Kledingmerken die beweren dat hun producten eerlijk en met respect voor mensenrechten worden gemaakt, maken die belofte lang niet altijd waar. In een nieuw gezamenlijk rapport worden onder meer WE Fashion, Nike en Puma genoemd als 'bijzonder misleidend'.
Verschillende kledingmerken wekken ten onrechte de indruk dat hun producten op een verantwoorde manier worden gemaakt. Dat stellen de Consumentenbond, Schone Kleren Campagne (SKC) en Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een gezamenlijk rapport.
Volgens de organisaties worden consumenten daardoor misleid en moet deze deze vorm van misleiding, ook wel 'social washing' genoemd, strenger worden aangepakt. Het rapport is overhandigd aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Bij social washing presenteren bedrijven zich als sociaal verantwoord, terwijl er bij leveranciers nog misstanden voorkomen. Merken maken bijvoorbeeld reclame met eerlijke lonen en goede arbeidsomstandigheden, terwijl in fabrieken sprake kan zijn van onveilige werkomstandigheden, slechte arbeidsvoorwaarden of zelfs dwangarbeid.
Voor het onderzoek bekeken de organisaties uitingen van tachtig kledingmerken in winkels, op websites, sociale media en in duurzaamheidsverslagen. De claims over sociale verantwoordelijkheid werden vergeleken met onderzoeken van onafhankelijke organisaties.
Van de tachtig onderzochte merken zijn acht bedrijven in het rapport opgenomen omdat hun claims volgens de organisaties bijzonder misleidend zijn. Onder meer WE Fashion, Nike en Puma worden genoemd.
Zo adverteert WE Fashion met de slogan 'We care' en stelt het bedrijf dat controles bij alle fabrieken aantonen dat volledig wordt voldaan aan de eis dat er geen sprake is van dwangarbeid.
Toch vond de onafhankelijke non-profitorganisatie Transparantem bij een leverancier van WE Fashion in Mauritius meerdere aanwijzingen voor dwangarbeid.
Ook sportmerk Nike zegt zich in te zetten voor goede arbeidsomstandigheden en veilige werkplekken. Onafhankelijke organisaties zagen daar misstanden bij leveranciers, waaronder schuldslavernij in Taiwan.
Werknemers moesten daar werken om schulden af te lossen, wat in de praktijk helemaal niet mogelijk is. Daarnaast kwamen meldingen binnen over intimidatie, het innemen van documenten, buitensporig overwerk en beperkte bewegingsvrijheid.
Volgens de Consumentenbond verwijzen merken bij kritiek vaak naar commerciële audits waaruit zou blijken dat alles in orde is. De onderzoekers hebben daar kritiek op. Modeketens betalen vaak zelf de bedrijven die hun fabrieken controleren, waardoor de onafhankelijkheid volgens hen ter discussie staat.
Ook worden controles vaak vooraf aangekondigd, waardoor leveranciers de tijd krijgen om problemen te verbergen. Auditrapporten zijn bovendien meestal niet openbaar, waardoor onduidelijk blijft of gesignaleerde misstanden daadwerkelijk worden aangepakt.
Emma Vogt van de Schone Kleren Campagne pleit daarom voor meer transparantie: "Het liefst zien we dat bedrijven helemaal geen commerciële audits meer gebruiken om hun sociale verantwoordelijkheid aan te tonen.
Zolang die wel worden gebruikt, moeten kledingmerken en modeketens in ieder geval verplicht worden om de auditrapporten openbaar te maken. Dan kunnen toezichthouders en onafhankelijke organisaties die informatie controleren."
De organisaties roepen de ACM op om actiever op te treden tegen social washing. De ACM laat weten het rapport serieus te nemen en te onderzoeken welke stappen mogelijk zijn om social washing aan te pakken.
Source: Nu.nl economisch