Amir El Youssefi | jongerenadviseur In Den Haag worstelen hulpverleners met het bereiken van jongeren uit achterstandswijken. Jongeren uit diezelfde populatie onderzochten hoe dat komt. „Hulp vragen voelt als een risico, hulpverleners halen al snel je ouders erbij.”
Amir El Youssefi adviseert de gemeente Den Haag over het bereiken van jongeren in achterstandswijken.
Hulpverleners bestempelen jongeren uit Haagse achterstandswijken vaak als moeilijk bereikbaar. De tieners zeggen weinig, doen stoer, kijken weg, lachen of ze komen niet opdagen. Wat er in hen omgaat, welke zorgen ze hebben of met welke problemen ze worstelen, bijna niemand weet het. Hoe komt dat? En wat moet er veranderen?
Amir El Youssefi (21) woont in de wijk Vrederust in Den Haag. Hij studeert Social Work aan De Haagse Hogeschool. En loopt stage als jeugdcoach bij het Wateringse Veld College, waar hij onder meer leerlingen met mentale problemen begeleidt. De gemeente Den Haag huurt El Youssefi een dag in de week in om mee te helpen een jongerenadviesbureau op te zetten. Daarnaast heeft hij een bijbaan bij de klantenservice van de ANWB. En hij houdt van voetballen. Per 1 april gaat hij aan de slag bij Bruis, een organisatie die van Zuidwest een gezondere en leefbare wijk wil maken.
Twintig Haagse jongeren uit dezelfde achterstandswijken zochten het afgelopen jaar antwoord op deze vragen. Ze werden benaderd en begeleid door jongerenwerkers van welzijnsorganisatie Wijkz en een onderzoeker van de Haagse Hogeschool. De tieners namen enquêtes af en interviewden zo’n tweehonderd leeftijdsgenoten uit hun eigen wijken die vallen onder Den Haag Zuidwest: Moerwijk, Bouwlust, Vrederust en Morgenstond. Buurten met veel sociale huurwoningen, waar circa de helft van de inwoners een migratieachtergrond heeft en waar relatief veel mensen laag zijn opgeleid en aanzienlijk minder verdienen dan in andere delen van Den Haag.
Onlangs deelden de jongeren de resultaten van hun onderzoek ‘Weerbaarheid en Veerkracht’ met Haagse gemeenteambtenaren en zorgprofessionals. Student Amir El Youssefi (21) uit de wijk Vrederust verzorgde de presentatie.
„Jongeren praten niet makkelijk over hun problemen, maar omdat wij zelf uit de wijken komen en vaak met elkaar zijn opgegroeid, vertrouwen ze ons soms wel hun zorgen toe. Wat we horen en zien? Jongeren zijn vaak gedreven en talentvol maar ze hebben veel stress en psychische problemen. Ze maken zich zorgen over hun opleiding, lukt het om die af te maken? Kunnen ze straks aan een baan komen? Is er genoeg geld voor de familie? Veel jongeren groeien op in minder stabiele gezinnen, voor hen zijn die kansen minder vanzelfsprekend.”
„Ja, in zekere zin wel. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik klein was. Mijn moeder stond er alleen voor met vijf kinderen. We hadden het niet breed. Nu we ouder zijn kunnen we haar financieel steunen en hebben we een stabiel bestaan. Met mij gaat het ook goed, ik studeer en heb een baan, maar dat is niet de norm. Ik begrijp de jongeren uit de wijk dus wel heel goed.
Amir El Youssefi
„In Zuidwest wonen veel mensen in een huurhuis, ze zijn laagopgeleid en verdienen niet veel. Er zijn ook gezinnen waar ouders de taal niet altijd even goed spreken. Vaders en moeders kennen het Nederlandse systeem minder goed. Ze weten niet precies bij welke instanties ze moeten aankloppen of hoe belastingen en toeslagen werken. Problemen stapelen zich op. Jongeren helpen hun ouders geregeld. Ze vertalen brieven, bellen instanties en zoeken uit hoe zaken geregeld moeten worden. Soms dragen ook ze financieel bij aan het huishouden. Veel jongeren hebben schulden. Het komt voor dat ze met hun opleiding stoppen om het gezin te ondersteunen. Dat zijn échte zorgen hè.
„Er zijn ook jongeren die opgroeien in gezinnen waar spanningen en ruzies zijn. Ik ken jongens die stoppen met school om te gaan werken zodat ze het huis uit kunnen. En dan is er voor sommigen de verleiding van snel geld verdienen. En wie eenmaal in de criminaliteit belandt, merkt hoe moeilijk het is om daarna weer gewoon werk te vinden. De kloof tussen straatcultuur en de formele arbeidsmarkt is groot. En geloof me, veel jongeren willen liever wit geld verdienen, maar ze missen begeleiding en praktische handvatten: hoe maak je een cv? Hoe gedraag je je bij een sollicitatie? Hoe ga je om met mensen die jou misschien niet begrijpen? En: zonder diploma en netwerk wordt een baan vinden ook lastig.”
„Dat past niet zo in onze cultuur. Veel jongeren hier uit Zuidwest hebben Marokkaanse en Turkse roots. Onze ouders of opa’s en oma’s hebben hun thuisland verlaten om een beter leven op te bouwen voor hun kinderen. Ze zijn vaak niet of laagopgeleid, ze willen dat wij wél diploma’s halen. Zij doen vaak zwaar werk, knopen de eindjes aan elkaar. Onze ouders doen wat ze kunnen. Zou jij dan aankloppen met mentale problemen, schulden, gedoe op school? Nee, je wil je ouders trots maken. Je wil ze niet lastigvallen. Je wil niet falen, als je faalt dan faal je niet alleen tegenover je ouders maar ook tegenover je familie en de gemeenschap. Je moet de goede naam en de eer van de familie hooghouden.
„Ouders in Zuidwest tonen hun liefde graag met lekker eten en een schoon huis. Het is geen onwil of verwaarlozing, zeker niet, onze ouders houden zielsveel van ons, maar het zit niet in de cultuur om over problemen te praten.”
„Hulp vragen voelt niet als een oplossing maar als een risico. Hulpverleners volgen protocollen waarin staat dat ze al gauw je ouders erbij moeten betrekken. Tja, en dat willen de jongeren niet. Het gezichtsverlies, ze moeten er niet aan denken.”
„Tweeledig. Ik denk dat ouders meer voorlichting moeten krijgen. Niet direct over hun eigen kind, want dat schrikt af. Maar meer algemene voorlichting over mentale problemen bij de jeugd. Dat ze weten dat het speelt en wat de consequenties kunnen zijn. Ook van het niet bespreekbaar maken. Jongeren gaan dan toch hun frustraties opkroppen. En die komen er dan een keer uit.
„Aan de andere kant zou het helpen als gemeenteambtenaren die het beleid maken, maar ook de hulpverleners, meer weten over hoe de jongeren hier leven. De kloof is zo groot. Meer vertrouwen zou helpen. Hulpverleners zouden naar mijn idee meer in de wijk moeten zijn. En vraag niet wat er mis is, zeg: wat helpt jou nu om het vol te houden?
„Soms hoef je ook niet te praten, geef jongeren een uitlaatklep. Een gymbox waar ze kunnen sporten. Of een muziekstudio, veel jongeren vinden het leuk om te rappen, dat kan ook een manier zijn om emoties te uiten.”
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen