Zonder veel moeite behaalde Tarique Rahman afgelopen week een monsterzege in Bangladesh: zijn partij won 211 van de 300 zetels. Nu begint het echte werk: het land heeft zwakke instituties, een kwakkelende economie en machtige buurlanden die hun invloed laten gelden.
is correspondent Zuid-Azië voor de Volkskrant.
Dat Tarique Rahman (60) de verkiezingen in Bangladesh zou winnen, was beslist geen verrassing. Hij is een telg uit de familie Zia, een van de twee families die de Bengaalse politiek sinds de onafhankelijkheid domineert. Zij zijn verbonden aan de Bangladesh Nationalistische Partij (BNP). De andere politieke dynastie is die van Sheikh Hasina en de Awami League. De families zijn beurtelings aan de macht.
Sheikh Hasina werd in 2024 afgezet door een volksopstand, waardoor de weg openlag voor Rahman. Hij woonde sinds 2008 in zelfverkozen ballingschap in Londen, maar keerde in december terug naar Bangladesh om mee te doen aan de verkiezingen. Een weinig risicovolle onderneming, want zijn grootste tegenstander, de Awami League, mocht niet deelnemen. Daarmee kreeg Rahman de winst praktisch in de schoot geworpen.
Dat blijkt ook uit de uitslag. Donderdag mochten meer dan 127 miljoen kiezers hun stem uitbrengen; de BNP haalde liefst 211 van de 300 beschikbare parlementszetels binnen. Dat was een uitzonderlijke sprong, want bij de vorige verkiezingen waren zij zelf uitgesloten.
Dinsdag wordt Rahman beëdigd als premier. Daarmee treedt hij in de voetsporen van zijn moeder Khaleda Zia, die het ambt driemaal vervulde. Vindt hij het eigenlijk fijn om weer in Bangladesh te zijn, wilde The New York Times weten. ‘Niet echt’, reageerde de toekomstige premier, ‘want ik zie nogal wat uitdagingen in het verschiet liggen.’
Rahman erft een land in beroering. De voormalige regering werd weggestuurd na een volksopstand die democratische hervormingen eiste. Inmiddels ligt er een pakket van meer dan tachtig voorstellen. Daarmee worden vrouwenrechten en grondrechten uitgebreid en de macht van de premier ingeperkt.
Hoewel in een referendum een ruime meerderheid voor de hervormingen stemde, was juist de BNP een van de partijen die bezwaren uitte. De aanstaande regering werd maandag dan ook vast gewaarschuwd. Als de hervormingen niet worden doorgevoerd, zei een politicus van oppositiepartij Jamaat-e Islami (68 zetels), dan kan men rekenen op een nieuwe opstand.
Ondertussen blijft Bangladesh verdeeld over het besluit om de Awami League uit te sluiten. Die partij behaalde in de laatste onbetwiste verkiezingen (2008) op eigen kracht 230 zetels. Aan Rahman en zijn regering om te besluiten of de partij op den duur toch weer mag deelnemen. Een besluit zal hoe dan ook weerstand oproepen, vanuit zijn eigen gelederen of die van de Awami League.
Uit economisch oogpunt moet er ook nog veel gebeuren om het land economisch op koers te krijgen. Het drijft vooral op de kledingindustrie. De groei is laag, de inflatie hoog en bedrijven investeren maar mondjesmaat. Wat is Rahman van plan om die kwakkelende economie aan te jagen, werd hem zaterdag tijdens zijn eerste persconferentie na de verkiezingen gevraagd. Hij bleek een man van weinig woorden. ‘We gaan meer bedrijven aantrekken en meer banen creëren.’
Vanuit buurlanden wordt al langer op zijn uitspraken gelet. Bangladesh zit ingeklemd tussen grote buur India en het woelige Myanmar, waar een burgeroorlog woedt. Het is bovendien een strategisch partner voor zowel China (dat veel geld uitleent aan Bangladesh) als Pakistan (dat straaljagers en andere wapensystemen wil verkopen aan Bangladesh). De vorige regering zocht meer toenadering tot India, waardoor journalisten zich afvragen: wat gaat Rahman doen?
Tijdens de campagne heeft hij zulke vragen behendig omzeild, en van die strategie is hij niet afgestapt. ‘Het belang van Bangladesh en zijn bevolking komt op de eerste plaats’, zei hij. ‘Dat zal ons buitenlandbeleid bepalen.’
In woorden kan Rahman blijven laveren; in daden zal hij onvermijdelijk kleur moeten bekennen. Daarmee zal hij gevestigde belangen schaden in binnen‑ én buitenland. Pas dan wordt de nieuwe premier van Bangladesh voor het eerst echt getest.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant