Verkiezingen Niet de traditionele partijen, maar de nieuwe partij van een 35-jarige oud-rapper en oud-burgemeester van Kathmandu heeft volgens de prognoses de stembusgang gewonnen. Na een protestgolf vorig jaar in september verliepen de verkiezingen vreedzaam.
Beveiligingspersoneel begeleidt verkiezingsfunctionarissen die stembussen naar het telcentrum brengen bij de verkiezingen, in de Nepalese hoofdstad Kathmandu.
Jonge kiezers in Nepal zijn in dubbel opzicht de winnaar geworden van de parlementsverkiezingen donderdag in de Zuid-Aziatische bergstaat. Gen Z-stemmers voelden zich gehoord door de nieuwe partij (Rastriya Swatantra Party) van Balen Shah. Hij is een anti-establishment politicus, 35 jaar oud, voormalig rapper en tot januari burgemeester van Kathmandu. Met zijn partij wist Shah volgens de meeste prognoses een grote overwinning te behalen op de traditionele partijen, al duurt het nog dagen voordat alle stemmen zijn geteld.
En het is dankzij jongeren-activisten dat de verkiezingscampagne relatief rustig verliep. Ze gingen niet massaal de straat op zoals in september vorig jaar toen protesten in gewelddadigheden ontaardden. Nu zochten ze in hun streven voor politieke hervormingen in eigen kring actief naar kandidaten voor de 275 plaatsen in het parlement.
„Het land is terugbracht op het constitutionele pad”, zei interim-president en oud-rechter Sushila Karki deze week. De Nationale Kiesraad stelde dat de verkiezingen in een „vreedzame, vrije en enthousiaste omgeving” hadden plaatsgevonden. Een record aantal kandidaten van 3.400 had zich gemeld; die van de jongeren waren vaak via interne sociale platformen gekozen.
Nepalezen staan in de rij om hun stem uit te brengen in een dorp in het Jhapa district in Nepal.
Tijdens de protesten vorig jaar trad de toenmalige communistische premier Khadga Prasad Sharma Oli af. Mede door hardhandig politieoptreden vielen er 77 doden en meer dan 2.000 gewonden. Tientallen regeringsgebouwen werden in brand gestoken. De vlam was in de pan geslagen toen de regering sociale media aan banden wilde leggen. Dat gebeurde nadat bij jongeren populaire platforms als Discord de luxe levensstijl van de elite en haar kinderen in beeld hadden gebracht .
Sociale media vormden een belangrijk uitlaatklep van de onvrede van jongeren. Met een gemiddelde leeftijd van 26 jaar (in Nederland is dat 42 jaar) kent Nepal een van de jongste bevolkingen van Zuid-Azië. De hoge werkloosheid in het land treft met name jongeren, waardoor veel van hen migreren naar landen als Maleisië en Zuid Korea.
De ontbinding van het parlement en uitschrijven van nieuwe verkiezingen was aanvankelijk controversieel bij de traditionele partijen omdat die door straatprotesten was afgedwongen, maar werd geaccepteerd toen de stemming in het land bedaarde. Dat gebeurde mede door handig optreden van Balen Shah.
De populaire burgemeester van Kathmandu, vaak in het openbaar verschijnend met zonnebril en witte gympen, schaarde zich vorig jaar meteen achter de eisen van Gen Z om corruptie harder aan te pakken en de werkgelegenheidskansen voor jongeren te vergroten. Maar hij ging niet in op hun wens om per direct de nieuwe leider van het land te worden. Hij steunde de benoeming van Sushila Karki tot interim-president in de aanloop naar de verkiezingen.
In 2022 werd Balen Shah uit het niets verkozen tot burgemeester van de hoofdstad. Hij had geen banden met de traditionele partijen en beschikte nauwelijks over bestuurlijke ervaring. Hij had vooral naam gemaakt als rapper in de Nepalese hiphop-scene. Als burgemeester werd hij onder meer bekend door het handhandig uit de weg laten ruimen van delen van sloppenwijken. Meer nog ontpopte hij zich tot anti-establishmentpoliticus die praktijken van de gevestigde Congrespartij en Communistische Partij aan de kaak stelde. De Nepalese journalist Pranaya Rana zei deze week tegen het Arabische tv-station Al Jazeera: „Veel mensen bewonderen zijn macho-stijl en zijn bereidheid om diepgewortelde patronage-systemen openlijk aan te pakken.”
Balen Shah neemt een selfie met een groep mensen tijdens zijn campagne voor de verkiezingen in Nepal.
Ook ging Shah tekeer tegen Nepals buurlanden China en India, die intensieve banden onder houden met de traditionele partijen in Nepal. „F*** America, F*** India, F*** China”, begon een ‘rant’ van hem op sociale media in november, die de impulsieve politicus korte tijd daarna weer wiste. Hoe zijn verkiezingswinst uitpakt voor de verhouding van Nepal met beide machtige buren, moet nog blijken.
Behalve Shah speelde ook het leger een belangrijke rol en bemiddelde tussen regering en actievoerders. Volgens een gedetailleerde reconstructie van de gebeurtenissen in het Amerikaanse blad Wired riep Commandant der Strijdkrachten Ashok Raj Sigdel de jonge protestleiders bij zich op het militair hoofdkwartier in Kathmandu. Hij wees de jongeren op hun verantwoordelijkheid zich in te zetten voor een ordelijke voorbereiding van de nieuwe verkiezingen.
De invloed van Gen Z op de campagne in Nepal was het afgelopen jaar op verschillende manieren voelbaar. Bij een van de twee grote traditionele partijen, de Congrespartij, maakte een zeventiger als partijleider plaats voor een (late) veertiger om meer stemmen te trekken. En meer dan bij andere verkiezingen ging het tijdens bijeenkomsten en in de media over armoede, werkloosheid en corruptiebestrijding.
Wel gingen er op sociale media veel door AI gegenereerde nepberichten rond die voor de nodige consternatie bij kiezers zorgden. Zo waren er beelden van gefingeerde bijeenkomsten waarop het leek alsof die veel mensen hadden getrokken. „In een land met lage digitale geletterdheid geloven veel mensen wat ze zien”, zei een medewerker van een Nepalese media-waakhond tegen France24. Anderen spraken zelfs van een „digitaal slagveld tijdens de campagne”. In hoeverre de nepberichten de uitslag hebben beïnvloed is niet bekend.
Stembureauleden richten een stembureau in op een school in het Jhapa-district.