is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Toen ik zag dat schrijver Ronit Palache werd belaagd op sociale media, besloot ik haar gesprek met Fleur Agema even terug te kijken. Eerder moest Palache ook al een golf van extreemrechtse intimidatie slikken, toen zij het lef had om Wierd Duk zodanig tegen te spreken dat hij wegliep, bij datzelfde EO-programma. Ik voel overigens lichte schaamte over het feit dat het ook bij mij zo werkt tegenwoordig; ik kijk alleen nog televisie om te snappen waar de online ophef over gaat.
Oud-minister Agema ligt volgens haarzelf enorm goed in het bedrijfsleven, maar heeft nog altijd geen nieuwe baan en dus volop tijd om te babbelen aan de tafels van de NPO-talkshows. Daarover heb ik op deze plek al genoeg geschreven, vandaar nu aandacht voor de andere kant; de eenzaamheid van die paar helden die het nog aandurven de normalisatie van extreemrechts te bevragen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Tegen het einde van het gesprek wierp Palache een volkomen terechte vraag op. Hoe Agema zichzelf ziet functioneren als burgemeester, terwijl ze zo onverzoenlijk is over de islam, wilde Palache weten. Ze lacht er wat ongemakkelijk bij. ‘Hoe moet dat dan als u bijvoorbeeld een buurthuis moet openen?’ In Nederland is dit een vraag die de sfeer verpest. En een scoringskans voor een doorgewinterde populist als Fleur Agema. Zonder enige bedenktijd trok ze de slachtofferkaart. ‘Moet je jouw minachting nou zien! Ik heb een uitstekende achtergrond.’ Daarna begon Agema te raaskallen over vrouwen die in Iran hun leven niet zeker zijn.
Presentator Fikse probeerde de sfeer te redden met een kijkersvraag, maar die bleek ook erg kritisch – ‘komt een stad niet in het verdomhoekje met een burgermeester met PVV-verleden?’. ‘Nou, dat lijkt me niet’, beantwoordde Fikse de kijkersvraag zelf maar. Daarna vroeg ze – echt waar! – hoe Agema dan lintjes ging doorknippen als burgemeester. Agema ratelde ongestoord de rest van de uitzending vol.
Tweehonderdduizend mensen hebben het hele gesprek gezien. Meer dan een miljoen mensen hebben alleen het fragment gezien. Geknipt, gekleurd en gedeeld door extreemrechts, waarin Palache zogenaamd minzaam haar vraagt stelt en Agema agressief het slachtoffer speelt. Het resultaat: een weekend doodsbedreigingen voor Palache en nog altijd geen antwoord op haar volstrekt terechte vraag.
Een fair en journalistiek gesprek is niet mogelijk als de rest van de tafel het belangrijker vindt om het ‘gezellig’ te houden en daarom de hele tijd valse balansen optrekt. Wat dat betreft zit je bij de EO, met presentator Margje Fikse en vaste tafelgast Gert-Jan Segers helemaal verkeerd. Die vinden, ondanks de rokende puinhopen die extreemrechts wereldwijd veroorzaakt, nog altijd dat je gewoon in gesprek moet met mensen die de rechtsstaat willen afschaffen en landgenoten willen deporteren.
Ik weet precies hoe het gaat. Bij de automaatkoffie of het nulpuntnulletje in de green room doet iedereen schijnheilig gezellig met elkaar. De presentator komt vrolijk binnen en wil een ‘lekkere energie’ uitstralen. Hier en daar worden oppervlakkige complimentjes en vakantieverhaaltjes uitgewisseld. Aan tafel kan alles. Leugens over migranten, stikstof, klimaat? Prima. De grens ligt bij een daadwerkelijke journalistieke, kritische vraag. Dat is respectloos. Daar schrikt de kijker van.
Ik heb een ongevraagd advies voor Ronit Palache: ga er niet meer zitten. Laat je niet manipuleren door extreemrechtse lieden die jouw oprechte interesse als zwakte herkennen en alleen maar gekomen zijn om een ophitsend tekstje voor de eigen achterban te produceren. Doe jezelf die mindfuck niet meer aan, en accepteer niet dat je zo in de steek wordt gelaten door een presentator en andere tafelgenoten als je een volstrekt gerechtvaardigde vraag stelt.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.