Studenten in Iran hebben dit weekend opnieuw gedemonstreerd tegen de regering. In diverse Iraanse steden grepen ze de opening van het nieuwe semester aan om leuzen te roepen tegen het regime van ayatollah Ali Khamenei.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Daarbij kwam het tot botsingen met leden van de Basij, een militie van vrijwilligers onder bevel van de Revolutionaire Garde. Op een video zijn demonstranten van de Sharif Universiteit voor Technologie in Teheran te zien die Khamenei een ‘moorddadige leider’ noemen, en met hun leuzen steun uitspreken voor Reza Pahlavi, de verbannen zoon van de in 1979 afgezette sjah.
In berichten van regeringsgezinde media gaan dergelijke video’s vergezeld van de mededeling dat leden van de Basij werden verwond door met stenen gooiende studenten. Volgens Iraanse mensenrechtengroepen in de diaspora lieten studenten ook van zich horen aan de universiteiten Beheshti en Amir Kabir in de hoofdstad en aan de universiteit van de stad Mashhad.
De acties van studenten volgden op een rouwperiode die her en der uitliep op protest. Tijdens de protesten van begin vorige maand vielen veruit de meeste doden op 8 en 9 januari, toen het internet werd afgesloten en met scherp, en zelfs met machinegeweren, op betogers werd geschoten. Het aantal slachtoffers loopt in de duizenden, mogelijk tienduizenden. De rouwperiode van veertig dagen liep medio vorige week af.
Het einde van de sjiitische rouwperiode werd vorige week op diverse plekken in het land aangegrepen om herdenkingsbijeenkomsten te houden waar leuzen tegen het regime werden geroepen. Soms werd daarop met geweld gereageerd door de veiligheidsdiensten.
Ook op andere manieren echoot de uitbarsting van protest van vorige maand in Iran na. Het in de VS gevestigde Center for Human Rights in Iran (CHRI) wijst op de repressie die volgde op de demonstraties, en die nog altijd doorgaat. ‘De protesten zijn afgelopen, de campagne van staatsterreur niet’, aldus Karen Kramer en Esfandiar Aban van het CHRI in Foreign Policy.
Zij beschrijven nachtelijke en gewelddadige razzia’s, waarbij gewapende agenten huizen binnendringen om gewonde demonstranten te identificeren en voor de ogen van hun familie mee te sleuren. Maar ook tieners die leuzen zouden hebben geroepen worden meegenomen, omstanders die gewond zijn geraakt, artsen en verpleegkundigen die gewonden hebben behandeld, advocaten en burgers die steunbetuigingen op sociale media hebben geplaatst.
‘Gedetineerden worden in isolement vastgehouden, hebben geen toegang tot advocaten en familieleden, en worden vaak niet geregistreerd’, aldus het CHRI. ‘Velen zijn overgebracht naar onofficiële detentiecentra: magazijnen, containers, verlaten gebouwen en andere geheime, onwettige faciliteiten.’ Het risico op marteling, afgedwongen bekentenissen, seksueel misbruik en overlijden is er extreem hoog, volgens de auteurs.
Minstens dertig mensen in Iran riskeren de doodstraf voor hun vermeende rol in de protesten, volgens Amnesty International. Acht mensen zijn in februari schuldig bevonden en ter dood veroordeeld. Zeker 22 anderen, onder wie twee 17-jarigen, wachten op een vonnis. Veel zogenaamde bekentenissen worden onder zware druk of met geweld afgedwongen.
Ondertussen loopt de spanning tussen Iran en de Verenigde Staten verder op. Zondag liet het Witte Huis weten dat het bereid is om komende vrijdag in Geneve met Iran te onderhandelen, maar alleen als Iran binnen twee dagen met een gedetailleerd voorstel komt voor beperking van het Iraanse nucleaire programma.
De kans op oorlog lijkt inmiddels groter dan die op een diplomatiek vergelijk. Toch valt niet uit te sluiten dat de onderhandelingen alsnog ergens toe leiden. Donderdag zei de Amerikaanse president Donald Trump dat er binnen tien of vijftien dagen een akkoord zou moeten zijn. Zo niet, dan zullen er ‘erge dingen’ gebeuren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant