Chaos en verwarring hebben het voetbal in de greep, van het aankomende WK tot het gedoe bij topclubs Ajax en Feyenoord. Gelukkig is er soms ineens een wedstrijd als NEC - PSV, als demonstratie van wat voetbal vermag.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Noem het gerust de grote verwarring in het voetbal. Om aan de top te beginnen: het WK van Donald Trump en Gianni Infantino, deze zomer, met de Verenigde Staten als belangrijkste gastland. Met alle vraagtekens na de ontketende oorlog met Iran, een van de deelnemers. Doet Iran straks mee?
Honderd vragen, weinig antwoorden. Zelfs Fifa-voorzitter Infantino, normaliter het orakel van Instagram, is wat stilgevallen. U moet weten: Infantino zit als het ware op de bagagedrager bij boezemvriend Trump, die met tegenwind door het landschap slingert, de Fifa-vredesprijs in zijn mandje. Infantino kan achter zijn rug roepen wat hij wil, maar wat hoort zijn vriend nog?
Hoe zal het aflopen met het WK, met Iran als beoogd deelnemer, met medegastland Mexico en zijn drugsoorlog in delen van het land? Tot er meer duidelijk is, maakt Infantino schijnbewegingen, door met zijn breedste lach de officiële WK-poster te presenteren, af te tellen tot het WK of in een vergadering te discussiëren over de spelregels. In zekere zin is hij als bestuurder aan het tijdrekken, iets waarvoor hij juist op het veld strengere regels aankondigde.
Dan het voetbal zelf, met al zijn niveaus en vertakkingen. Zo’n wedstrijd als NEC - PSV in de halve finale van de KNVB-beker, als botsing van twee aanvallende speelstijlen, van chaos en opbouw, had Nederland even nodig, gemarginaliseerd als het polderland is in de Europese toernooien.
Zo’n duel is de natte droom van wat voetbal vermag, een meeslepend kijkspel dat alle kanten op schiet. Overal op het veld een strijd van een tegen een. Dat is wat veel trainers prediken, maar ze niet allemaal durven uit te voeren, omdat ze daarvoor de spelers missen, of het karakter. Na grote woorden vervallen ze het liefst in veilige daden.
Het compacte voetbal van tegenwoordig maakt het spel vaak tot een zaak van chaotische levendigheid, getekend door technisch onvermogen, omdat de techniek van de spelers niet voldoende is om het spel in de piepkleine ruimte te spelen zoals de trainers het willen. Het maakt voetbal tot een voortdurend evoluerend spel, dat zich soms meer in het brein van trainers afspeelt dan in de benen van voetballers, met voortdurende discussies over wat mooi is of lelijk.
Kijk ook hoe sommige doelpunten vielen bij NEC - PSV: na de kluts, na toenemende chaos of omdat de bal ergens onderweg pardoes op de hak van de PSV-aanvoerder stuitte. Of uit een spelhervatting natuurlijk, de heilige graal van het voetbal. Als niets lukt, is daar altijd de redding van de eenvoudig trainbare standaardsituatie.
Het is wat het is, in deze tijd van verwarring. Ruud Gullit zei deze week op tv dat hij het moeilijk vindt om te genieten van het huidige voetbal; zijn woorden gingen de wereld over, omdat hij de grote Gullit is. Hij noemde Arsenal - Chelsea een ‘baggerwedstrijd’. Hij ziet geen mooie dribbels meer in het woud van benen dat het gevolg is van het compacte spel. Hij ontwaart ballenjongens met handdoeken, zodat spelers de bal even kunnen afdrogen om verder te kunnen ingooien.
Ook trainer Arne Slot van Liverpool baarde opzien met zijn opmerking dat het voetbal niet meer zo leuk is om naar te kijken als voorheen. Niet alleen door al die tijdrovende spelhervattingen, maar ook omdat alle Engelse clubs zo veel geld hebben dat de verschillen klein zijn en er soms eenvormigheid ontstaat. Sport is ook aantrekkelijk omdat de een beter is dan de ander, omdat de een daardoor mooi kan aanvallen, met sierlijke driehoekjes. In plaats daarvan komt er een eindeloos jagen op elkaar.
Zijn collega’s Josep Guardiola (Manchester City) en Mikel Arteta (Arsenal) wezen in een reactie op de evolutie van het spel en zeiden dat het een kwestie van aanpassing is. De perfectie nastreven in spelhervattingen is een wapen om de impasse in het open spel te doorbreken. Al zijn de hoekschoppen van Arsenal inmiddels ontaard in een variatie op het worstelen, met een massaal bezet doelgebied. En Brentford heeft voor de inworp zelfs meerdere specialisten.
Wie naar de cijfers kijkt, ziet overigens dat qua aantal doelpunten uit spelhervattingen het verschil met vroeger wel meevalt: dit seizoen in de Premier League gaat het om 35,1 procent, in 1992-1993 was dat 31,1 procent. Maar kijk je specifiek naar hoekschoppen, dan is het percentage volgens bureau Statsperform het hoogst sinds de tellingen in Engeland begonnen. Daarbij is Arsenal de absolute koning, met onder meer negen openingsdoelpunten uit een hoekschop.
Om aan te geven dat ontwikkeling nooit ophoudt en voetbal uit elke periode zijn charme heeft, laten aanhangers van het huidige voetbal dan fragmenten van vroeger zien, zeg maar uit de tijd van Gullit. Dat iemand de bal terugspeelt op de keeper, die vervolgens tergend lang wacht, om de bal dan rustig op te rapen. Dat mocht toen.
Die traagheid is inderdaad verdwenen, doch vervangen door een ander type traagheid, dat vaak te zien is in de eredivisie. En dan vooral bij teams van trainers die roepen dat ze overal een tegen een spelen, met hoge druk, maar die woorden spoedig vergeten zijn na de aftrap en de bal breed of achteruit tot specialiteit verheffen.
En dan is er in Nederland nog het eindeloze geknoei van Ajax en Feyenoord. PSV is veel beter dan de rest, wat de competitie dit seizoen qua spanning tot een van de saaiste in decennia maakt. Het is zoals ESPN-analist Kenneth Perez geregeld opmerkt: Nederland heeft een goed Ajax en Feyenoord nodig ook om weerstand kunnen te bieden in Europa. Maar de twee topclubs in last stapelen verbazing op verbazing met hun gedoe over trainers, technisch directeuren, spelersbeleid, organisatie en wat dies meer zij.
Dat andere clubs heel behoorlijk voetballen – van FC Twente tot NEC, ADO Den Haag, Volendam, Excelsior of Telstar – blijft wat onderbelicht. Al was de onderdompeling van NEC in een zee van geluk, na de plaatsing voor de bekerfinale, in één woord geweldig.
Om terug te keren naar de bovenste regionen van het voetbal. De Fifa probeert een deel van de verwarring weg te nemen door de VAR meer macht te geven en strenger op te treden tegen tijdrekken, ook bij spelhervattingen. Hoe dat uitpakt, zien we straks op het WK van Trump en Infantino.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant