Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Valerij Zaloezjny, die jarenlang de bevelhebber was van het Oekraïense leger, heeft voor het eerst details onthuld over zijn breuk met de Oekraïense president Zelensky. In een interview met persbureau AP zegt de voormalig legerchef dat hun relatie al kort na de Russische invasie in februari 2022 gespannen was, met regelmatige botsingen over de verdedigingsstrategie.
Zaloezjny vindt dat de Oekraïense oorlogsstrategie te afhankelijk is van troepen en onvoldoende ontwikkeld is in nieuwe technologieën. Zijn kritiek weegt zwaar omdat hij door zijn militaire successen altijd grote populariteit genoot bij de bevolking.
De spanningen bereikten eind 2022 een hoogtepunt, aldus Zaloezjny, toen tientallen agenten van de Oekraïense binnenlandse veiligheidsdienst (SBU) zijn kantoor zouden zijn binnengedrongen. De Oekraïense regering en de SBU hebben tot dusver niet gereageerd, en AP kon het incident niet onafhankelijk bevestigen.
De onthullingen dreigen de publieke opinie in Oekraïne verder te polariseren. Zelensky’s populariteit is stevig afgenomen na bijna vier jaar conflict. Een recent corruptieschandaal met topfunctionarissen van zijn regering heeft het vertrouwen verder aangetast. Zaloezjny wordt gezien als Zelensky’s grootste politieke concurrent, wat naar verluidt ook een van de redenen was om hem in februari 2024 als legerchef te ontslaan en te benoemen als ambassadeur in Londen.
Zaloezjny wilde zijn politieke ambities niet bespreken met AP om de nationale eenheid van Oekraïne te beschermen in oorlogstijd, maar zijn openheid over de breuk met Zelensky en kritiek op de oorlogsstrategie suggereert een mogelijke gooi naar het presidentschap ná de oorlog. Daar lijkt de voormalig legerchef ook zeker kans te maken: een recente Ipsos-peiling toont 23% steun voor Zaloezjny in een toekomstige verkiezing, tegenover 20% voor Zelensky.
Uma Kagenaar
Na de eerste dag van de onderhandelingen in Genève zijn Oekraïne en Washington overeengekomen dat een eventuele vredesdeal per referendum aan het Oekraïense volk moet worden voorgelegd. Dat zei Zelensky dinsdagavond in een interview met Axios. Als een deal neerkomt op een volledige terugtrekking uit de Donbas, ook de delen die Rusland niet bezet, verwacht hij dat het voorstel wordt weggestemd door het Oekraïense volk. Volgens Zelensky is een doorbraak daarom zeer onwaarschijnlijk zolang Moskou vasthoudt aan zijn territoriale eisen.
Waar de Amerikaanse gezant Steve Witkoff sprak van ‘betekenisvolle vooruitgang’ na de eerste dag van de vredesonderhandelingen in Genève, liet Zelensky zich dus terughoudender uit. De Oekraïense president noemde het dinsdagavond bovendien ‘niet eerlijk’ dat Trump vooral Oekraïne publiekelijk oproept concessies te doen, en niet Rusland. Voorafgaand aan de gesprekken zei Trump dat Oekraïne ‘beter snel aan tafel kan komen’.
Het grootste struikelblok blijft daarmee nog steeds de controle over de Donbas, waarvan ongeveer 10 procent nog in Oekraïense handen is. Eerder stelden de Amerikanen voor dat Oekraïense troepen zich daar terugtrekken en het gebied een gedemilitariseerde ‘vrije economische zone’ wordt. Washington heeft geen standpunt ingenomen over wie uiteindelijk de soevereiniteit zou moeten krijgen.
Een akkoord dat de huidige frontlinie in de Donbas bevriest, zoals in twee andere door Rusland bezette regio’s, zou volgens Zelensky mogelijk wel steun krijgen in een referendum. De Oekraïense hoofdonderhandelaar Rustem Oemerov liet weten dat de gesprekken woensdagochtend worden voortgezet.
Uma Kagenaar
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff sprak woensdag van 'betekenisvolle vooruitgang' in de gesprekken tussen Oekraïne en Rusland in het Zwitserse Genève. De Verenigde Staten treden op als bemiddelaar bij de nieuwe ronde vredesonderhandelingen, die dinsdag van start gingen.
'Het succes van president Trump in het samenbrengen van beide partijen in deze oorlog heeft betekenisvolle vooruitgang opgeleverd, en wij zijn er trots op onder zijn leiding te werken om het doden in dit verschrikkelijke conflict te stoppen. Beide partijen stemden ermee in hun respectieve leiders bij te praten en te blijven werken aan een akkoord,' schreef Witkoff op X.
Russische en Oekraïense onderhandelaars zijn aangekomen in de Zwitserse stad Genève om de komende twee dagen verder te onderhandelen over een vredesakkoord. Ook de Amerikanen nemen deel aan de gesprekken, maar de verwachtingen zijn bijzonder laag. De Russen meldden eerder vandaag dat ze geen nieuwe ontwikkelingen verwachten. De kwestie rondom het afstaan van Oekraïens grondgebied aan Rusland blijft een heikel punt.
De Amerikaanse president Donald Trump presenteerde de gesprekken in Genève maandagavond nog als uiterst belangrijk en zei daarbij dat Oekraïne maar beter ‘snel aan de onderhandelingstafel kan komen’. Trump heeft de Oekraïners vaker bekritiseerd, maar onduidelijk is waarom hij dat nu weer doet. Zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky zei de afgelopen tijd juist bereid te zijn om tot een bestand te komen, iets wat niet gezegd kan worden van de Russische president Vladimir Poetin.
Een ingewijde zegt tegen persbureau AP dat de onderhandelingsteams van de drie landen de komende dagen zullen praten over wat er precies nodig is om tot een wapenstilstand te komen. Onlangs spraken de landen in Abu Dhabi ook al over een bestand. Daar werd onder meer onderhandeld over hoe een gedemilitariseerde zone kan worden vastgesteld en hoe de legers van betrokken landen met elkaar kunnen blijven communiceren.
Maar ook in Abu Dhabi bleven concrete uitkomsten uit. Rusland blijft vasthouden aan zijn eis dat Oekraïne de gehele regio Donbas afstaat, inclusief de gebieden die nu nog niet in Russische handen zijn.
Yassin Boutayeb
De energie-infrastructuur van de Oekraïense stad Odesa is enorm beschadigd na een nachtelijke Russische luchtaanval. Dat zegt het Oekraïense energiebedrijf DTEK. ‘Het repareren van de beschadigde materialen zal een lange tijd duren’, zo meldt het bedrijf. Ook is een appartementencomplex getroffen. Zeker drie mensen zijn gewond geraakt.
De aanvallen komen nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag nog had gewaarschuwd voor nieuwe grootschalige Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur. De Oekraïense autoriteiten melden dat Rusland vannacht 425 drones en raketten heeft afgevuurd op verschillende delen van Oekraïne.
In het Oekraïense Soemi is één persoon gedood door de Russen bij een aanval op een appartementencomplex. Zes anderen raakten gewond, onder wie twee kinderen.
Het Oekraïense leger heeft op zijn beurt aanvallen uitgevoerd op Russisch grondgebied. In de regio Krasnodar zou een olieraffinaderij zijn beschadigd. Volgens de Oekraïners levert de raffinaderij olie aan het Russische leger.
Yassin Boutayeb
Door de oorlog in Oekraïne is meer dan een derde van de kinderen uit dat land op de vlucht geslagen, meldt UNICEF. Van hen zijn er volgens de VN-kinderrechtenorganisatie 791.000 ontheemd in Oekraïne. Zo'n 1,8 miljoen kinderen zijn naar het buitenland gevlucht.
Het wordt voor kinderen in het belegerde land steeds lastiger een veilig onderkomen te vinden, schrijft UNICEF, ook omdat Rusland herhaaldelijk civiele doelen blijft aanvallen.
Sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 zijn volgens UNICEF meer dan 3200 kinderen gedood of gewond geraakt. Ook raakten meer dan 1700 scholen en onderwijsinstellingen beschadigd of verwoest, wat grote gevolgen heeft voor schoolgaande kinderen. Eén op de drie van hen zou niet meer in staat zijn volle dagen onderwijs te volgen.
ANP
Voorafgaand aan twee onderhandelingsrondes dinsdag in het Zwitserse Genève heeft Donald Trump zowel Oekraïne als Iran gewaarschuwd. In de Zwitserse stad spreken Oekraïne en Rusland, met Amerikaanse bemiddeling, over een mogelijk einde aan de oorlog. De Verenigde Staten en Iran onderhandelen over het Iraanse kernprogramma. Bij die gesprekken bemiddelt Oman.
'Oekraïne kan maar beter snel aan tafel komen en een deal onderhandelen', zei de Amerikaanse president maandag aan boord van de presidentiële Boeing Air Force One onderweg naar Washington vanuit Palm Beach (Florida). Het is niet de eerste keer dat de Amerikaanse president bij Oekraïne aandringt op een overeenkomst met Rusland.
Ook waarschuwde Trump Iran nog eens voor de gevolgen als er geen akkoord wordt bereikt over het kernprogramma. 'Ik zal indirect deelnemen aan die onderhandelingen', aldus Trump. 'Ze willen een deal sluiten. Ik denk niet dat Iran de gevolgen wil dragen van het niet sluiten van een akkoord.'
ANP/Belga
Herman Haloesjtsjenko, de voormalige Oekraïense minister van Energie die zaterdagnacht is opgepakt terwijl hij het land probeerde te ontvluchten, wordt verdacht van witwassen en deelname aan een criminele organisatie. Dat melden de autoriteiten, die de naam van de oud-minister niet noemen.
Haloesjtsjenko trad in november af als minister van Justitie, vanwege een onderzoek naar een groot corruptieschandaal binnen de Oekraïense energiesector. In november beschuldigde de anticorruptie-aanklager zeven personen van onder meer omkoping. Ze zouden omgerekend 100 miljoen euro hebben verduisterd.
Het Oekraïense Nationale Bureau voor Corruptiebestrijding zegt dat een ongenoemde criminele organisatie 112 miljoen dollar in contanten heeft ontvangen tijdens de ambtstermijn van Haloesjsjenko als minister van Energie (april 2021 tot juli 2025). Het geld zou illegaal verkregen zijn uit de energiesector. Het bureau stelt onder meer tot deze conclusie te zijn gekomen na ‘samenwerking met een aantal landen’.
Yassin Boutayeb
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Nederland is de op een grootste donor van het Navo-programma om Oekraïne te voorzien van Amerikaanse wapens en munitie. Dit heeft de Oekraïense ambassadeur bij de Navo, Alona Hetmantsjoek, gezegd. Nederland behoort tot de zes landen die financieel het meest hebben bijgedragen aan het initiatief.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontkent dat hij voorbereidingen aan het treffen is om presidentsverkiezingen te organiseren. De uitspraak komt nadat de Financial Times eerder vandaag berichtte dat Zelensky onder druk van de Amerikanen op 24 februari met een plan zou komen om verkiezingen te organiseren. De VS zouden geen veiligheidsgaranties meer bieden als Zelensky niet op korte termijn zou overgaan tot presidentsverkiezingen, een langgekoesterde wens van de Russen.
• Verschillende Oekraïense bondgenoten hebben donderdag tijdens een defensiebijeenkomst van de Navo in Brussel nieuwe militaire steun toegezegd. In totaal gaat het om bijna 30 miljard euro. Noorwegen maakte bekend 4,2 miljard Noorse kronen (ongeveer 370 miljoen euro) aan wapens aan Oekraïne te leveren, terwijl Frankrijk garant staat voor een lening van ongeveer 3 miljard kronen. Groot-Brittanië beloofde voor 540 miljoen pond (ruim 610 miljoen euro) aan wapens te sturen.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant