Home

Feminisme? Doorgeslagen paternalisme zul je bedoelen

In Den Haag doet een museumdirectrice waar ze voor is aangesteld: ze houdt het museum wakker. Ze verhindert het om achterover te leunen in een gevestigde reputatie. Ze dwingt het om op te veren. Margriet Schavemaker, directrice van het Kunstmuseum, komt met een duidelijke agenda: ze zet expliciet in op „ruimte […] voor vrouwelijke kunstenaars” ter bevordering van „meer evenwicht […] in de collectie”. Daar zet dit museum al jaren op in met indrukwekkende exposities (zoals Paula Rego, Alice Neel, Wiebke Siem). Schavemaker neemt de volgende stap door drie kunstenaressen uit te nodigen om muurschilderingen te maken op de plaats van de werken die er nu zitten.

Verontwaardiging is haar deel. Drie gepensioneerde medewerkers van het museum luiden de noodklok. Een oud-hoofd van dienst omdat hij niet werd ingelicht (hij is 37 jaar weg). Een ander oud-hoofd omdat hij vindt dat  de directrice hem verantwoording schuldig is. En oud-directeur Wim van Krimpen heeft het over „het wegvegen van cultureel erfgoed”. Terwijl er niks wordt weggeveegd. Twee schilderingen worden afgedekt. Het derde wordt inderdaad overschilderd. Het kan desgewenst opnieuw worden aangebracht, volgens het concept dat het museum in eigendom heeft. Dat de fysieke hand van de meester er niet mee gemoeid is, is het principe van dit werk. Dus geen nood, en dat weet oud-directeur Van Krimpen best, hij zit gewoon te epateren. De kneep zit ’m trouwens ergens anders, hij briest over „doorgeslagen feminisme”.

Nieuwe wandschildering van Hadassah Emmerich in het Kunstmuseum Den Haag

Tuttut. Dat feminisme is lang niet zo doorgeslagen als zijn paternalisme. Kunst van mannen is voor hem de norm en als dat je wereldbeeld bepaalt, dan dreigt nu het armageddon. Dan ga je vanzelf de directrice beledigen met de suggestie dat ze op kunst-van-mannen-vernietiging uit is, en dat de kunstenaressen als vrouw zijn uitgenodigd, niet omdat ze goed zijn.

Al met al was dit ophef die al snel wegebde, dus waar heb ik het over? Nou, over de neiging van oudgedienden om de huidge directie met veel vertoon de maat te nemen. Nu weer in het Noordbrabants Museum. Maar liefst drie oud-directeuren bazuinen rond dat het museum „steeds meer verwijderd raakt van wat het moet zijn”.

Tja, een directeur is iemand die nieuwe wegen verkent, zo gaat dat en zo moet het. Maar de oudgediende steigert: hoezo verandering? Het museum is wat het moet zijn. Er hoeft niks te veranderen, hoor.

Iedereen mag alles zeggen – maar diezelfde iedereen zal ook moeten weten wanneer het beter is om zijn beurt voorbij te laten gaan. Als gewezen directeur is het niet aan jou om commentaar te leveren op je opvolger. Dat staat onnozel, alsof je denkt dat jij voor altijd weet wat het beste is voor ‘jouw’ museum. Maar het was nooit van jou, je was een passant. Een passant met macht en invloed. Maar dat was toen. Je zicht is beperkt, nu. Je bent weg.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Cultuurgids

Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden

Beeldende kunst

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next