Fotoboek De Engels-Nederlandse fotograaf Merlin Daleman legde het Verenigd Koninkrijk van na de Brexit vast. „Britten hebben het gevoel dat die politici ‘daar in het zuiden’ niets om hen geven.”
Lancaster in de aanloop naar de verkiezingen in 2019.
Thuis bij Malcolm in Brierley Hill, een voorstad van Birmingham, in 2017. Hij heeft problemen met zijn mentale gezondheid.
Troosteloze boulevards, vergane glorie, dichtgetimmerde ramen. En de winkels die wél geopend zijn, zijn in elke high street van de ‘vergeten’ steden in het Verenigd Koninkrijk hetzelfde. Het zijn liefdadigheidswinkels, pandhuizen of gokhallen.Niemand die hier woont, verwacht een verbetering van de levensomstandigheden, zegt fotograaf Merlin Daleman. „Ze denken, het is hier toch gewoon fucked up.”In zijn fotoboek Mutiny brengt de Engels-Nederlandse Daleman (1977) in beeld wat hij het „economische noorden” van het VK noemt, eigenlijk alles ten noorden van Londen. Hij bezocht plaatsen als Bangor, Glasgow, Skegness en Blackpool. Plekken waar de economische groei achterblijft bij het landelijk gemiddelde en die daardoor gevoelsmatig een wereld verwijderd zijn van hoofdstad Londen.
Links: Bridlington, aan de oostkust. Rechts: Dudley, nabij Birmingham. Beide beelden zijn uit juni 2017, een jaar na het Brexit-referendum waarin de Britten ervoor stemden om de Europese Unie te verlaten.
Zijn idee voor het boek ontstond na het referendum over de Brexit in 2016, toen een kleine meerderheid van de Britse bevolking (51,9 procent) vóór een vertrek uit de Europese Unie stemde. Daleman: „Ik was geschokt door die uitslag. Hoe kan dit? Ik wilde uitzoeken wie de mensen waren die voor Leave hadden gestemd.” Al gauw zag hij dat de plekken waar grote meerderheden van de inwoners voor de Brexit hadden gestemd, ook de armste gebieden van het land waren.De titel van het boek Mutiny – muiterij – verwijst naar die Brexit-stem, van Britten die in opstand kwamen tegen de politieke elite in Londen. Maar de grote economische ongelijkheid die hij tegenkwam, gaat verder dan alleen die Brexit, zegt hij ook.
De verdeeldheid tussen het armere noorden en welvarender zuiden is terug te voeren op de jaren tachtig waarin de Conservatieve premier Margaret Thatcher aan de macht was. „Toen kwamen de grootschalige privatiseringen en het naar Londen halen van de macht. Het idee was dat als Londen economische voortgang zou boeken, de rest van het land zou volgen. Maar dat gebeurde niet.”
Beleid werd gemaakt met Londen in gedachten en werkte niet voor inwoners van Newcastle of Blackpool. Thatcher versterkte de financiële sector in Londen, maar bouwde de overheidssteun aan mijnbouw en de maakindustrie, belangrijker in het noorden van Engeland, juist af. Steden die ooit vol stonden met fabrieken, „zijn nu gevuld met barbierszaken, voedselbanken en tanende hoop”.
Durham, 2018. Tijdens campagne voor nieuw referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie.
Glasgow, 2023. Beeld uit reportage over gezondheidsongelijkheid. In achterstandswijken in Glasgow ligt de levensverwachting het laagst van het hele Verenigd Koninkrijk.
Als kind woonde Daleman in Birmingham, in de Midlands, en daar bracht hij ook een deel van zijn tienerjaren door voordat hij definitief naar Nederland verhuisde. Jongeren nu hebben vaak maar bar weinig te doen, zeker als ze in de kleinere dorpen of steden wonen, zag hij. „Ik kwam bijvoorbeeld in Hull jongeren tegen die daar best weg wilden, maar geen treinkaartje konden betalen om ergens te gaan solliciteren. Natuurlijk raak je dan gefrustreerd.”
De onvrede die leidde tot het vertrek van het VK uit de Europese Unie heeft nu ook tot gevolg dat het radicaal-rechtse Reform UK – van Brexiteer en politiek stokebrand Nigel Farage – het goed doet in de peilingen. Veel Britten in armere delen van het land hebben het idee dat politici van de traditionele partijen alleen met zichzelf bezig zijn. Daleman: „Mensen uit de arbeiders- en de middenklasse hebben het gevoel dat die politici ‘daar in het zuiden’ niets om hen geven.”
Links: bakker Rainy Bakes in het Oost-Engelse dorp Jaywick, een van de meest kansarme plekken in het VK. Rechts: jonge vrouwen bij een koffiezaak in Birmingham. Beide uit 2024.
Een hete dag in september 2023. Halesowen Town FC wint van Stamford FC.
De Britten zijn volgens Daleman niet zo treurig als de omstandigheden waarin hij hen vastlegde. „Ze zijn weerbaar, hebben gevoel voor humor en delen graag hun verhaal met je.” Zelf noemt hij zijn project een idee om „thuis te gaan fotograferen”, maar in de Britse media wordt hij als buitenstaander neergezet. „Een blik van buitenaf: een portret van Groot-Brittannië na de Brexit”, kopte dagblad The Guardian bijvoorbeeld.De foto’s in het boek beslaan een periode van ongeveer acht jaar, van begin 2017 tot midden 2025. Daleman bezocht tientallen plekken en ging vaak op pad met correspondenten Melle Garschagen (NRC) en Niels Posthumus (Trouw). In die jaren stond het land min of meer stil, zegt hij, eigenlijk al sinds hij als kind naar Nederland verhuisde. „Dezelfde verf bladdert nog van de kozijnen als toen ik uit Engeland wegging.”
Mutiny is uitgegeven door GOST, een Britse uitgeverij voor beeldende kunst en fotografie. Zie www.merlindaleman.com
Een gesloten winkel in Morecambe, in 2019.
Skegness, een kustplaats in oost-Engeland, juli 2019. Een van de kenmerkendste foto’s uit zijn boek, zegt fotograaf Merlin Daleman. „Er straalt een soort happy sadness vanaf.”
Boven: straatbeeld uit 2019 in Dover, waar veel bootmigranten die het Kanaal oversteken aankomen. Onder: Birmingham in 2022.
Bij een kerk in Glasgow, in mei 2023.
De mooiste fotografie en de beste tips geselecteerd door de fotoredactie