Schaatstopland Nederland is al jaren te weinig succesvol in de ploegenachtervolding. Met de komst van bondscoach Rintje Ritsma zou dat allemaal anders worden. Toch ging het dinsdag weer verkeerd, vooral bij de mannen.
Geen schaatsonderdeel voor Nederland zo beladen als de ploegenachtervolging. Aanwijsplaatsen, woede, een vertrekkende schaatser, haatberichten aan een bondscoach: de olympische editie van 2026 was wederom goed voor onrust en teleurstelling.
Het is rond kwart voor vijf op dinsdagmiddag als Marcel Bosker uit een bus komt en de olympische schaatshal van Milaan betreedt. De strijd om het brons tegen China is net gestreden. De Nederlandse mannenploeg is vierde, op negen honderdsten van een seconde. Dat doet pijn – aan inzet geen gebrek. Maar Bosker, die dag reserverijder op het onderdeel, heeft het niet live gezien.
‘Ik was snel heen en weer naar het olympisch dorp gegaan om even op te frissen. Ik dacht: we gaan het podium op’, zal hij later nonchalant zeggen, alsof er niets ongewoons is aan zijn actie.
Juist de positie van Bosker was in aanloop naar deze wedstrijd omstreden. Hij kwam het slechts negen schaatsers tellende olympisch team – net als vier jaar geleden – binnen via een aanwijsplaats. Op een individuele afstand had hij zich niet weten te plaatsen. Maar Bosker was in de afgelopen jaren regelmatig een vaste waarde in de nationale achtervolgingsploeg.
Dus toen bondscoach Ritsma eind december door de selectiecommissie van schaatsbond KNSB werd gevraagd naar zijn ideale team voor de Winterspelen, pleitte hij voor de 29-jarige Reggeborgh-rijder. Kort daarna wees de commissie Bosker aan, waarmee Tim Prins buiten de lijst met olympische namen viel. De nationale ophef begon. Op sociale media kreeg Ritsma doodsbedreigingen, alsof hij verantwoordelijk was voor de olympische selectie.
Onvrede was er wederom op de finaledag, dinsdag 17 februari in Milaan. Na de eerste voorronde met Bosker, Chris Huizinga en Stijn van de Bunt als trio, besloot de bondscoach om voor de halve finale Bosker te passeren en Jorrit Bergsma in te voegen. Toen Nederland vervolgens op mocht voor de strijd om het brons, hield hij vast aan die opstelling.
Televisiecamera’s registreerden hoe die beslissing bij Bosker viel. Terwijl de woede van zijn gezicht droop, beende hij de tribune af. Buiten beeld snelde hij door de catacomben, pakte zijn boeltje en stapte in de bus naar het olympisch dorp, op zo’n half uur rijden, om zich ‘op te frissen’. Als er in de tussentijd met een van zijn drie teamgenoten iets was misgegaan – een plotselinge blessure of materiaalpech – had Nederland niet aan de start kunnen verschijnen.
De ploegenachtervolging is in Nederland al jarenlang een moeilijk onderdeel. Nederland is de grootste schaatsmacht, maar olympisch goud was er alleen in Sotsji in 2014. Nederland-schaatsland bestaat uit commerciële ploegen en commerciële belangen. Individuele afstanden tellen zwaarder, trainingsschema’s sluiten niet altijd goed op elkaar aan en samenwerking is lastig.
Zesvoudig wereldkampioen Ritsma is in 2022 aangesteld als bondscoach. Onder zijn leiding zou het anders gaan. Hij eiste ‘commitment’ van de schaatsers. Wie niet wilde meetrainen, hoefde ook niet op een plekje in de ploeg te rekenen. Al snel ervoer hij hoe die strakke lijn meer wrevel dan toewijding opriep. Zelfs een oud-schaatser van zijn statuur moest pragmatisch zijn.
In Milaan was dat niet anders. Hij had vier man om het beste resultaat mee te boeken: motor Huizinga, debutant Van de Bunt, herintreder Bergsma en aanwijsschaatser Bosker. En op basis van de vorm van de dag moest hij selecteren, ongeacht de voorgeschiedenis, ongeacht die omstreden aanwijsplek. Ritsma maakte zijn keuze om te winnen, zo bepleitte hij na afloop: ‘Ik heb een hekel aan verliezen. Ik wil het maximale eruit halen.’
Hij belde Bosker, zegt Ritsma, toen hij doorkreeg dat zijn reserverijder naar het olympisch dorp was vertrokken. ‘We hebben afgesproken: we doen dit met zijn vieren, we blijven met zijn vieren. Ik snap zijn emotie, maar dit had niet mogen gebeuren.’ Bosker kwam terug. Precies op tijd voor de huldiging van Italië, de VS en de Chinezen.
‘Ook voor ons is het een beladen onderdeel’, zegt Huizinga na de ritten. Hij schaatste twee jaar lang wereldbekerwedstrijden, reed de WK. Hij weet wat hij kan verwachten als Nederland teleurstelt. ‘Elk jaar is het dezelfde kritiek. Maar het enige dat je als rijders probeert is: de kop vooruit en hard rijden. Wat de bondscoach en de selectiecommissie beslissen, is niet aan ons.’
En, zo adviseert de schaatser na een vraag over de totstandkoming van de ploeg en het uiteindelijke team dat in Milaan de strijd aanging: ‘Als je van die kritische vragen stelt, dan moeten ze de technisch directeur misschien even van de tribune halen.’ Hij doelt op Remy de Wit, technisch directeur van schaatsbond KNSB en een van de leden uit de selectiecommissie.
De Wit komt na afloop van de tribune, maar blijft een paar meter van een groepje journalisten verwijderd tegen een muurtje in de schaatshal leunen. De perswoordvoerder van de bond stapt naar voren. ‘Remy is niet beschikbaar voor commentaar.’
De perikelen rond de mannenploeg gingen grotendeels voorbij aan de vrouwenploeg. Het trio dat zou rijden was duidelijk: regerend wereldkampioenen Joy Beune, Marijke Groenewoud en Antoinette Rijpma-de Jong. Daar had Ritsma weinig omkijken naar. In de woorden van Rijpma-de Jong: ‘Hij kan ons ergens neerzetten en wij redden ons wel.’
Desondanks loste ook de vrouwenploeg de hoge verwachtingen niet in. Na een halve finale waarin ze, volgens Beune, ‘met het mes tussen de tanden’ Japan versloegen, moesten ze buigen voor de Canadese ploeg, die in hun halve finale de benen juist hadden kunnen sparen. Groenewoud: ‘We hebben alles gegeven. Wij waren niet slecht. De Canadezen waren gewoon supergoed vandaag. Zilver was het hoogst haalbare.’
Alinea 3
Klaar? Vergeet de doorleessuggesties niet!
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant