Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Op de avonden waarop onze dochter er niet in slaagt om in slaap te vallen zonder eerst uren wakker te blijven, vertel ik sinds kort over een meisje dat nogal op haar lijkt: bijna dezelfde leeftijd, bijna dezelfde naam, bijna dezelfde step. Alleen heeft dit kind geen ouders, en woont het samen met een knuffel uit een bekend prentenboek en een hondje zonder achterpoten.
En altijd wanneer ik in haar donkere kamer voor me uit zit te kletsen over elke dag jarig zijn of een hardnekkige achterpotencolporteur aan de deur, komt het moment waarop ze om het boekje vraagt om dit alles na te lezen. Er is geen boekje. Die mededeling leidt tot een driftbui, want een verhaal dat niet tussen twee kaften is geperst, bestaat voor haar niet werkelijk.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ze is de uitzondering – vooralsnog. Steeds meer mensen die zeggen dat ze een boek gelezen hebben, hebben zich laten voorlezen terwijl ze tegelijk ook iets anders deden. Lezen terwijl je niet leest, bijna even heerlijk als lange wandelingen maken met een elektrisch stepje. Ook deze krant is enthousiast: Volkskrant-abonnees krijgen een jaar lang gratis onbeperkt toegang tot Fluister, ‘de app voor je smartphone of tablet met ruim 300 duizend luisterboeken, podcasts en e-books’.
Goh, gul van Fluister. Het bedrijf reikt ook een prijs uit aan de schrijver van het beste luisterboek van het jaar. Superlief. In 2025 ging die prijs naar Lieke Marsman, die even en plein public berekende wat ze had verdiend met de ruim 500 duizend minuten dat mensen naar haar laatste boek hadden geluisterd.
200 euro. Dan zou haar uitgeverij dat luisterveldje wel snel hebben kaalgegraasd, dacht ik even. Maar nee: die had er een vergelijkbaar bedrag aan overgehouden. Nu begreep ik de terughoudendheid van mijn eigen uitgever beter, want zelf wilde ik altijd erg graag een eigen luisterboek – mijn uitgangspunt: elke lezer is er één, zelfs als het een luisteraar is. Ergens in de luisterboekenketen bevindt zich kennelijk een kolossale strijkstok die wordt gehanteerd door mensen die nog nooit iets hebben geschreven dat géén businessplan is. In een opiniestuk namens de Auteursvakbond schreven Emy Koopman en Anja Sicking: ‘Het modelcontract voor auteurs moet worden aangepast aan de nieuwe wereld – een wereld waarin big tech pakt wat het pakken kan.’
Toch weer big tech. In Silicon Valley zien ze hoe komende generaties laaggeletterd volwassen worden en graven direct een sympathiek klinkend kanaal om de luisterboekenmiljoenen hun richting op te laten stromen. Het is zoals mijn moeder opmerkte wanneer ik voor de derde keer op haar hotel op de Barteljorisstraat kwam: de duivel schijt altijd op de grote hoop. De schrijver kijkt toe hoe de klauwhamer van het grote geld zijn verdiensten minimaliseert en de inhoud van zijn werk platslaat tot eenvoudig verteerbare (en op den duur vervangbare) content.
Nee, dan kun je als schrijver beter in de buurt van een asielzoekerscentrum in Lochem gaan wonen, om geld te ontvangen van de gemeenteraad om je huis te beveiligen. Verderop, in Rijssen-Holten, kregen azc-omwonenden eerder al ‘tot 5.000 euro’, te besteden aan ‘leefbaarheidsbevorderende maatregelen’. Hekken en camera’s en zo. Vreemd genoeg wordt in zo’n geval zelden gedacht aan de leefbaarheidsbevorderende maatregel om iedereen in de omgeving een boek te geven, in een taal naar keuze, op papier – zolang er maar geen cent naar Fluister gaat.
Gratis tip: Rodaan al Galidi’s Hoe ik talent voor het leven kreeg, over een bouwkundig ingenieur uit Irak die noodgedwongen negen jaar in azc’s doorbrengt. Of Marsmans Op een andere planeet kunnen ze me redden natuurlijk, of mijn nog te schrijven verhaal over de achterpotencolporteur.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant