is verslaggever en columnist van de Volkskrant en schrijft veel over (sociale) media en emancipatie.
Het komt plusminus nooit voor dat ik zit te wachten op nieuws uit Brussel, maar donderdagmiddag was dat het geval, ik had me zelfs een beetje nerveus laten maken: er kwam een uitspraak over het burgerinitiatief My Voice, My Choice, dat pleitte voor een EU-fonds om elke vrouw in de EU veilige abortus te garanderen. Ik had zelfs mijn handtekening gezet, wat ik nooit doe, uit angst daarna langdurig nieuwsbrieven te ontvangen.
De Commissie kwam toen met een heel Brussels antwoord, van het soort waar je als columnist van gruwelt: geen ja, maar ook geen nee. Nee: de EU organiseert geen fonds, maar ja: lidstaten mogen trouwens wel geld uit een ander Europees zakje halen om abortussen en reiskosten van te betalen – als ze dat dan zo nodig willen. De organisatoren van de actie leken betrekkelijk blij en D66 jubelde zelfs over een ‘historische’ uitspraak, want de EU erkent mooi wel dat abortus gezondheidszorg is.
De feeststemming kwam bij mij niet: ik kon niet besluiten of zij nu te veel glas halfvol waren, of ik te veel halfleeg, en als u mij een beetje kent is dat laatste iets waar we rekening mee moeten houden. Wat is nou belangrijker? Dat de EU de landen (Nederland, bijvoorbeeld) die vrouwen uit andere lidstaten willen helpen op dit geitenpaadje heeft gewezen, of dat de EU met zo’n fonds een formeel statement maakt, dat ook een boodschap afgeeft aan de landen (Polen, Hongarije, Malta) die een zwangerschap liefst zien samengaan met baarplicht, soms ongeacht de gezondheid van de vrouw?
Ligt aan je ambities. Het kan zijn dat mijn verwachtingen van de EU, na het succes van de standaardisering van de USB-C-lader, wat al te hooggespannen waren. Ten eerste moet je als initiatiefrijk burger schijnbaar met kruimeltjes blij zijn. Dit is pas de twaalfde keer dat een voorstel voorligt bij de Commissie sinds de introductie van het burgerinitiatief in 2012, omdat je een miljoen handtekeningen nodig hebt, en een voorstel moet verzinnen dat binnen EU-bevoegdheden past.
Vervolgens geldt zo’n plan in de praktijk als een vriendelijke suggestie, want de Commissie is op geen enkele manier verplicht er wat mee te doen. En ja: dat doen ze doorgaans dus ook niet. Het aantal burgerplannen dat volledig door de commissie is overgenomen en in wetten vervat: nul.
Een plan dat als succes de boeken inging, was het ‘End the Cage Age’-initiatief uit 2021, om het kooien van vleeskuikens, zeugen en ander gedierte te verbieden. De EU zei oké ja goed – twee jaar later was er nog niets gedaan, waren de initiatiefrijke burgers boos, en in de dierenwelzijnplannen voor 2026 is het kooiverbod inmiddels helemaal verdwenen. Wat dus als het succes geldt: op schrift heeft de EU in elk geval verklaard dat het de ‘inhumane behandeling van dieren’ wil beëindigen. De inhumane behandeling van zwangeren blijft intussen een kwestie van cultuur en landseigen identiteit.
Ten tweede moet je bedenken dat dit initiatief er alleen is omdat abortusrechten in de EU versplinteren en her en der wegglibberen. Dáárdoor is er behoefte aan een heldere EU-norm. In Polen ligt momenteel (weer) een zwangere vrouw in levensgevaar in het ziekenhuis, Lela, die ondanks herhaalde verzoeken geen abortus krijgt. Door diabetes en ernstige zwangerschapsmisselijkheid braakt ze inmiddels bloed, en loopt ze kans te overlijden.
Ja, gezondheidszorg is aan de lidstaten, maar dat dit kán, maakt het natuurlijk ook een mensenrechtenkwestie. Daarover wordt op het riskbord intussen nog driftig doorgespeeld. Zegt het Europees Parlement dat abortus een mensenrecht moet worden, dan neemt Nederland een motie aan tégen dat plan.
Moet je in dit krachtenveld blij zijn met praktische of principiële winst? Tuurlijk, als er meer vrouwen veilig worden geholpen, is dat íéts. En goed, er is nog iets dat hoopvol stemt: de zachte kracht van die 1,2 miljoen mensen die zich hebben uitgesproken, die een slagje hebben gewonnen, en intussen, dat hoop ik, naar iets waardigers zijn gaan verlangen dan geitenpaadjes.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant