Meta-CEO Mark Zuckerberg betoogde woensdag in de rechtbank dat zijn platforms bestaan om ‘een positieve impact’ op de levens van mensen te hebben. Een 20-jarige Amerikaanse vrouw houdt zijn bedrijf aansprakelijk voor haar angststoornis, depressie en suicidale gedachten.
is techverslaggever van de Volkskrant.
Zuckerberg oogde zenuwachtig voor zijn verhoor in de rechtbank van Los Angeles, volgens aanwezige verslaggevers. Er staat dan ook veel op het spel: als Meta door de rechter aansprakelijk wordt gehouden voor de mentale problemen van de jonge socialemediagebruiker ‘Kaley M.G.’, moet het bedrijf zijn producten mogelijk grondig hervormen.
Om Meta aansprakelijk te maken voor Kaley’s psychische problemen, moet haar advocaat Mark Lanier aantonen dat die het gevolg zijn van Meta’s diensten én dat het bedrijf zich bewust was van die schadelijke effecten, maar zich desondanks op kinderen richtte.
Meta, het bedrijf achter Instagram, Facebook en Whatsapp, is niet bezig met het maken van verslavende apps, zei Zuckerberg, maar met het bouwen van ‘een duurzame gemeenschap’. ‘Je moet proberen iets waardevols te maken – als je dat doet, gaan mensen het vanzelf gebruiken.’
De advocaat van de Californische twintiger Kaley (haar volledige naam is niet bekend), die op jonge leeftijd verslaafd zou zijn geraakt aan onder meer Instagram, betwist die nobele intenties van Zuckerberg. Hij wijst op een mail die de CEO in 2016 rondstuurde, waarin hij het doel stelt om de schermtijd van gebruikers op Instagram met 12 procent te verhogen. ‘Dat is niet meer hoe we het bedrijf nu runnen’, zei de techmiljardair daarop. De focus zou met de tijd zijn verschoven naar ‘waarden’.
Als Lanier vervolgens een mail uit 2022 aanhaalt, waarin ten doel wordt gesteld om TikTok voorbij te streven in gespendeerde tijd per gebruiker, zegt de CEO dat schermtijd geen doel op zich is, maar wel de beste manier om de app af te zetten tegen de rest van de industrie.
Dan de vraag of Meta wist welk effect sociale media op jongeren kunnen hebben. Lanier haalt een intern onderzoek aan waaruit blijkt dat een hogere schermtijd bij kinderen samenhangt met slechtere slaap. Op de langere termijn heeft dat een negatief effect op de cognitieve en fysieke ontwikkeling, volgens het onderzoek. Ook zou het maken van de perfecte selfie, waar vaak zo’n twintig minder goede aan vooraf gaan, kinderen stress bezorgen.
Slechts één procent van Meta’s winst komt van tieners, zegt Zuckerberg als zijn eigen advocaat vraagt of tieners het grootste aandeel van de klanten vormen. Op de korte termijn spint hij er dus geen garen bij om zich op tieners te richten, zei de CEO.
Kaley’s advocaat Lanier wijst op zijn beurt op een intern document waarin wordt opgemerkt dat kinderen die vanaf hun elfde Facebook gebruiken, vier keer zo vaak langdurig gebruiker worden dan mensen die op hun twintigste voor het eerst op het platform komen.
Ook wijst de advocaat Zuckerberg op documenten waaruit blijkt dat zo’n vier miljoen kinderen onder de 13 – en dus onder Meta’s leeftijdsgrens – in 2025 gebruikmaakten van Instagram. Die kinderen accepteren de gebruikersvoorwaarden en liegen daarmee dat zij 13 jaar of ouder zijn, zei Zuckerberg.
Lanier: ‘U verwacht dat een kind van 9 de gebruiksvoorwaarden leest?’
Zuckerberg: ‘We hebben ondertussen veel meer waarborgen ingebouwd. Als we erachter komen dat mensen liegen over hun leeftijd, verwijderen we hun account.’ Iets later: ‘Ik denk niet dat we iedereen eruit filteren, maar u doet alsof we daar niet aan werken – en dat klopt niet.’ De CEO had gewild dat de huidige maatregelen eerder waren getroffen, zei hij.
Zuckerberg weigerde in eerste instantie om naar de rechtbank te komen voor het verhoor: zijn fysieke aanwezigheid daar zou ‘onnodig’ zijn. In oktober bepaalde de rechter dat hij erbij moest zijn. Voor de rechtbank stond woensdag een groep emotionele ouders, die naar eigen zeggen hun kind verloren aan socialemediagebruik, de techmiljardair op te wachten. Hij wilde daar geen vragen van de pers beantwoorden.
Voor de zitting publiceerde Meta een blog waarin het bedrijf stelt dat de aanklacht van Kaley de mentale gezondheid van jongeren, ‘een complex vraagstuk’, simplificeert. Veel meer factoren zouden een rol spelen, zoals ‘prestatiedruk en veiligheid op school, sociaal-economische uitdagingen en middelenmisbruik’.
Instagram zou volgens het bedrijf geen 'substantiële factor’ zijn bij het ontstaan van Kaley’s mentale problemen. ‘Ze maakte al veel significante, moeilijke tegenslagen mee ruim voor ze sociale media begon te gebruiken.’
De documenten die Lanier aanhaalt zijn overigens niet nieuw – verschillende klokkenluiders brachten deze eerder naar buiten. Maar in het licht van de huidige rechtszaak krijgen ze wel een andere betekenis: ze dienen nu als bewijsstukken voor de aanklacht.
Naast Meta klaagde Kaley ook YouTube, Snapchat en TikTok aan. De laatste twee bedrijven hebben schikkingen getroffen. Als Kaley gelijk krijgt, schept dat een enorm precedent: Meta hangt nog zo’n 1.500 soortgelijke zaken boven het hoofd. De komende weken vinden nog zittingen plaats in het proces; de uitspraak volgt eind maart.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant