuatie van de bemanning van de IRIS Bushehr. ‘We behouden onze neutraliteit, maar handelen ook om levens te redden.’ Volgens hem zou ‘niemand op deze manier in een oorlog moeten sterven’. Het besluit is volgens hem genomen in overleg met de ‘relevante’ partijen, waaronder Iran.
Thom Canters
De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een interview met persbureau Reuters gezegd ‘helemaal voor’ een Koerdisch offensief tegen het Iraanse regime te zijn. De afgelopen dagen zijn er berichten rondgegaan in internationale media dat de Amerikanen de Koerden daartoe aansporen en ze ook zouden bewapenen.
Het Witte Huis ontkende gisteren nog dat het groen licht voor een Koerdisch offensief heeft gegeven. Desgevraagd zei Trump tegen Reuters niet te kunnen bevestigen noch ontkennen of de Amerikanen een no-fly zone zouden instellen boven Koerdische regio’s in het westen van Iran. Koerdische milities zouden daar om gevraagd hebben. Koerdische milities houden zich op in het westen van Iran, evenals aan de andere kant van de grens met Irak.
Onduidelijk is hoe dat offensief er precies zou moeten uitzien en wie eraan deelnemen. Het bestuur van de autonome Koerdische regio in Noord-Irak, de KRG, heeft ontkend dat het betrokken is bij plannen om ten strijde te trekken tegen de Iraanse machthebbers. Enkele Iraanse Koerdische groeperingen die in Irak actief zijn, zoals de PAK en Komala, staan echter wel klaar de grens over te steken. Dat meldde persbureau AP vandaag op gezeg van functionarissen bij de betreffende groeperingen.
Tegen de achtergrond van een mogelijk Koerdisch offensief heeft Iran vandaag opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op doelen van de Koerden in Irak. Zo verklaarde het ministerie van Inlichtingen ‘separatistische terreurgroepen die van plan waren via het westen het land binnen te dringen’ te hebben getroffen. Onder meer het hoofdkwartier van de Koerden in Irak zou zijn getroffen. De staatstelevisie meldde vandaag ook een aanval op een militaire basis van de VS in Erbil, de grootste stad van Iraaks Koerdistan.
Thom Canters
Het dodental in Libanon als gevolg van de Israëlische bombardementen op het land is opgelopen naar 102. Dat meldt het Libanese persagentschap NNA op gezag van het ministerie van Volksgezondheid. Ruim 600 mensen raakten bovendien gewond. Het ministerie maakt geen onderscheid tussen burgers en eventuele Hezbollah-strijders onder de slachtoffers.
Israël heeft zijn aanvallen op Libanon fors opgeschroefd, nadat het door Iran gesteunde Hezbollah uit solidariteit met Teheran Israël onder vuur nam. Daarbij heeft Israël het voorzien op delen van het land waar Hezbollah traditioneel sterk aanwezig is, waaronder het zuiden van Libanon.
Het Israëlische leger heeft vandaag een evacuatiebevel verspreid voor inwoners van meerdere zuidelijke buitenwijken van de hoofdstad Beiroet. De Israëlische extremistische minister Bezalel Smotrich heeft bovendien gedreigd dat de buitenwijk Dahieh, een bolwerk van Hezbollah, verwoest zal worden.
Een Israëlische legerwoordvoerder zegt dat mensen niet richting het zuiden moeten gaan, omdat ze daarmee hun leven in gevaar zouden brengen. Volgens persbureau AFP en The New York Times is er chaos ontstaan in de straten van Beiroet nadat het evacuatiebevel was uitgegaan. Al Jazeera bericht dat het om een gebied gaat waar 400 duizend mensen wonen.
Thom Canters
President Donald Trump wil persoonlijk betrokken worden bij de keuze voor een nieuwe opperste leider van Iran. In een interview met nieuwssite Axios wijst hij naar het voorbeeld van de Venezolaanse Delcy Rodríguez, die met steun van het Witte Huis het stokje overnam van de gevangengenomen president Nicolás Maduro.
Volgens berichten in internationale media zou de zoon van de gedode Khamenei, Mojtaba, grote kans maken zijn vader op te volgen. Een besluit daarover is nog niet genomen door de Raad voor Experts, de daarvoor bevoegde instantie bestaande uit islamitische geestelijken. Trump erkent dat Mojtaba de meest waarschijnlijke kandidaat is, maar zegt ook dat hij een ‘lichtgewicht’ en ‘onacceptabel’ is. ‘We willen iemand die harmonie en vrede brengt voor Iran.’
Wie Trump wel acceptabel zou vinden of aan welke concrete voorwaarden die moet voldoen, zegt hij niet in het interview. Eerder zei Trump al dat de mensen die het Witte Huis op het oog had, zijn gedood bij de aanvallen van de VS en Israël.
Bovendien is niet duidelijk hoe Trump precies betrokken wil worden bij de opvolging. Onder de machthebbers in Iran bestaat er op dit moment nog geen duidelijke wil om zich te schikken naar Trumps eisen. Waar de Venezolaanse Rodríguez al voor de ontvoering van Maduro in contact stond met de Amerikanen, is op dit moment niet bekend dat de VS ook zo’n persoon hebben binnen het Iraanse regime.
Trump heeft uiteenlopende uitspraken gedaan over wat hij wil bewerkstelligen in Iran. Hoewel hij aanvankelijk opriep tot een omverwerping van het huidige regime, heeft hij daarna ook de mogelijkheid opengelaten dat het regime in een bepaalde vorm blijft voortbestaan. Hij heeft Venezuela aangeduid als het ‘ideale scenario’.
Thom Canters
De Britse premier Keir Starmer heeft aangekondigd vier extra Typhoon-gevechtsvliegtuigen te sturen naar Qatar. Die moeten helpen bij het neerschieten van drones, onder meer wanneer die Britse militaire bases in de regio bedreigen. Temidden van de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran zegt Starmer dat de veiligheid van Britten in de regio zijn hoogste prioriteit geniet.
De terughoudende houding van Starmer om is hem op kritiek van president Donald Trump komen te staan. Starmer heeft uitgesloten dat het VK zelf deelneemt aan de aanvallen. Aanvankelijk mochten de Amerikanen ook geen gebruik maken van Britse militaire bases, hoewel dat inmiddels onder voorwaarden wel is toegestaan.
Tijdens een persconferentie vandaag deed Starmer de berichten over een breuk met de VS af als een storm in een glas water. ‘De speciale relatie is op dit moment volop actief’, zei Starmer met verwijzing naar de term die Churchill ooit muntte voor de Amerikaans-Britse verhouding.
Naast de gevechtsvliegtuigen die naar Qatar gaan, zei Starmer ook dat er helikopters die drones uit de lucht kunnen schieten onderweg zijn naar Cyprus. Een Britse luchtmachtbasis op dat eiland was afgelopen weekend het doelwit van een droneaanval.
Volgens hem zijn inmiddels 4 duizend Britten die zich in de regio bevonden, weer terug in hun thuisland. Meer repatriëringsvluchten zullen nog volgen, maar Starmer waarschuwde ook dat de evacuatie niet van de ene op de andere dag zou plaatsvinden.
Thom Canters
Het Israëlische leger zegt afgelopen nacht een aanval te hebben uitgevoerd op een ondergrondse opslagplaats voor raketten in Iran. Het is voor het eerst tijdens deze oorlog dat Israël een dergelijke aanval naar buiten brengt. Bronnen van persbureau Reuters melden dat Israël de focus in de (lucht)oorlog verlegt naar ondergrondse militaire bases.
De Verenigde Staten hebben het vernietigen van het Iraanse raketprogramma aangemerkt als een van de doelen van de oorlog. Maar de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal bericht op gezag van analisten dat het merendeel van de Iraanse voorraad korte- en middellange afstandsraketten zich ondergronds bevindt.
Iran gebruikt deze zogenoemde ‘raketsteden’ om zijn wapens zo veel mogelijk buiten schot van de Amerikanen en Israëli’s te houden. Vorig jaar brachten de Iraanse autoriteiten nog een video naar buiten van wat het het nieuwste ondergrondse complex noemde. Vanuit een deel van die bunkers kunnen ook raketten worden afgevuurd.
Waar de Israëlische aanval van afgelopen nacht precies plaatsvond en in hoeverre die succesvol was, zegt het leger niet. Hoewel het de eerste publiekelijke verklaring is over een aanval op de ondergrondse bunker, meldt The Wall Street Journal dat verschillende bases al eerder het doelwit zijn geworden van de VS en Israël.
Satellietbeelden wijzen bijvoorbeeld op aanvallen op de toegangswegen naar een basis in de buurt van het westelijke Kermanshah. Ook een bunker nabij het noordelijke Tabriz zou al het doelwit zijn geweest.
Thom Canters
De Navo zal zich niet beroepen op artikel 5 (een aanval op één is een aanval op alle lidstaten) nadat gisteren een ballistische raket vanuit Iran richting het Turkse luchtruim vloog. Navo-chef Mark Rutte zei vandaag tegen persbureau Reuters dat de belangrijke afspraak uit het handvest ‘niet aan de orde’ is.
Ook Turkije zelf was niet van plan een beroep te doen op artikel 5 na het incident, waarbij niemand gewond raakte. De raket werd door Navo-luchtverdedigingsystemen neergehaald voordat die Turkije bereikte. Een anonieme functionaris van de Turkse regering zei tegen persbureau AFP dat de raket vermoedelijk onderweg was naar Cyprus, maar afweek van zijn koers. Cyprus is geen lid van de Navo.
Zo probeert Turkije zoveel mogelijk buiten de oorlog tussen de VS, Israël en Iran te blijven. De regering heeft aangeboden te bemiddelen.
Jasper Daams
Iran ontkent dat het een droneaanval heeft uitgevoerd op buurland Azerbeidzjan. Het Azerbeidzjaanse ministerie van Buitenlandse Zaken hield Iran eerder op de dag verantwoordelijk voor de vier gewonden die waren gevallen nadat twee drones waren ingeslagen op Azerbeidzjaans grondgebied.
Azerbeidzjan reageerde vanochtend woedend op de veronderstelde droneaanval. Het land, dat een moeizame relatie onderhoudt met Iran, riep de Iraanse ambassadeur op het matje en dreigde met vergeldingsacties.
De Iraanse krijgsmacht stelt op de staatstelevisie dat Israël verantwoordelijk is. Dat land is nota bene een militaire bondgenoot van Azerbeidzjan. Israël zou de relatie willen verstoren tussen moslimlanden, luidt het Iraanse argument.
Jasper Daams
In Iran zijn sinds het begin van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen, afgelopen zaterdag, 1.230 doden gevallen. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau Tasnim. Dat zijn er bijna tweehonderd meer dan het dodental dat staatspersbureau IRNA gisteren meldde. De aantallen zijn niet onafhankelijk te verifiëren.
Bij de vergeldingsaanvallen die Iran in de regio uitvoert op Amerikaanse en Israëlische doelen zijn de afgelopen dagen ook meerdere mensen gedood. Zo vielen in Israël zeker elf doden, en kwamen ook in verschillende Golfstaten mensen om. In de meeste gevallen ging het om enkele sterfgevallen.
Jasper Daams
Transportbedrijven kregen deze week te maken met sterk gestegen dieselprijzen: na de aanvallen op Iran en de daaropvolgende blokkade van de belangrijke Straat van Hormuz, steeg de dieselprijs in Nederland met gemiddeld 20 cent per liter.
De prijs aan de pomp bedraagt nu gemiddeld 1,95 euro per liter, tegen 1,98 in maart 2022, toen diesel na de Russische inval in Oekraïne steeds schaarser werd. Branchevereniging Transport en Logistiek Nederland zegt dat vooral de snelle stijging van de dieselprijs nu nieuw is, waardoor vervoerders zich vrij plotseling geconfronteerd zien met veel hogere kosten.
Sinds woensdag krijgt TLN veel vragen over de dure diesel, vooral door bezorgde kleinere transporteurs. ‘We zien dat 80 procent van de bedrijven inmiddels een brandstofclausule heeft’, zegt een woordvoerder van TLN. Dit betekent dat transporteurs de hogere dieselprijs kunnen doorberekenen aan hun klanten. ‘Wij adviseren onze leden ook een brandstofclause mee te nemen in hun contract’, aldus de woordvoerder. TLN zegt voor hen standaardclausules te hebben klaarliggen.
Wie niet zo’n contract heeft, kan al snel in de problemen komen: de marges in de sector zijn dun en brandstofkosten maken 20 procent tot een kwart van de totale kosten uit.
Van de naar schatting 150 duizend trucks in Nederland rijdt 95 procent op diesel. Vervoerders die met elektrische trucks rijden, zijn niet per se spekkoper, aldus TLN. ‘De totale kostprijs van een elektrische truck ligt nog altijd hoger dan die van een dieselvrachtwagen’, zegt de woordvoerder. ‘En er is daarnaast onzekerheid hoe de elektriciteitsprijs zich ontwikkelt.’
Bard van de Weijer
Frankrijk heeft de VS toestemming gegeven om gebruik te maken van de Franse militaire bases in het Midden-Oosten. Een woordvoerder van het Franse leger heeft tegen persbureau AFP gezegd dat Amerikaanse vliegtuigen er ‘tijdelijk’ mogen landen. Eerder meldde de Franse zender LCI al dat Frankrijk zijn bases ter beschikking stelt.
Als reactie op de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran zijn de Amerikaanse bases in de regio doelwit geworden van Iraanse raketten. Daarom kan het voor Amerikaanse toestellen veiliger zijn om uit te wijken naar andere plekken om te landen.
De Fransen hebben permanente bases in de Verenigde Arabische Emiraten en Djibouti, aan de Afrikaanse oostkust. Frankrijk speelt een grote rol bij de luchtafweer van de Golfstaten; Franse gevechtsvliegtuigen haalden de afgelopen dagen Iraanse drones uit lucht boven de Verenigde Arabische Emiraten.
Ondertussen houdt Frankrijk ook de diplomatieke lijnen met Iran open. In een telefoongesprek met zijn Iraanse ambtgenoot Abbas Araghchi heeft de Franse minister Jean-Noël Barrot van Buitenlandse Zaken de Iraanse aanvallen veroordeeld en opgeroepen tot de-escalatie.
Jasper Daams
Morgen vertrekken opnieuw repatriëringsvluchten vanuit het Midden-Oosten naar Nederland, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het gaat om vluchten uit de Omaanse hoofdstad Muscat en het Egyptische Sharm-el-Sheikh. Voor de vluchten, die worden verzorgd door respectievelijk KLM en TUI, betalen reizigers een eigen bijdrage van 600 euro per persoon.
Om in aanmerking te komen, moet iemand in (Caribisch) Nederland wonen. Ook moeten reizigers zich aanmelden via een speciaal crisisformulier, meldt het ministerie. ‘Het heeft geen zin bij de luchtvaartmaatschappijen zelf naar mogelijkheden voor deze vluchten te informeren’, aldus het ministerie.
Mogelijk maakt het ministerie in de loop van vandaag meer vluchten bekend. Gestrande Nederlanders hebben tot morgenmiddag 12.00 uur om zich te melden, daarna sluit het contactformulier.
Redactie
Twee Iraanse drones zijn neergekomen op Azerbeidzjaans grondgebied, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken van Azerbeidzjan. Volgens het buurland van Iran zijn daarbij twee mensen gewond geraakt. Azerbeidzjan heeft de Iraanse ambassadeur ontboden en gezegd dat het recht heeft op het nemen van ‘passende tegenmaatregelen’.
De drone kwam neer op een vliegveld in Nachitsjevan, een autonome exclave van Azerbeidzjan, die ligt ingeklemd tussen Armenië en Iran. De tweede drone zou zijn ingeslagen bij een school.
Azerbeidzjan grenst aan het noordwesten van Iran en onderhoudt een moeizame relatie met het buurland. In het noorden van Iran leven veel Azerbeidzjanen; met schattingen van rond de 20 procent is het de grootste etnische minderheid in het land. Daarmee wonen er meer etnische Azerbeidzjanen in Iran dan in Azerbeidzjan.
Hoewel de Iraanse Azerbeidzjanen over het algemeen goed geïntegreerd zijn, hebben veel van hen historisch gezien meer met hun Turkse roots. Ook is Azerbeidzjan op het gebied van veiligheid een trouwe bondgenoot van Israël, Irans aartsvijand.
Jasper Daams
Luchtvaartmaatschappij Qatar Airways heeft aangekondigd een ‘beperkt aantal’ vluchten uit te voeren om gestrande reizigers in het Midden-Oosten naar huis te brengen, waaronder naar Nederland. Op haar website meldt de vliegmaatschappij dat ze vanuit Muscat in Oman naar Schiphol vliegt. Volgens de planning van de luchthaven landt vanavond om 19.50 uur een toestel uit Muscat.
Vanwege de constante dreiging in de regio komt de repatriëring van gestrande reizigers nog maar mondjesmaat op gang. Omdat er amper wordt gevlogen zitten duizenden mensen vast in het Midden-Oosten.
Gisterochtend landde voor het eerst een toestel op Schiphol, met aan boord 85 Nederlanders. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aangekondigd de komende dagen meerdere repatriëringsvluchten te organiseren voor Nederlandse reizigers.
Jasper Daams
Het Israëlische leger gaat nog zeker een of twee weken door met het uitvoeren van aanvallen op Iran. Dat schrijft The Times of Israel. De Israëlische krijgsmacht zou de komende tijd nog duizenden doelen van het Iraanse regime onder vuur willen nemen.
Of de Amerikanen in dat geval alleen zouden doorgaan met de oorlog, is niet duidelijk. President Trump zei eerder deze week dat de aanvallen op Iran in totaal vier tot vijf weken in beslag zouden nemen.
Volgens Israël is het doel om het Iraanse regime en zijn militaire locaties stelselmatig te verzwakken. Sinds zaterdag zou het leger meer dan vijfduizend bommen hebben laten vallen bij de aanvallen op Iran. Een Israëlische luchtmachtcommandant stelt dat daarbij duizenden Iraanse militairen zijn gedood.
Het Israëlische leger zegt vanochtend te zijn begonnen met een nieuwe aanvalsgolf op Teheran, gericht op Iraanse leiders. Lokale media hebben melding gemaakt van ontploffingen in de Iraanse hoofdstad, maar ook in de zuidelijker gelegen plaatsen Qom en Isfahan.
Jasper Daams
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant