Westelijke Jordaanoever De Verenigde Staten gaan consulaire diensten verlenen aan Amerikanen in een illegale Israëlische nederzetting. Israëliërs en Palestijnen zijn het erover eens: dit legitimeert Israëls claim op het gebied.
Efrat, een illegale Israëlische nederzetting in bezet Palestijns gebied met zo'n dertienduizend inwoners, ligt tien kilometer ten zuidwesten van de Palestijnse stad Bethlehem.
Zo vaak gebeurt het niet dat Israëliërs en Palestijnen het over een gebeurtenis roerend eens zijn. Nu wel, over de opening van een Amerikaans consulaat in de illegale Israëlische nederzetting Efrat. Zowel Israëlische gezagsdragers als Hamas spreken van erkenning van de „legitimiteit” van de nederzettingen en de Israëlische claim op het bezette gebied. Belangrijk, aldus Israël; gevaarlijk, aldus Hamas.
Efrat telt zo’n dertienduizend inwoners en ligt tien kilometer ten zuidwesten van de Palestijnse stad Bethlehem. Omdat er in deze nederzetting relatief veel Amerikanen wonen, hebben de Verenigde Staten besloten om er consulaire diensten aan te gaan bieden. Tot nu toe moeten Amerikanen in Efrat nog zo’n twintig kilometer naar Jeruzalem reizen om hun paspoort te vernieuwen.
Tot het eerste presidentschap van Donald Trump beschouwden de Amerikanen, net als de rest van de wereld, de Israëlische nederzettingen als illegaal volgens het internationaal recht. Geregeld waarschuwden Amerikaanse presidenten en ministers bondgenoot Israël dat het geen nieuwe nederzettingen mocht bouwen – een waarschuwing waar het land zich meestal overigens weinig van aantrok.
Onder Trump veranderde de Amerikaanse opstelling. Zo verklaarden de Amerikanen dat Israël de rechtmatige eigenaar is van de Golanhoogten, wat volgens het internationaal recht bezet Syrisch gebied is. Ook erkenden de VS Jeruzalem als hoofdstad van Israël. In 2018 bezocht voor het eerst een Amerikaanse ambassadeur een nederzetting. En een jaar later concludeerden de Amerikanen dat nederzettingen op zich niet in strijd met het internationaal recht zijn.
Dat er zo’n 700.000 Israëlische kolonisten in illegale nederzettingen wonen is in strijd met artikel 49 van de Vierde Geneefse Conventie, dat stelt dat de bezettende mogendheid haar eigen burgers niet mag overbrengen naar het gebied dat zij bezet.
Voordat hij begin 2017 het presidentschap aan Trump overdroeg, onthield Barack Obama zich van stemming over resolutie 2334 van de VN-Veiligheidsraad, die daardoor aangenomen werd. In deze resolutie wordt gesteld dat de Israëlische nederzettingenactiviteit een „flagrante schending” van het internationaal recht vormt en „geen juridische geldigheid” heeft.
Met enkele wetsvoorstellen heeft de Israëlische regering haar greep op de bezette Westelijke Jordaanoever recentelijk verstevigd. De versnellende Israëlische kolonisatie van het bezette gebied geschiedt daarnaast op tal van andere manieren: onder meer door Palestijnen met geweld te verdrijven, nederzettingen uit te breiden, wegen aan te leggen die alleen door Israëlische kolonisten gebruikt mogen worden, met versperringen en checkpoints voor Palestijnen, Palestijnen bouwvergunningen te weigeren en hun gebouwen te slopen.
De opening van het consulaat lijkt in strijd met de officiële opvatting van Trump dat Israël het bezette Palestijnse gebied niet mag annexeren. De Israëlische toe-eigening van de Westelijke Jordaanoever is in strijd met het twintigpuntenplan van Trump en de VN-resolutie die daarop gebaseerd is. Daarin staat dat er een „geloofwaardig pad naar Palestijnse zelfbeschikking en een eigen staat” moet komen.
Tegelijkertijd zegt de Amerikaanse president geregeld dat Netanyahu niets met de Westelijke Jordaanoever van plan zou zijn. Tegen The New York Times zei een woordvoerder van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem dat de opening van het consulaat „geen beleidswijziging” is.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet