Het onlineforum Reddit – waar mensen anoniem tips uitwisselen en discussiëren over onderwerpen van seks en politiek tot breien en klussen – bereikt een steeds groter publiek. En dat zet de deur open naar commercie en AI. ‘Stiekem zijn we onbetaalde medewerkers van ChatGPT.’
is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over sociale media en kunstmatige intelligentie.
In de Redditgroep r/knitting deelt Redditgebruiker Clochelle foto’s van een handgebreide trui, binnenstebuiten gekeerd over de bank, met wel honderd losse eindjes die een voor een met een stopnaald moeten worden weggewerkt. Een proces dat de maker twee weken kost. Clochelles handwerk is een zo precies mogelijke kopie van een door AI gegenereerd breiwerk: een trui die net echt lijkt, met een wollige textuur en kleurige details, maar die in werkelijkheid niet meer dan een verzameling pixels is, een foto op een scherm.
Met haar monnikenwerk protesteert Clochelle op Reddit tegen de opmars van AI-slop: online ziet ze mensen vol bewondering op breiwerk reageren dat niet echt bestaat. Erger nog – zulke truien worden door malafide webshops aangeprezen terwijl er geen fabrikant is die zoiets op grote schaal kan produceren. Als de koper al iets ontvangt, is het hooguit een polyester sweater, het breiwerk als een foto erop geprint.
‘In tijden van AI-slop is Reddit de meest menselijke plek van het internet’, zei medeoprichter en CEO Steve Huffman bij de presentatie van de jaarcijfers. Op Reddit kun je in de anonimiteit van een zelfgekozen gebruikersnaam je diepste geheimen delen, het laatste nieuws of je favoriete film bespreken. Hier ontdek je dat er 26 duizend mensen zijn die graag citrusvruchten eten onder de douche.
‘Reddit is rommelig’, zei operationeel directeur Jen Wong onlangs tegen de Britse krant The Guardian. Het is een collectieve zoektocht naar antwoorden en zingeving, die niet als een gladgestreken gemiddelde wordt gepresenteerd, maar tot stand komt door voortdurende discussie en inzet van de menselijke gebruikers, zogeheten redditors.
En dat slaat aan. Na twintig jaar rode cijfers boekte Reddit vorig jaar ineens omgerekend 450 miljoen euro winst, blijkt uit de cijfers die het platform onlangs publiceerde. Reddit wordt mainstream: in het Verenigd Koninkrijk wordt het platform al vaker bezocht dan TikTok, in Nederland steeg het aantal gebruikers afgelopen jaar van 1,6 miljoen naar 2 miljoen, becijferde marktonderzoeker Newcom. Wereldwijd trekt Reddit wekelijks meer dan 470 miljoen bezoekers.
De ironie wil dat Reddit als ‘anti-AI’-platform zijn huidige succes grotendeels aan kunstmatige intelligentie te danken heeft. De ruim 20 miljard posts die sinds 2005 op Reddit verschenen, zijn het perfecte trainingsmateriaal voor modellen als ChatGPT. ‘AI-modellen weten niks van de wereld, dat leren ze allemaal van mensen, en Reddit heeft op dat gebied de beste antwoorden en aanbevelingen’, zei Wong bij de presentatie van de jaarcijfers. Bedrijven als Google en OpenAI betalen Reddit hier naar schatting 130 miljoen dollar per jaar voor.
Discussies over breipatronen, handwerkstijlen, foto’s van zelfgemaakte sokken – taalmodellen van chatbots als ChatGPT slurpen deze informatie op om op aanvraag een afbeelding te kunnen genereren van een trui met een Noors motief, kabels en het Redditlogo. Ook Chantelles protesttrui biedt AI-modellen materiaal om nog realistischer breiwerk te genereren.
Reddit is een verzamelplek van meer dan 100 duizend ‘subreddits’, groepen die zich toeleggen op een (heel) specifiek thema of taalgebied. Hierdoor is er over vrijwel ieder denkbaar onderwerp iets te vinden op Reddit, en dat maakt het platform een van de meestgeciteerde bronnen in ChatGPT en de samenvattingen die Google onder vrijwel iedere zoekopdracht genereert.
Dat levert Reddit meer op dan alleen lucratieve licentiedeals: het aantal niet-ingelogde gebruikers op het platform, die vaak op Reddit belanden doordat ze op een link klikken die bij hun zoekopdracht of AI-antwoord wordt geleverd, verdubbelde de afgelopen twee jaar tot 70 miljoen per dag.
Waar de vrijwel gelijktijdig opgerichte platformen YouTube en Facebook binnen drie jaar ruim honderd miljoen gebruikers hadden, deed Reddit daar meer dan tien jaar over. YouTube werd in 2006, anderhalf jaar na de oprichting, voor 1,65 miljard dollar aan Google verkocht. Daarmee profiteerde het platform van Googles dominante positie als zoekmachine. Sinds de overname verschijnt dat platform steevast bovenaan de zoekresultaten. Facebook heeft een sterk netwerkeffect: mensen maken accounts aan omdat hun klasgenoten, vrienden, collega’s en familie daar ook zitten.
Reddit werd lange tijd gedomineerd door, ietwat bot samengevat, internetnerds. Veelal witte mannen die sterke meningen ventileren, met een voorliefde voor gamen of programmeren, die status toekennen op basis van specifieke feitenkennis en het correcte gebruik van almaar uitdijend internetjargon. In combinatie met de structuur van het platform, de gigantische collectie subreddits waar niet heel gemakkelijk door heen te navigeren is – zeker niet op een smartphone – vindt het weinig aansluiting bij een breed publiek.
Wel zou je met enig optimisme in Reddit een online-buurthuis kunnen zien, dat niet geheel vrij is van haat, discriminatie, desinformatie en andere drek, maar waar een geschatte 60 duizend redditors zich óók als vrijwilliger inzetten om huisregels op te stellen en te zorgen dat die ook worden nageleefd.
Die actieve rol van de gebruikers maakt dat ze zich echt als onderdeel van het platform zelf zien, waardoor veranderingen die Reddit van bovenaf doorvoert vrijwel zonder uitzondering tot woede en protest leiden, terwijl YouTube- en Facebookgebruikers zich in dat opzicht een stuk passiever opstellen. Advertenties en andere pogingen om geld te verdienen, of om het platform voor een bredere doelgroep toegankelijk te maken, worden daarom mondjesmaat doorgevoerd.
Ook aarzelt Reddit lang om in te grijpen bij zeer problematische subreddits, die op het platform tot wel (honderd)duizenden leden kennen. Pas in 2015 verbood Reddit voor het eerst een handvol van deze groepen, zoals r/jailbait, waar suggestieve foto’s van minderjarigen werden gedeeld of r/fatpeoplehate, waar 150 duizend redditors samenkwamen om dikke mensen te bespotten.
Inmiddels is de doelgroep van het platform flink verbreed. In het Verenigd Koninkrijk is inmiddels de helft van de redditors vrouw, het aantal redditposts over mode en cosmetica groeide volgens tijdschrift Vogue het afgelopen jaar met 150 procent.
Maar de aarzeling om commerciële belangen voorop te stellen, had ook voordelen. Reddit bleef met al die rommelige menselijkheid een platform waar je op een prettige manier met anderen in contact kunt komen. Zo mailt een redditor onder het pseudoniem Wokmans dat hij sinds de vroege jaren negentig actief is op verschillende online-discussieplatforms, waaronder Quora. Zoals de meeste mensen op Reddit houdt hij zijn echte naam privé. ‘Ik vind het leuk om anoniem met mensen te kunnen praten en mijn kennis te delen.’ Tot zijn spijt gingen de meeste internetfora aan enshittification oftewel verloedering ten onder.
Lang leek Reddit betrekkelijk immuun voor de oprukkende enshittification van het internet. Platformen als YouTube en Facebook lokten mensen met goed functionerende gratis diensten om die stapsgewijs vol te stouwen met advertenties en verslavende elementen. Elke klik, like en view van een gebruiker wordt vastgelegd en samengevoegd in griezelig uitgebreide datasets waar ze inmiddels tientallen tot honderden miljarden euro’s per jaar aan verdienen.
Toch vreest Wokmans dat Reddit dezelfde weg is ingeslagen.
Reddit werd een jaar na oprichting voor een geschatte 10 miljoen dollar aan mediagigant Condé Nast verkocht, waardoor het platform overeind bleef terwijl het elk jaar verlies draaide. Toen Reddit in 2024 naar de beurs ging, bedroeg het totale verlies meer dan 700 miljoen dollar. Maar de advertentie-inkomsten nemen rond deze periode een hoge vlucht.
In 2025 schoten de advertentie-inkomsten van Reddit van 1,2 miljard naar 2,1 miljard dollar. In de eerste plaats komt dit door het toegenomen aantal gebruikers, waardoor simpelweg meer advertenties te verkopen zijn. Maar zoals YouTube en Facebook dit al jaren doen, verwerkt ook Reddit op steeds vernuftiger wijze gebruikersdata voor adverteerders. Zo ontwikkelde het een AI-model dat onder meer laat zien welke gebruikers het meest geneigd zijn op een advertentie te klikken, en suggesties doet om qua taalgebruik het beste aan te sluiten op de gesprekken die in subreddits worden gevoerd.
Ook kunnen merken advertentieruimte kopen in de commentsectie, waardoor ze onderdeel worden van de discussies die redditors met elkaar voeren. Dat een gratis platform als Reddit advertenties verkoopt, is goed te begrijpen. Maar als bedrijven zich steeds actiever in de discussies op het platform mengen, sloopt Reddit precies wat het platform naar eigen zeggen zo waardevol maakt: de uitwisseling van menselijke ervaringen.
Bij de presentatie van de jaarcijfers zei Huffman daarbij dat steeds meer bedrijven zich realiseren dat ze kunnen beïnvloeden wat voor antwoorden AI-modellen als ChatGPT genereren door actief te zijn op Reddit. En volgens Wong leren AI-modellen door het analyseren van gesprekken op Reddit hoe de wereld eruitziet, en kunnen adverteerders via Reddit beïnvloeden waar die gesprekken over gaan.
Afgelopen zomer kwam de subreddit r/nederlands zonder moderatoren te zitten. Hier discussiëren wekelijks ruim 470 duizend mensen in het Nederlands over politiek, de crème-brûleeflappen van Albert Heijn, of de vraag of je machinist kunt worden met een vmbo-diploma. Er verschijnen elke week 44 duizend nieuwe posts. Wokmans meldde zich als vrijwillige moderator aan. ‘Het leek me leuk om een bezem door de subreddit te halen en te zorgen dat de boel blijft draaien. Ik denk dat deze groep voorziet in de behoefte van mensen om redelijk anoniem met anderen te kunnen praten.’
Toch vindt Wokmans dat Reddit als een ‘helaas’ Amerikaans techbedrijf ‘enshittification met beide handen aangrijpt’. Volgens hem treedt het platform nauwelijks op tegen bedreigingen die moderators ontvangen. Een woordvoerder van Reddit zegt dat intimidatie op het platform niet wordt getolereerd, en dat moderators tools tot hun beschikking hebben die zulk taalgebruik er automatisch uitfilteren.
Ook ziet Wokmans geen tastbare waardering voor de dingen die moderators op vrijwillige basis voor het platform doen. Meta en TikTok hebben voor moderatiewerk (tien)duizenden betaalde werknemers in dienst. De klacht van een van de Reddit-moderators: ‘Stiekem zijn we medewerkers van ChatGPT, want bijna alles wat hier verschijnt komt daar ook weer terecht. Alleen krijgt niemand ervoor betaald.’
Toch mailt een moderator van de subreddit r/nachtelijkenonsens, waar tweeduizend Nederlanders praten over seks en kinks, ook een duidelijke meerwaarde van het platform te zien. ‘Er bleken op Reddit duizenden mensen te zijn zoals ik. Van hobby’s, zoals het spelen van de game Death Stranding, tot mijn seksuele voorkeuren.’
‘Ik kwam zelf op het platform in een periode dat ik moeilijk contact maakte’, schrijft de moderator. Het vinden van gelijkgestemden gaf zelfvertrouwen. ‘Maar ik kwam er ook achter dat ik mensen in het echt wilde ontmoeten. Nu ga ik regelmatig naar knuffelworkshops en offline-cafés.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant