BBB’er Eddie van Marum, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken in het demissionaire kabinet-Schoof, zit woensdagavond voor het laatst in de grote zaal van de Tweede Kamer. Het debat begint bijna, het zal gaan over de Nederlandse DigiD-beheerder die wordt overgenomen door een Amerikaans bedrijf. Naast hem zit Vincent Karremans van de VVD, minister van Economische Zaken die in het nieuwe kabinet-Jetten minister van Infrastructuur wordt, Kamerleden komen een voor een bij hem staan om hem te feliciteren. Ze kijken niet naar Van Marum.
In het trappenhuis was ik net daarvoor Kamerlid Eric van der Burg van de VVD tegengekomen, met twee volle tassen en een rugzak. Hij wordt de nieuwe staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en ruimt in de Tweede Kamer alvast zijn werkkamer op. In de tassen zitten fotolijstjes, boeken, prijzen die hij heeft gewonnen. Hij heeft, zegt hij, „ontzettend veel zin” in zijn nieuwe baan.
Gouke Moes van BBB, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het oude kabinet, zegt die ochtend tegen mij dat hij zich „wel een beetje melancholisch” voelt. Het is bijna voorbij. „Ik probeer daar nog niet te veel aan te denken.” Hij noemt het ministerschap „mooi werk”. „Je komt op plekken waar je anders nooit zou komen.” Het staatsbezoek aan Suriname, in december met Willem-Alexander en Máxima, vond hij „een hoogtepunt”. Net als het Kerstconcert van NPO Klassiek. „Als het goed is”, zegt hij, „word ik nog uitgenodigd voor de Filmmuziek Top 400.” Ook van de NPO. In maart, hij is dan geen minister meer. „Maar ik heb wat geritseld. En anders betaal ik wel een kaartje, hoor.”
In het café van de Tweede Kamer zit ’s middags oud-Tweede Kamerlid Harm Holman van NSC. Hij komt koffie drinken met Anne-Marijke Podt van D66, met wie hij samen in de Kamercommissie voor landbouw zat. Een ex-minister van NSC, zegt Holman, had tegen hem gezegd: „Ik ben de hele dag druk met niks. Ik doe niks en ik kom tot niks.” Dat gevoel heeft Holman zelf ook wel. „Van de week heb ik mijn abonnement bij Ziggo gewijzigd en ik ben de hele dag bezig geweest met klooien om alle televisiezenders weer goed te krijgen. De héle dag.”
In de tijd dat Holman nog Kamerlid was, wilde iedereen hem spreken, zegt hij. „De agenda stond altijd vol, ik had elke dag zo’n tweehonderd berichtjes op mijn telefoon.” En nu? „Soms kijk ik en zie ik: shit, helemaal niks.”
Piet Adema van de ChristenUnie vertelde me na zijn ministerschap, hij ging over landbouw in het kabinet-Rutte IV, dat hij in zijn dromen soms nog steeds minister was.
In het kabinetsvak, woensdag, ziet BBB’er Eddie van Marum er somber uit, gespannen. In het debat vertelt hij dat zijn moeder op sterven ligt, na het debat komen Kamerleden hem sterkte wensen. Zijn moeder, zegt hij de volgende dag door de telefoon, is 85. Vier weken geleden werd ze ineens ziek. „Hartstikke verdrietig.”
Dat zijn tijd in Den Haag bijna voorbij is, vindt hij jammer. „Het was te kort, mijn werk is nog niet af.”
Volgende week maandag wordt het kabinet-Jetten beëdigd. Van Marum zal die maandagochtend voor het laatst op zijn ministerie zijn, daarna brengt de chauffeur van de dienstauto hem nog één keer naar huis. Zijn moeder, zegt Van Marum, leeft dan niet meer. ’s Middags is hij bij zijn vader.
Petra de Koning doet elke dinsdag verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)