Er moet een politieke cultuurverandering komen waarbij we in het algemeen belang gaan denken en overheidskosten niet steeds neerleggen bij alle burgers, maar bij de rijksten. Want het nieuwe kabinet raakt vakmensen in hun eer én portemonnee.
Het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ had beter ‘Van het gymnasium’ kunnen heten. Terwijl de praktisch geschoolden in de Tweede Kamer met een lantaarntje te zoeken zijn, presenteert het kabinet-Jetten I een bijna exclusieve gymnasiumclub.
Uit onderzoek van de Volkskrant bleek bovendien dat de teruggetrokken D66-staatssecretaris van Financiën Nathalie van Berkel deed alsof ze van de universiteit kwam, terwijl zij een havodiploma had. Van het kabinet doorliep alleen CDA’er Derk Boswijk het vmbo en mbo; dat is een scheve verhouding, aangezien de meerderheid van de Nederlanders praktisch geschoold is.
Over de auteur
Quin Blokzijl is opiniemaker en vuilnisman. Als mbo’er liep hij voor D66 stage in het Europees Parlement.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het is niet verrassend dat de drie partijen in een nieuwe minderheidsconstellatie (D66, VVD en CDA) niet direct kiezen voor een bouwvakker of verpleegkundige, maar voor geroutineerde bestuurders. Kwalijker is dat zij beleid maken dat diezelfde vakmensen in hun eer en portemonnee raakt. De doorrekeningen van het CBP van de kabinetsplannen laten zien dat het slechter kan uitpakken voor mensen met minder geld. Als zij hun baan verliezen, krijgen zij mogelijk veel minder inkomen. Dit is geen optimisme, maar pessimisme voor veel burgers.
Bij Eva Jinek schetste hoogleraar geschiedenis Beatrice de Graaf een onheilspellende toekomst aan de hand van Stephen Miller, de ideoloog van Donald Trump: de wereld zal geregeerd worden door kracht en dwang. De Graaf sprak over een 'geopolitieke jungle', een term die door rechtse en linkse denkers wordt omarmd, van Andreas Kinneging tot Joris Luyendijk.
Maar die internationale jungle is een verlengstuk van de binnenlandse wildernis die voor veel Nederlandse burgers al een realiteit was.
‘Ik voel me dom en lelijk, niemand wil me’, zucht mijn chauffeur van de vuilniswagen bij de vuilnisstort, terwijl hij op zijn gebarsten Motorola-telefoon ziet hoe hij wordt weggeswipet op datingapp Lexa. De andere belader reageert cynisch: ‘Jij hebt tenminste Lexa Premium, ik moet 16 kilometer in de sneeuw op de fiets naar het werk vanwege die tyfus benzineprijzen.’
Het recht van de sterkste is niet begonnen bij Trump, maar had al lang plaats genomen op de treeplank in de polder: wie niet genoeg diploma’s of geld heeft, wordt afgeserveerd.
Hoogleraar arbeidsverhoudingen Paul de Beer opinieerde in de Volkskrant dat het kabinet bij het berekenen van de vergrijzingskosten een rekenfout maakte en een erger beeld schetste om de AOW-leeftijd te verhogen. In NRC stelde econoom Eddy Adang dat de hogere pensioenleeftijd onvoldoende rekening houdt met de kortere levensduur van arme mensen.
Econoom Jona van Loenen betoogde in een opiniestuk dat theoretisch opgeleiden zeven jaar langer leven en 25 jaar langer gezond blijven dan praktisch geschoolden, en dat een gelijke verhoging van de pensioenleeftijd daarom oneerlijk is. Zijn oplossing: laat mensen met een kantoorbaan langer werken, zodat mensen met zwaar werk eerder kunnen stoppen. Bij politieke wil blijkt er dus veel mogelijk.
Het economische onbehagen, gecombineerd met een moraal die de ‘slimste’ en ‘rijkste’ dient, creëert een politieke jungle waar de sterksten overleven. Dit leidt tot de opkomst van leiders, in Nederland en de wereld, die uit deze jungle voortkomen en vervolgens in stand houden.
Daarom moet er een politieke, bestuurlijke en journalistieke cultuurverandering komen waarbij we niet in individuele competitie, maar in het algemeen belang gaan denken, en nieuwe overheidskosten niet steeds neerleggen bij alle burgers, maar bij de rijksten.
Wie weet ontstaat er dan een politiek die weer eer geeft aan alle Nederlandse burgers en er voor hen is, juist wanneer ze fouten maken. Misschien kan dan ook werkelijk iedere burger bewindspersoon worden en vindt mijn chauffeur een date ondanks zijn gebrek aan diploma’s, en kan mijn collega-belader, die 16 kilometer door de sneeuw naar zijn werk fietst, eens de auto pakken – ondanks zijn gebrek aan geld.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant