De aanhouding van elf Fransen rond de dood van nationalistisch activist Quentin Deranque, onder wie een parlementair medewerker van La France Insoumise (LFI), drijft de spanningen tussen radicaal-links en -rechts in Frankrijk op de spits. Dat ziet Eline Huisman in Parijs.
is verslaggever van de Volkskrant.
Hoi Eline, hoe is de sfeer in Frankrijk rondom deze gebeurtenis?
‘De spanningen tussen radicaal-links en radicaal-rechts lopen hoog op. Over en weer worden gewelddadige uitlatingen gedaan. Zo deelde een parlementair assistent van het radicaal-rechtse Rassemblement National een foto op X waar onder anderen drie LFI-parlementariërs op stonden, waarbij hij schreef: ‘Ik droomde over vier sterfgevallen.’ Verschillende vestigingen van LFI werden beklad of bedreigd, met als hoogtepunt een bommelding op het hoofdkantoor in Parijs. Die locatie werd woensdag tijdelijk ontruimd, maar er zijn geen explosieven aangetroffen.
‘Om meer escalaties te voorkomen, heeft de minister van Onderwijs gezegd dat demonstraties op universiteitscampussen verboden moeten worden als er risico’s aan verbonden zijn. En de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Lyon, waar Quentin Deranque werd mishandeld voordat hij overleed, is stilgelegd.’
LFI werd onlangs door de minister van Binnenlandse Zaken als ‘extreemlinks’ geoormerkt. Wat betekent dat in Frankrijk?
‘In Nederland bestempelen we organisaties doorgaans als ‘extreem’ als die expliciet geweld goedkeuren of propageren. Hier is dat niet per se het geval. Het ministerie van Binnenlandse Zaken classificeert partijen in de aanloop naar verkiezingen om burgers te laten weten waarmee ze te maken hebben. LFI kreeg dit keer voor het eerst het etiket extreemlinks. Volgens minister Laurent Nuñez weigert de partij parlementair debat door onder meer stelselmatig moties van wantrouwen in te dienen.
‘De banden met La Jeune Garde, de verboden extreemlinkse jongerengroepering die wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van Deranque en die herhaaldelijk betrokken was bij gewelddadige confrontaties, zullen ook meespelen. Overigens wordt dat stempel ook wel bekritiseerd: volgens sommige oppositiepartijen is het politiek gemotiveerd. In 2024 oordeelde de Raad van State nog dat de partij radicaal-links is.’
In maart zijn in Frankrijk gemeenteraadsverkiezingen. Wat is het effect daarvan op dit conflict?
‘Door die verkiezingen in het vooruitzicht staat alles op scherp. Veel mensen zien de gemeenteraadsverkiezingen als graadmeter voor de presidentsverkiezingen in 2027.
‘De dood van Deranque en de recente classificatie van LFI als extreemlinks worden door Rassemblement National politiek ingezet. De partijvoorzitter, Jordan Bardella, roept nu zelfs op tot een cordon sanitaire – dus het negeren en uitsluiten van LFI. Dat is een opvallend geluid vanuit die partij, want tot een aantal jaar geleden gold juist een cordon sanitaire voor RN. Zij staan normaal voorop om die praktijk te veroordelen. Waar eerder volop werd gewaarschuwd voor het gevaar van radicaal-rechts, zie je dat nu juist radicaal-links als gevaarlijk wordt neergezet.’
En andersom: wat verwacht je dat de invloed is van de spanningen op de verkiezingsuitslag?
‘De aanhouding van een parlementair medewerker van LFI, Jacques-Elie Favrot, versterkt het gevoel dat die partij indirect een rol speelt in de dood van Deranque. Meerdere mensen die zijn aangehouden waren betrokken bij La Jeune Garde, een antifascistische club die expliciet steun kreeg van LFI.
‘Op dit moment is LFI veruit de grootste linkse partij in Frankrijk, maar het zou me niet verbazen als dit ze lokaal verlies oplevert. Niet alleen uiterst rechts, maar ook de woordvoerder van de Franse regering vindt dat LFI verantwoordelijkheid draagt voor het geweld van zaterdag.
‘De vraag is nu wat andere linkse partijen de komende tijd gaan doen. Zij werken vaak samen met LFI, bijvoorbeeld door één linkse kandidaat naar voren te schuiven, die daardoor meer kans maakt. Partijen die gematigder zijn dan LFI voelden daar vaak al ongemak bij. Dat is nu nog veel groter: het is de vraag of ze nog wel met LFI geassocieerd willen worden.
‘Oud-president François Hollande, nu prominent Kamerlid van de socialistische partij, heeft al gezegd dat zijn partij de komende verkiezingen niet met LFI mag samenwerken. Het wordt de komende dagen interessant om te zien of daar gehoor aan wordt gegeven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant