President Donald Trump heeft vrijdag een nieuw invoertarief van 10 procent aangekondigd, enkele uren nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof het merendeel van zijn wereldwijde handelstarieven ongeldig verklaarde. De uitspraak van het hof geldt als een van de zwaarste nederlagen voor Trump sinds het begin van zijn tweede ambtstermijn.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De president noemde de beslissing van het hof, met zes stemmen tegen drie, ‘diep teleurstellend’. Hij viel de rechters die tegen hem stemden persoonlijk aan. Zij moeten zich volgens hem ‘absoluut schamen’ en zouden niet de moed hebben gehad ‘het juiste te doen’, zei hij in het Witte Huis.
De zaak draaide om invoerheffingen die Trump vorig jaar oplegde aan vrijwel alle handelspartners van de Verenigde Staten. Aanvankelijk troffen ze alleen Mexico, Canada en China. In april volgde een uitbreiding naar vele tientallen landen. Trump omschreef die stap als ‘Liberation Day’.
Om de tarieven te rechtvaardigen, verwees het Witte Huis naar de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) uit 1977. Die wet geeft de president in noodsituaties vergaande bevoegdheden om buitenlandse economische transacties aan banden te leggen.
Een groep staten en kleinere bedrijven vocht dat besluit bij de rechter aan. Zij betoogden dat het Congres de president nooit nadrukkelijk toestemming heeft gegeven om wereldwijd invoerheffingen op te leggen.
Het hof volgt die redenering. Opperrechter John G. Roberts Jr. schrijft dat het Congres zo’n verstrekkende bevoegdheid duidelijk in de wet had moeten vastleggen als het die had willen toekennen.
De zes rechters die de tarieven ongeldig verklaarden, kwamen uit zowel de conservatieve als de liberale vleugel van het hof. Aan conservatieve zijde sloten opperrechter John G. Roberts Jr. en de door Trump zelf voorgedragen Neil Gorsuch en Amy Coney Barrett zich bij hen aan. Dat juist twee rechters die hij in zijn eerste ambtstermijn benoemde zich tegen zijn beleid keerden, maakt de uitspraak extra beladen voor de president.
In Washington verwelkomden de Democraten en een enkele Republikeinen de uitspraak. De Republikeinse senator Mitch McConnell sprak van een bevestiging dat het omzeilen van het Congres ‘illegaal’ was. Volgens McConnell bestaat er ‘geen ruimte voor twijfel’ over de grenzen aan de presidentiële bevoegdheid, meldt The New York Times.
Trump liet geen gras groeien over zijn tegenzet. Enkele uren na de uitspraak plaatste hij zijn handtekening onder een nieuw decreet: een tijdelijk invoertarief van 10 procent op vrijwel alle goederen die het land binnenkomen. De maatregel treedt op dinsdag 24 februari om 00.01 uur (oostkusttijd) in werking en blijft 150 dagen van kracht.
Dit keer grijpt hij naar artikel 122 van de Trade Act uit 1974. Die bepaling maakt het mogelijk tijdelijk heffingen op te leggen bij zogeheten fundamentele betalingsproblemen. Volgens het Witte Huis kampen de Verenigde Staten met een fors tekort op de lopende rekening en een verslechterende investeringspositie. De heffing moet de uitstroom van dollars afremmen en productie terughalen naar eigen bodem.
De heffing geldt niet voor alle producten. Onder meer bepaalde kritieke mineralen en metalen, energieproducten, grondstoffen en kunstmest die in eigen land niet of onvoldoende beschikbaar zijn blijven buiten schot. Ook geneesmiddelen, farmaceutische ingrediënten en sommige elektronische producten zijn uitgezonderd.
Voor landbouwproducten als rundvlees, tomaten en sinaasappels verandert er niets, net zomin als voor personenauto’s, vrachtwagens, bussen en diverse auto-onderdelen. Goederen uit Canada en Mexico die onder het Noord-Amerikaanse handelsakkoord (USMCA) vallen, blijven eveneens vrijgesteld.
Tegelijkertijd schrapt Trump de zogeheten ‘minimis-regeling’. Daardoor worden ook kleine pakketten met een lage waarde, bijvoorbeeld onlinebestellingen die per post worden verstuurd, voortaan belast met het tijdelijke tarief van 10 procent.
De uitspraak van het Hooggerechtshof opent de deur naar terugbetalingen van eerder geïnde heffingen. Sinds begin vorig jaar heeft de federale overheid meer dan 200 miljard dollar aan tarieven geïnd. Het is onduidelijk hoe en wanneer importeurs die bedragen kunnen terugvorderen.
Trump temperde vrijdag alvast de verwachtingen. Eventuele terugbetalingen zouden volgens hem als gevolg van juridische procedures ‘jaren’ kunnen duren.
De beslissing van het Hooggerechsthof creëert ook onzekerheid rond recente handelsakkoorden die de regering met diverse landen sloot. Die afspraken gingen vaak gepaard met aangepaste tariefniveaus. In hoeverre die overeind blijven onder het nieuwe juridische kader, is nog niet duidelijk.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant