Niet BBB-partijcoryfee Mona Keijzer maar medeoprichter Henk Vermeer neemt het stokje over van Caroline van der Plas. Ook voor deze ervaren marketeer zal het een hele uitdaging worden om de stem van de plattelandsbewoners terug te winnen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
De vuurdoop van Vermeer als fractievoorzitter vindt dinsdagochtend plaats in de grote hal van het Tweede Kamergebouw. De nieuwe voorman staat na een korte BBB-fractievergadering de media te woord over het deserteren van oud-minister en BBB-prominent Mona Keijzer.
Zij kondigde maandagavond in De Telegraaf aan dat zij de partij verlaat en als eenmansfractie verder gaat, omdat zij zich verraden voelt door haar partijgenoten. Volgens Keijzer was haar na de door de BBB verloren verkiezingen beloofd dat zij Caroline van der Plas zou opvolgen als partijleider, maar kwamen Vermeer, Van der Plas en Femke Wiersma zonder goede reden op die afspraak terug.
Vermeer zegt tijdens zijn eerste grote mediaoptreden als fractievoorzitter dat daar een goede reden voor was: Keijzer zou achter de rug van de andere BBB’ers om fusiegesprekken hebben gevoerd met PVV-deserteur Gidi Markuszower. Volgens Vermeer is het vertrouwen in Keijzer bij de anderen daardoor ‘geknakt’ en zou een samensmelting met de zevenkoppige fractie van Markuszower neerkomen op een ‘overname’ van de BBB.
Markuszower ontkent tegenover de Volkskrant dat Keijzer fusieplannen had. Hij is sinds zijn afsplitsing van de PVV één keer bij Keijzer op bezoek geweest in Volendam, maar dat gesprek ging volgens Markuszower alleen over een mogelijke samenwerking, niet over fuseren.
Keijzer dacht op dat moment nog dat ze Van der Plas op korte termijn zou opvolgen, zegt de oud-PVV’er. Van der Plas was bovendien vooraf op de hoogte van het gesprek tussen hem en Keijzer, beweert Markuszower. ‘Ik heb dat destijds zelf bij Caroline geverifieerd.’ Keijzer heeft de afgelopen week ook niet ‘concreet’ gevraagd of ze zich na haar BBB-afscheid bij hem mocht aansluiten, aldus Markuszower.
Keijzer laat in het Telegraaf-interview doorschemeren dat zij een andere partijkoers voorstond dan de andere drie BBB’ers in de Tweede Kamer. Vermeer, Wiersma en Van der Plas trekken uit de verkiezingsuitslag (de BBB ging van zeven naar vier zetels) de conclusie dat ze terug moeten naar de basis: een partij voor boeren en platteland.
Oud-CDA-prominent Keijzer, ex-minister van Volkshuisvesting en Asiel, wilde de politieke agenda verbreden naar een conservatief geluid, met een streng immigratiebeleid als een van de speerpunten. Ze wordt daarin openlijk gesteund door belangrijke BBB’ers als ex-staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman, senator Robert van Gasteren en ex-Kamerlid Claudia van Zanten.
Maar ook Vermeer geniet veel steun in de partij. Keijzer was altijd een buitenbeentje in de BBB-top. De andere drie Kamerleden zijn BBB’ers van het eerste uur die onderling bevriend zijn. Ze hebben verledens als lobbyist of marketeer in de agrarische sector.
Van der Plas en Vermeer ontmoetten elkaar in 2018 als eigenaars van concurrerende marketingbureaus voor landbouwbedrijven. Tijdens die ontmoeting ontsproot het idee om een boerenpartij op te richten die de tegenhanger moest worden van de Partij voor de Dieren, vertelde Vermeer drie jaar geleden aan het AD. ‘Wij dachten: ook met één zetel kun je een hoop bereiken. Als politieke partij krijg je aandacht van de pers.’
Dit leest als een bekentenis dat de BoerBurgerBeweging, ondanks de ‘tweede B’ in de naam en talloze ontkenningen door de partijtop, primair is opgericht om de agrarische sector in het parlement te vertegenwoordigen. Ook andere BBB’ers van het eerste uur, onder wie partijvoorzitter en varkenshouder Erik Stegink, hebben nauwe banden met de landbouwsector of zijn zelf boer.
Keijzer haakte pas vijf jaar later aan. De ambitieuze en populaire politicus werd in 2023 losgeweekt van het CDA als ‘premierskandidaat’ van de BBB, en als stemmenkanon voor de partij bij de Tweede Kamerverkiezingen dat najaar. De specifieke sores van boeren en tuinders waren voor Keijzer nooit de hoofdzaak. In De Telegraaf klaagt ze dat Vermeer en de zijnen de BBB-agenda ‘weer willen versmallen’. Ze noemt dat een ‘rare afslag’.
Vermeer ziet dat dus anders. Als nieuw boegbeeld van een zwalkende partij die doormidden dreigt te scheuren zal hij al zijn marketingtalenten moeten aanspreken om het tij te keren. Het afgelopen jaar zijn al een aantal senatoren en gedeputeerden uit de partij gestapt uit onvrede over de politieke koers. Het is niet uitgesloten dat er meer zullen volgen, nu ook Keijzer is vertrokken.
Bij de achterban is Vermeer nauwelijks bekend. In de Tweede Kamer voert hij onder andere het woord over financiën, economische zaken, klimaat en energie. Keijzer behaalde op 29 oktober bijna 112 duizend stemmen, bijna evenveel als lijsttrekker Van der Plas. Vermeer slechts 3.469. In een nieuwe peiling door RTL Nieuws zegt 55 procent van de BBB-kiezers Keijzer te prefereren als partijleider, terwijl slechts 7 procent voor Vermeer zou kiezen.
Dat wil niet zeggen dat Vermeer geen leiderskwaliteiten heeft. De Harderwijker opereerde sinds 2021 voornamelijk achter de schermen, als rechterhand van Van der Plas. Vermeer was partijstrateeg, spindoctor, fractiesecretaris, campagneleider en secondant van Van der Plas tijdens de vorige kabinetsformatie. Feitelijk is hij het voornaamste brein van de partij.
Vermeer had altijd al hogere ambities. In 2023, na de monsterzege van de BBB bij de provinciale statenverkiezingen, zei hij in interviews dat hij een ministerschap niet zou versmaden, mocht hem dat worden aangeboden. Toen hij als fractiemedewerker soms zag hoe Van der Plas stond te stuntelen tijdens Kamerdebatten, dacht hij vaak: ‘Geef mij die microfoon!’, bekende hij eens aan dagblad de Stentor.
Zijn grootste uitdaging als partijleider is het (terug)winnen van de stem van plattelandsbewoners die niet in de agrarische sector werken. Hun belang botst steeds vaker met dat van boeren.
Dat komt door de toegenomen media-aandacht voor de gezondheidsrisico’s van geitenhouderijen en de bestrijdingsmiddelen die boeren gebruiken. Tot nu toe kiest de BBB meestal voor het economisch belang van de agrariërs, en bagatelliseert de partij de risico’s voor omwonenden. Aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen is dat een gewaagde strategie.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant