Voor het vierde jaar op rij demonstreert kunstenaar Teun Castelein (45) voor de deur van de Russische ambassade in Den Haag. Met vier draaiorgels, een voor elk oorlogsjaar, speelt hij daar het Oekraïense volkslied.
Afwisselend en op hoog volume spelen de vier klassieke Hollandse orgels het Oekraïense volkslied. Het gevolg? Een drammerige muur van geluid, tot ergernis van de stafleden van de ambassade, die zich dinsdag al vroeg in de ochtend afvroegen wanneer het lawaai zou gaan stoppen.
Het project van Castelein begon precies drie jaar geleden, op 24 februari 2023, toen nog één jaar na de Russische invasie in Oekraïne. In dat jaar stond hij nog maar met een enkel orgel opgesteld. Sindsdien is er voor ieder jaar oorlog een orgel bijgekomen. Naast de vier orgels hebben zich ook rond de dertig sympathisanten verzameld. Ze hebben fluitjes, slaan pannendeksels tegen elkaar en klappen, zo goed als ze kunnen, op de maat mee.
‘Zo’n orgel heet een mortier, toepasselijk hè’, zegt Castelein. ‘Het eerste jaar klonk het volkslied met één draaiorgel nog harmonieus, liefdevol bijna. Een jaar later klonk het met twee orgels vooral asynchroon. Het derde jaar werd de muziek dwars, maar dit jaar is het echt een muur van geluid.’
Dinsdagochtend om half negen zwengelden Castelein en zijn orgelmannen de draaiorgels aan. Stipt een kwartier later stond iemand van de Russische staf, nog met zijn koffie in de hand, bovenaan de trap van de mobiele politiepost voor de ambassade. ‘Laat het circus stoppen’, verzocht hij de agenten.
‘Daar ben ik het helemaal mee eens’, antwoordde Castelein. Een wegwuivend kletsgebaar volgde vanaf de politiepost. ‘Als je mij volgt, dan ga je daar spijt van krijgen’, beet de man hem nog toe. Daar haalt Castelein zijn schouders over op. ‘Dat ik hier sta en kan blijven staan, is vandaag het belangrijkste.’
‘Ik wilde iets doen dat net zo absurd is als wat er gebeurt in Oekraïne’, legt Castelein uit. ‘Een ludieke actie? Zo kun je het noemen. Tegelijkertijd was de actie in het eerste jaar al binnen een uur opgepikt door de stafchef van de Oekraïense president Zelensky, die een filmpje van het orgel op X plaatste. Zachte krachten hebben meer impact dan we vaak denken.’
Twee dames op leeftijd, beiden met een blauw-gele muts en een Oekraïense vlag omgeknoopt als cape, vragen Castelein of hij er volgend jaar weer staat. ‘Nee, alsjeblieft niet. Ik hoop dat het niet nodig zal zijn’, zegt hij. ‘Maar ik vrees het ergste.’ Als het moet, voegt hij eraan toe, komt er volgend jaar gewoon een vijfde orgel bij.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant