Nieuwe muziek Arctic Monkeys, Cameron Winter, Sampha en andere acts maken indruk op een album te behoeve van War Child. Het Nederlandse Trio 258 speelt stukken van Smetana, Dvořák en Suk. Verder: Morrissey en Ella van der Woude.
Het aangrijpendste nummer op Help 2 is ‘Warning’ van de Amerikaanse Cameron Winter. Het lied van de introverte voorman van Geese, ook bekend soloartiest, sluit aan bij het thema van het benefietalbum: het heeft eenzame sfeer, klaaglijke zang en een melancholische omlijsting door een woeste cello. ‘Warning’ is een emotionele ‘waarschuwing’, een oproep tot medemenselijkheid.
Help 2
Met o.a Arctic Monkeys, Depeche Mode, Fontaines D.C., Arooj Aftab, Ezra Collective.
Zo vertolkt Winter de bedoeling van Help 2, een album dat speciaal werd opgenomen door een groep artiesten die de gezamenlijke opbrengst doneren aan War Child. Deze organisatie, in 1993 opgericht tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië, biedt hulp aan kinderen in oorlogsgebieden. In 1995 verscheen The Help Album met liedjes van onder anderen Sinéad O’Connor, Oasis en Radiohead, ten bate van War Child.
En nu is er deel twee, met daarop 23 liedjes door twee dozijn artiesten uit Amerika, Ierland en het VK. De urgentie voor een volgend benefietalbum was toegenomen, blijkt uit de cijfers van de organisatie. Ten tijde van The Help Album had tien procent van de kinderen wereldwijd te maken met oorlogsgeweld. Op dit moment is het één op de vijf kinderen, oftewel twintig procent. Het gaat om jongeren in Sudan, Gaza en Oekraïne. Het is het grootste aantal sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Al zijn ze allen Angelsaksisch (geen bands uit Afrikaanse landen, bijvoorbeeld), Help 2 heeft aantrekkelijke hedendaagse namen verzameld, te horen in de reggae van Greentea Peng en veelzeggende hiphop van Young Fathers in ‘Don’t Fight The Young’. Vooral veel solobijdragen zijn geslaagd. Behalve Cameron Winter is er de warmbloedige Sampha. En zelfs een groep als het Britse Wet Leg klinkt hier ‘solo’: slechts begeleid door spaarzame gitaarakkoorden vertolkt zangeres Rhian Teasdale een gedragen uitvoering van het intieme ‘Obvious’, een publieksfavoriet tijdens concerten, nu voor het eerst opgenomen. De bijdrage van het Amerikaanse Big Thief combineert gepijnigde zang met mysterieus achtergrondgeluid.
Het was dankzij Help 2 dat Arctic Monkeys hun inmiddels vierjarige winterslaap onderbrak. Hun gretig klinkende ‘Opening Night’ is een hernieuwde kennismaking en de enthousiasmerende opmaat van een veelzijdig album.
Hester Carvalho
Trio 258
Bohemian Legacy – Smetana, Dvořák, Suk
De menselijke geschiedenis vormt een keten van verloren koninkrijken. En Bohemen is er één van. De streek beslaat zo’n twee derde van Tsjechië, met onder meer hoofdstad Praag, waar Boheemse vorsten zich lieten kronen. Het gebied leende zijn naam eveneens aan de bohemien, die maatschappelijke vrijbuiter.
Maar dat Bohemen nog een plek in het collectieve geheugen heeft, dankt het vooral aan de muziek. Daar stond de wieg van beroemde componisten, zoals Bedrich Smetana, Antonin Dvořák en Gustav Mahler. Hun geboortegrond zag zich bovendien vereeuwigd in de popsong ‘Bohemian Rhapsody’ van de Britse band Queen, een lied omgeven met raadsels over de betekenis van inhoud en titel. Eén verhaal wil dat toen het idee hiervoor bij schrijver Freddy Mercury ontkiemde de langspeelplaat Bohemian Rhapsody op de markt kwam met muziek van Smetana en Dvořák.
En de Queen-hit allitereert – toeval? – ook lekker met de titel van het nieuwe album Bohemian Legacy, waarop het Nederlandse Trio 258 stukken van drie Bohemers Smetana, Dvořák en Josef Suk speelt. Ze grepen hierbij vaak naar volksmelodieën van hun geboortegrond, waarmee ze uitgroeiden tot symbool van het Tsjechisch nationalisme uit de tweede helft van de 19de eeuw. In die periode wilde het land zich ontworstelen aan de greep van het Duitstalige Oostenrijk-Hongarije.
Maar het is niet de liefde voor Bohemen die overheerst bij Smetana en Dvořák op Bohemian Legacy. In de twee werken gaat het om een persoonlijker verdriet. Smetana schreef de muziek vlak na de dood van zijn vier jaar oude dochter, en Dvořák herdacht in het Derde Pianotrio zijn pas gestorven moeder. Trio 258 licht het dramatische karakter en de donkere tinten van deze stukken mooi uit. Daar valt als ‘solostem’ vooral het sprekende spel van violist Eduardo Paredes Crespo op, hij lijkt het tweesnijdende zwaard van verdriet te belichamen: de felle steek van de woede – in het nu – maar ook de mooi lange lijnen, de pijn van het gemis waarvan je geen afscheid wilt nemen, omdat ze je laten voelen hoeveel je nog steeds van de dode houdt. En die liefde wil je toch blijven omarmen.
Hier en daar hoor je dus ook de lichtheid van hoe mooi en vrolijk het leven samen eens geweest is. De snelle eerste noten uit het slotdeel van Smetana’s Pianotrio herinneren aan het speelse rennen of dansen van kindervoeten, totdat na zo’n anderhalve minuut enkele hamerende basnoten in de piano de stemming doen omslaan en cellist Leonard Besseling begint aan een nostalgische melodie, al vlug bijgevallen door violist Paredes Crespo en pianist Lestari Scholtes, die de onweerstaanbare hartslag van de muziek bepaalt. En in deze voortdurende wisseling van vroegere vreugde en tegenwoordig verdriet – ook bij Dvořák – tonen de musici hoezeer ze het tweeslachtige wezen van rouw begrijpen.
Joost Galema
Morrissey
Make-Up Is a Lie
„Wat ging er mis?” Morrissey herhaalt deze woorden een paar keer op ‘Kerching Kerching’, een nummer op zijn veertiende soloalbum. Volgers van de Britse zanger, in de jaren tachtig voorman van de iconische band The Smiths, zullen deze vraag ook vaak gesteld hebben. Het afgelopen decennium kwam Morrissey vooral in het nieuws door controversiële uitspraken, afgelaste optredens en geruzie. Maar na veel vertraging is er nu dan zowaar een plaat. Tekstueel en muzikaal gezien komt Make-Up Is a Lie op geen enkel moment in de buurt van zijn beste werk. Genant wordt het op ‘Notre-Dame’, een nummer dat verwijst naar een complottheorie over de brand in Parijs in 2019. Iets van de oude Morrissey-magie is hoorbaar op de melancholisch klinkende afsluiter ‘The Monsters Of Pig Alley’. Daar komt zijn gevoelig warme stem goed tot zijn recht.
Thijs Schrik
Ella van der Woude
How To Shoot A Ghost (OST)
De Nederlands-Zwitserse muzikant Ella van der Woude maakte eerder al soundtracks en werd daardoor gevraagd door de Amerikaanse regisseur Charlie Kaufman (Being John Malkovich, 1999) voor de muzikale omlijsting van zijn korte film How To Shoot A Ghost. Van der Woude maakte een soundtrack die ook als album een geheel is dankzij de verbindende teksten van een dromerige vrouwenstem. Diep vibrerende tenorsax en een ijle viool geven samenhang aan Van der Woude’s elegante thema’s op piano. De bewerkte piano kreeg een spookachtig effect, de sound van de nummers een lichte ruis. Het klinkt nostalgisch en onheilspellend tegelijkertijd.
De Nederlandse première van How To Shoot a Ghost is op 10 maart in Eye, Amsterdam. Met live begeleiding door Van der Woude.
Hester Carvalho
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden