Wanneer werd humor eigenlijk een misdaad? Ik bedoel, serieus. Wanneer besloten we collectief dat lachen alleen nog mag als het niemand, maar dan ook echt helemaal niemand, ook niet een beetje, misschien zou kunnen kwetsen? Ergens tussen de jaren negentig en nu zijn we van "humor is subjectief" naar "humor is een tribunaal" gegaan, en niemand lijkt te hebben gemerkt dat we onderweg onze lol zijn kwijtgeraakt.
Kijk, ik snap het. Echt. We willen niemand kwetsen. We willen inclusief zijn. We willen een betere wereld creëren waar iedereen zich welkom voelt. Prachtig. Onderschrijf ik helemaal. Maar ergens onderweg hebben we besloten dat de weg naar die betere wereld geplaveid moet worden met een eindeloze lijst van dingen waar je niet meer om mag lachen.
En weet je wat het gekke is? De mensen die het hardst schreeuwen over wat wel en niet grappig mag zijn, zijn vaak dezelfde mensen die beweren voor vrijheid van meningsuiting te zijn. Maar blijkbaar is die vrijheid alleen voor meningen die zij goedkeuren. Je mag alles zeggen, zolang het maar binnen de lijntjes kleurt die zij hebben getrokken.
Comedians – echte comedians, niet die saaie cabaretiers die alleen maar braaf observaties maken over het OV – durven tegenwoordig geen grappen meer te maken zonder een team advocaten en een publiek excuus klaar te hebben staan. Letterlijk iedereen die een grap maakt die verder gaat dan de gemiddelde dad-joke moet tegenwoordig gecanceld worden.
En het mooiste? De grappen waar ze over vallen zijn vaak niet eens gemeen. Ze zijn gewoon… grappen. Hyperbolen. Observaties. Dingen die je aan het denken zetten of je ongemakkelijk maken, wat toevallig precies is wat goede humor hoort te doen.
Maar nee. We leven nu in een wereld waar elk woord op een goudschaaltje gewogen wordt. Waar context niet meer uitmaakt, alleen de intentie om beledigd te zijn. Waar mensen niet luisteren naar wat je bedoelt, maar zoeken naar wat ze verkeerd kunnen interpreteren. En als ze iets vinden? Dan is het hek van de dam. Twitter explodeert. LinkedIn wordt een moralistisch slagveld. En de komiek in kwestie moet op zijn knieën om vergiffenis smeken voor een grap die 99% van de mensen gewoon grappig vond.
Het probleem is niet dat we gevoeliger zijn geworden. Het probleem is dat we vergeten zijn dat humor juist ongemakkelijk hoort te zijn. Humor is rebellie. Het is de uitlaatklep van de samenleving. Het is hoe we met moeilijke onderwerpen omgaan zonder gek te worden. Maar die uitlaatklep hebben we dichtgeschroefd, en nu zitten we allemaal onder druk zonder te weten waar de stoom heen moet.
En laten we eerlijk zijn: de zogenaamde "acceptabele" humor die overblijft? Die is zo saai als een whatsapp-groep met je overburen. Het is veilig. Voorspelbaar. Ongevaarlijk. Futloos. Het is humor zonder tanden. Zonder angel. Zonder fuck-you-energie. Het is de komische equivalent van bedorven yoghurt.
Vroeger keken we naar comedy omdat we wakker geschud wilden worden. Omdat we wilden lachen om de absurditeit van het leven. Omdat iemand eindelijk durfde te zeggen wat iedereen dacht maar niemand durfde uit te spreken. Nu? Nu kijken we naar comedy en zijn we vooral bezig met checken of we ons wel beledigd mogen voelen.
En het ironische? De mensen die het meest roepen over inclusiviteit en respect, zijn vaak dezelfde mensen die comedians de mond willen snoeren. Die bepalen wat wel en niet gezegd mag worden. Die humor willen dicteren. Dat is niet inclusief. Dat is autoritair met een regenboogvlaggetje erop geplakt.
Ik zeg niet dat alles mag. Ik zeg niet dat je bewust mensen moet kwetsen voor de lol. Maar ik zeg wel dat we het verschil moeten kennen tussen een grap en een aanval. Tussen satire en haat. Tussen iemand die provoceert om te laten nadenken en iemand die gewoon een lul is. Tussen intentie en interpretatie.
En misschien, heel misschien, moeten we ook accepteren dat niet elke grap voor jou bedoeld is. Dat je je niet beledigd hoeft te voelen namens een hele groep mensen die je niet eens vertegenwoordigt. Dat het oké is om gewoon verder te scrollen als een grap niet bij je past.
Want als we zo doorgaan? Dan houden we straks alleen nog humor over die zo afgezwakt en gepolijst is dat niemand er meer om lacht. En dan zitten we met zijn allen in een samenleving waar iedereen beschermd is tegen alles, maar niemand meer echt leeft.
Dus, vertel me: ben ik een gevaarlijke relschopper die humor niet begrijpt? Of zie jij ook dat we te ver doorgeslagen zijn in het beschermen van gevoelens ten koste van vrijheid? Wanneer maakte jij voor het laatst een grap waar je achteraf dacht: "Shit, had ik dat wel mogen zeggen?" – en vond je het achteraf terecht of belachelijk dat je dat überhaupt moest afvragen? Laat het me weten. Ik ben benieuwd of we nog met elkaar kunnen lachen, of dat we dat ook al vergeten zijn.
Source: Fok frontpage