Veel nachtvlinders hebben Nederlandse soortnamen die verwarring opleveren. Om het leven van vlinderaars makkelijker te maken, krijgen ruim honderd nachtvlinders een eenvoudigere naam.
De wilgenhermelijnvlinder? Eet helemaal geen wilgen, maar populieren. De witte mospalpmot? Is niet wit, eerder grijs. De zwarte weidekokermot? Nog nooit op een weide gezien. Het wemelt van verwarrende namen bij de Nederlandse nachtvlinders, en dat is onhandig voor vlinderhobbyisten en experts. Daarom presenteert de Werkgroep Vlinderfaunistiek samen met de Nederlandse Entomologische Vereniging en De Vlinderstichting nieuwe namen voor nachtvlinders in Nederland en België.
Net als andere diersoorten hebben vlinders een officiële wetenschappelijke naam die uit het Latijn komt, zoals Homoeosoma nebulella. Lokale vlinderaars gebruiken liever de Nederlandse naam, in dit voorbeeld de zonnebloemmot. ‘De wetenschappelijke naam bestaat vaak uit twee woorden en is lastig uit te spreken’, vertelt Rik Wever, ecoloog bij de Vlinderstichting. ‘De Nederlandse naam maakt het makkelijker om vlinders te herkennen. Tenminste, als de naam logisch is.’
De verwarrende Nederlandse namen stammen uit een ver verleden. ‘Veel nachtvlinders zijn ooit vernoemd naar de rups’, zegt Wever. ‘Toen we nog geen elektriciteit of kunstlicht tot onze beschikking hadden, waren rupsen makkelijker te vinden. Daar komt een deel van de vreemde namen vandaan.’ Daarnaast zijn foutjes er ook langzaam ingesleten. ‘Iemand vergist zich in een vlinder en gebruikt de verkeerde naam. Voor je het weet nemen anderen dit over.’
Het leidde tot problemen bij vlindertellingen en waarnemingen. ‘Er is een nachtvlinder die de naam eekhoorn had’, vertelt Wever. De vlinder dankte die naam aan de op een eekhoorn lijkende houding die de rupsen aannemen als ze zich bedreigd voelen. ‘Op waarneming.nl, een platform om dieren te melden, kregen we ’s winters vaak een foto van het zoogdier, en niet de vlinder. Dat is natuurlijk onhandig.’ De nachtvlinder gaat voortaan als eekhoornvlinder door het leven.
Gelukkig was het geen grote klus om de vlinders te hernoemen. Veel vlinderaars deden eerder al suggesties voor nieuwe namen, dus er waren relatief weinig brainstormsessies nodig. ‘We zijn een paar keer bij elkaar gekomen, en konden vlot de suggesties aannemen’, aldus Wever.
Verwarring is overigens niet de enige reden waarom biologen een nieuwe naam kunnen voorstellen. Zo wil een groep Amerikaanse vogelaars nieuwe namen aan bepaalde vogels geven omdat die zijn vernoemd naar hun ontdekker, niet zelden mannen uit de tijd van het kolonialisme die er soms racistische denkbeelden op na hielden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant