DEN HAAG - 'Het is vandaag letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt', vertelt Jeroen Trimbos van het Atlantikwall Museum. Samen met andere nieuwsgierige mensen staat hij vrijdagmiddag in Scheveningen paraat om te zien hoe een Nederlandse bunker uit 1939, beter bekend als een 'kazemat', wordt verhuisd met een meterslange takelwagen. 'Hij werd in de Tweede Wereldoorlog veel gebruikt door Engelandvaarders.'
Ondanks de wind en motregen, is het een drukke bedoening bij het paviljoen aan de Scheveningse Noordboulevard. Tientallen mannen in fluorescerende jassen en met witte helmen op hun hoofd, medewerkers van het Atlantikwall Museum, Hagenaren en een handje toeristen hebben zich verzameld.
'Ik kwam hier vanmorgen om 9.00 uur langs en toen zeiden die mannen dat de bunker om 13.00 uur echt de lucht in zou gaan, dus ik ben nu teruggekomen', vertelt een vrouw in een groene jas enthousiast.
'We zagen op tv dat hij vandaag verplaatst zou worden, dus we kwamen even kijken. Dat kan gewoon als je gepensioneerd bent', vertelt een echtpaar. 'Ik weet eigenlijk alleen niet zo heel veel over de bunker, alleen dat het een kazemat heet', vertelt de echtgenote eerlijk. 'En dat hij heel zwaar is', voegt ze lachend toe.
Bekijk hier hoe de bunker verplaatst wordt:
Wie wel alles over de bunker weet, is Jeroen Trimbos, voorzitter van het Atlantikwall Museum. 'We denken altijd dat alle bunkers langs de kust Duitse bunkers zijn. Maar dit is een Nederlandse bunker die net voor de Tweede Wereldoorlog is gebouwd. Het is een S3 kazemat, dat is een kleine eenpersoonsbunker.'
'Hij is alleen nauwelijks gebruikt door het Nederlandse leger. Want toen hij klaar was, stonden de Duitsers voor de deur', gaat Trimbos met een scheve glimlach verder.
'De Duitsers hebben hem daarna ook niet gebruikt. Zij hadden namelijk hun eigen systeem gemaakt voor de Atlantikwall hier en daar paste deze bunker helemaal niet in', legt de voorzitter uit.
Toch is de bunker niet helemaal nutteloos geweest. Sterker nog: het stenen gebouwtje van een paar vierkante meter was enorm belangrijk voor de Engelandvaarders tijdens de Tweede Wereldoorlog.
'Hij werd veel gebruikt door verzetsstrijders die via het strand probeerden om mensen naar Engeland te vervoeren of radio's en andere spullen illegaal binnen te halen vanuit Engeland', vertelt Trimbos.
De bekendste gebruiker van de bunker: Erik Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als Soldaat van Oranje. 'In de musical zit ook een scène waar mensen op het strand worden opgewacht. Dat speelt zich af bij een bunker en dat moet deze bunker voorstellen', vertelt de voorzitter.
'In 1942 hebben hier ook mensen uit het verzet geschuild nadat ze de boot die hen zou vervoeren naar Engeland niet hadden gevonden. Helaas werden ze toen ontdekt door een Duitse patrouille en dat is slecht afgelopen. Heel tragisch.'
Na dit lesje geschiedenis, is het zover: de bunker wordt door de metershoge diepligger stukje voor stukje de lucht in getakeld richting zijn nieuwe standplaats op de boulevard. 'Het ziet er heel makkelijk uit, maar ik vind het toch wel spannend', zegt de vrouw met de groene jas zenuwachtig. 'Je moet er niet onder komen.'
Dat beaamt aannemer Dirk-Jan van den Boogaard helemaal. 'De bunker weegt 123 ton', vertelt hij. 'Sinds afgelopen zomer zijn we al bezig met deze verplaatsing. Zo moesten we de juiste kraan vinden die het gewicht van de bunker kan dragen. Ook moesten we de helling hier vlak maken, want een kraan mag nooit op een helling staan', legt de aannemer uit.
Maar waarom moet die bunker zo nodig verhuisd worden? 'Vanwege de kustversterking moest de bunker weg van zijn originele standplaats op het strand. Hij zou daardoor waarschijnlijk vernietigd worden', antwoordt Trimbos met een serieuze blik.
Maar het Atlantikwall Museum en Museum Engelandvaarders wisten de vernietiging te voorkomen. 'De bunker heeft daarna zes jaar op de werf bij De Pier gestaan. Dat we hem uiteindelijk hier naartoe konden verplaatsen heeft letterlijk en figuurlijk heel wat voeten in de aarde gehad.'
'We moesten heel veel overleggen en er moesten allemaal vergunningen worden aangevraagd', somt Trimbos op. 'Daarnaast is dit ook nog een Natura 2000-gebied, dus je moet ook nog rekening houden met de planten en dieren', vertelt hij.
'Maar na al die jaren zijn we heel blij dat de bunker nu eindelijk een definitieve bestemming krijgt en een monument wordt voor de Engelandvaarders. Dit is letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt', concludeert Trimbos enthousiast.
Source: Omroep West Den Haag