is tv-recensent van de Volkskrant.
In veel programma’s op de Nederlandse televisie is kunstmatigheid troef. Talkshows in het gedecoreerde isolement van de studio. Datingprogramma’s vanuit B&B’s, camera’s op de snufferd van baltsende boomers. Bekende Nederlanders in militaire outfit op de stormbaan of gestileerd in vrijetijdskleding bij een veredelde speurtocht in verre streken.
Bij alle vermaak en talking heads aan een te grote tafel zou je soms vergeten dat er nog steeds programma’s worden gemaakt die zijn geworteld in het volle leven en de, soms gruwelijke, werkelijkheid. Vaak uitgezonden in de impopulaire tv-uurtjes, aan de rafelranden van de nacht.
Maar maandag was op primetime bij de EO de documentaire In het hart van de zaak: De Vlaardingse pleegkinderen te zien. Dirk Mostert en Maartje Kamphuis maakten een anderhalf uur durende reconstructie van de ongekende gruwelijkheden waaraan pleegouders John en Daisy de aan hen toevertrouwde kinderen onderwierpen. Televisie die door de ziel snijdt.
De media hebben uitvoerig bericht over de zaak waarbij de pleegouders, door falende jeugdzorginstellingen, zich in hun woning in Vlaardingen langdurig konden bezondigen aan steeds gruwelijker omgang met kleine kinderen. Van stelselmatig slaan en opsluiten in een hondenhok en een kooi, tot het veroorzaken van botbreuken en onherstelbare hersenschade bij hun laatste slachtoffer, bekend geworden als ‘het Vlaardingse pleegmeisje’.
In november veroordeelde de rechtbank het sadistische tweetal tot een gevangenisstraf van acht jaar. De man die namens jeugdzorg als voogd zijn toezichthoudende taak verzaakte, stond niet terecht. Hij dronk biertjes met John en bekommerde zich niet om de kwetsbare kinderen. In de docu komen alle partijen aan het woord die bij de zaak betrokken waren, afgezien van die vermaledijde voogd en zijn werkgever.
De drie biologische moeders van de in totaal vijf Vlaardingse kinderen doen hun verhaal geserreerd, met bewonderenswaardig ingehouden emoties. De rechters, gefilmd tijdens het proces, hebben bij hun waarheidsvinding zichtbaar moeite om hun verbijstering in te tomen. Rechercheurs die na de arrestatie van John en Daisy hun huis onderzochten, vertellen hoe ze in een vuilcontainer stuitten op de tiewraps waarmee het pleegmeisje, het laatste slachtoffer, was gefixeerd. Ja, na zo’n dag werden er wel tranen geplengd, vertelt een rechercheur. Maar voor de camera blijven die, gelukkig, ongezien.
De getuigenissen zelf gaan door merg en been. Op een geluidsopname uit 2021 is een van de twee Syrische jongetjes te horen die bij John en Daisy verbleven. Snikkend en over zijn woorden struikelend vertelt hij hoe bang hij is dat hij, of zijn broertje, weer wordt geslagen of opgesloten in het hok met spinnenwebben. Onverteerbaar is de nonchalante toon waarop John en Daisy (uiteraard onherkenbaar in de beklaagdenbank) over hun wandaden getuigen.
Zo vormt de docu een somber stemmende confrontatie met de duistere kanten van de mens en de tekortschietende maatschappij. Een onontkoombare realiteit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant