Gezondheid De GGD adviseert gemeenten al jaren om de bouw van nieuwe woningen in de buurt van geitenhouderijen niet toe te staan – de gezondheidsrisico’s zijn te groot. Toch zijn er de afgelopen jaren tienduizenden woningen gebouwd – zo hoog is de druk op de woningmarkt.
Het kabinet werkt een ‘afstandsnorm’ uit, waarin wordt vastgelegd dat er geen nieuwe woningen mogen worden gebouwd in de buurt van een geitenhouder.
„Een geweldige natuurrijke plek” waar woningen „te gast in het landschap” zijn. De wijk Steenbrugge, ten noorden van Deventer, klinkt als een prachtige plek om te wonen. Zo’n negenhonderd woningen werden hier de afgelopen jaren gebouwd.
Maar als het aan de Gezondheidsraad ligt, had het grootste deel van de wijk nooit gebouwd mogen worden. Ongeveer zevenhonderd woningen liggen binnen een kilometer van een geitenhouderij. En binnen die afstand hebben omwonenden een fors verhoogde kans op longontsteking, waarschuwde de Gezondheidsraad in een advies aan het kabinet in december.
Het kabinet werkt sinds januari een ‘afstandsnorm’ uit, waarin wordt vastgelegd dat er geen nieuwe woningen mogen worden gebouwd in de buurt van een geitenhouder. Het is nog niet duidelijk of de kilometer uit het advies van de Gezondheidsraad daarin wordt overgenomen.
Maar vóór het advies van de Gezondheidsraad waarschuwden andere organisaties al voor woningbouw in de buurt van geitenhouderijen. Zo wijst de koepelorganisatie voor GGD’s, die gemeenten adviseren over bouwvergunningen, al sinds 2017 voor de gezondheidsgevaren voor omwonenden. Het advies is strenger dan dat van de Gezondheidsraad – de GGD raadde de bouw van woningen binnen een straal van twee kilometer af. Sinds december adviseert ook de GGD een afstand van een kilometer, in lijn met het advies van de Gezondheidsraad.
Dat advies wordt lang niet altijd opgevolgd, blijkt uit berekeningen van Omroep Gelderland, Follow The Money en NRC op basis van gegevens van het Kadaster: er zijn sinds 2017 tienduizenden bouwvergunningen afgegeven voor woningen binnen twee kilometer van een geitenhouderij. Hiervoor is gekeken naar woningen die sinds 2019 zijn gebouwd; een vergunning wordt gemiddeld zo’n twee jaar voor de oplevering verstrekt.
Binnen twee kilometer zijn er sindsdien vijftigduizend woningen gebouwd. Binnen een kilometer, de grens die de Gezondheidsraad adviseert, gaat het om tienduizend woningen. Ter vergelijking: in dezelfde tijd werden in heel Nederland bijna een half miljoen woningen gebouwd.
De gevaren zijn bekend: in negen provincies mogen geen nieuwe geitenhouderijen beginnen en mogen al actieve geitenhouders niet uitbreiden. Maar er kan dus wél in de omgeving van bestaande geitenhouderijen worden gebouwd. De druk op de woningmarkt is zo hoog, dat gemeenten ondanks de adviezen van de GGD toch besluiten dat te doen.
Ruim de helft van de gemeenten bouwde sindsdien zeker één woning in een straal van een kilometer van een geitenhouderij. In Deventer werden de meeste woningen rond een geitenhouder neergezet; met name in Steenbrugge.
De lokale GGD adviseerde de gemeente daar om „terughoudend” te zijn met bouwen binnen 250 meter van de geitenboer, en wees ook op het verhoogde gezondheidsrisico dat ontstaat als je binnen twee kilometer van een geitenhouderij woont. De veehouder zélf vroeg om niet te bouwen binnen 500 meter. Maar de eerste woningen staan op zo’n 450 meter. „Ook in Deventer is het woningtekort groot”, laat een woordvoerder van de gemeente weten. De adviezen van de GGD waren wel een „zwaarwegende factor” in de besluitvorming, maar ook „andere argumenten dan de volksgezondheid” spelen mee.
Er liggen zelfs al nieuwe plannen om meer te bouwen in de buurt van de geitenboer: de gemeenteraad stemde vorig jaar in met een plan voor een nieuwe woonwijk, op een paar honderd meter van de stallen.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen