Hongarije blokkeert zowel een nieuw pakket economische sancties tegen Rusland als een broodnodige Europese lening voor Oekraïne van 90 miljard euro. Daardoor staan EU-president António Costa en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dinsdag met lege handen in Kyiv.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Het duo reist dinsdag naar de Oekraïense hoofdstad om het begin van de grote Russische invasie te herdenken. Die begon precies vier jaar geleden. ‘Zeer betreurenswaardig’, noemde EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag de blokkade door Hongarije, na afloop van overleg tussen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken. ‘Dit is niet de boodschap van steun aan Oekraïne die de EU wil geven.’
Meerdere ministers staken hun irritatie over het Hongaarse dubbele veto niet onder stoelen of banken. ‘Het was een scherp debat’, aldus een betrokkene.
De Hongaarse minister Péter Szijjártó had vooraf aangekondigd elk besluit om Oekraïne te helpen (en Rusland aan te pakken) te zullen frustreren. De Hongaar eiste dat Oekraïne eerst de doorvoer van Russische olie naar zijn land herstelt, voordat hij misschien van mening zou veranderen. Hij kreeg steun van Slowakije, dat van dezelfde oliedoorvoer profiteert. De betrokken pijpleiding is echter vernield door Russische bombardementen.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha, die het overleg met zijn EU-collega’s online bijwoonde, zei dat Kyiv druk bezig is de pijpleiding te herstellen. De Europese Commissie onderschreef dat. Szijjártó noemde dit ‘leugens’.
Meerdere ministers van Buitenlandse Zaken verweten Sziijártó over de rug van de belegerde Oekraïners een verkiezingsspel te spelen: op 12 april zijn er verkiezingen in Hongarije, die premier Viktor Orbán voor het eerst in zestien jaar dreigt te verliezen. De Poolse minister Radoslaw Sikorski betichtte Hongarije van ‘chantage’.
Kallas noemde het volkomen begrijpelijk dat Oekraïne eerst de energievoorziening voor zijn burgers herstelt, eer het de pijpleiding voor de doorvoer van olie repareert.
De opstelling van Hongarije leidt ertoe dat het 20ste sanctiepakket tegen Rusland dinsdag niet kan worden gepresenteerd. Sancties vergen de instemming van alle EU-landen. Het nieuwe sanctiepakket bevat een verbod voor alle Europese bedrijven om nog diensten te verlenen aan tankers die Russische olie vervoeren, waar dan ook ter wereld. Het gaat onder meer om verzekeringen, maar ook onderhoud, reparaties en brandstoflevering. De EU doet dit het liefst in samenwerking met andere landen als de Verenigde Staten, Japan, Canada en het Verenigd Koninkrijk.
Zo’n maritiem serviceverbod maakt het moeilijker voor Rusland om nog olie te vervoeren en te verkopen. Dat leidt tot minder inkomsten voor Moskou om de oorlog in Oekraïne te blijven voeren. De EU wil ook een serviceverbod voor tankers met Russisch vloeibaar gas.
Daarnaast voorziet het nieuwe sanctiepakket in een uitbreiding van de zwarte lijst met tankers die Russische olie vervoeren en daarom niet meer welkom zijn in de EU. Het gaat om 43 extra tankers, waarmee de zwarte lijst er 640 telt.
Tot grote ergernis weigert Boedapest ook een lening van 90 miljard euro voor Kyiv goed te keuren, hoewel Orbán daar in december akkoord mee was gegaan. Het geld is nodig om Oekraïne in 2026 en 2027 financieel overeind te houden. Kyiv hoeft de lening pas terug te betalen als Rusland de oorlogsschade herstelt. Gebeurt dat niet, dan zal de EU eventueel de in Europa bevroren tegoeden van de Russische centrale bank gebruiken voor de aflossing en rente.
Om Hongarije, Slowakije en Tsjechië mee te krijgen, werd in december vastgelegd dat deze drie landen niet zullen opdraaien voor enige financiële risico’s van de lening. Nu komt Orbán terug op zijn woord. De Commissie noemt dit een ‘schending’ van het principe van loyale samenwerking. Orbán kan dwarsliggen omdat de lening een unaniem besluit vereist.
Kallas zei maandagmiddag dat de pogingen doorgaan om Orbán op andere gedachten te brengen. Diplomaten waren pessimistisch dat dit vóór de herdenkingsbijeenkomst in Kyiv zou lukken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant