Geluidshinder
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Sommige verhalen lijken nooit te veranderen. Dat Schiphol uit zijn voegen barst is al jaren een feit, dat opeenvolgende kabinetten te weinig hebben gedaan om omwonenden te beschermen tegen geluidsoverlast eveneens. De luchthaven overtreedt al sinds 2010 de regels en dat is al die tijd gedoogd, terwijl tienduizenden burgers chronisch gebukt gaan onder de herrie.
Maar het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit van demissionair minister Robert Tieman (BBB, Infrastructuur & Waterstaat) is een dieptepunt als het gaat om het horen van burgers. In 2024 kreeg het kabinet van de rechter de opdracht om de rechtsbescherming van omwonenden te herstellen. Het nieuwe besluit komt echter vooral neer op een bestendiging van de bestaande situatie, maar dan wettelijk vastgelegd.
De Inspectie Leefomgeving en Transport oordeelde in twee rapporten dat de belangrijkste nieuwe regels „niet handhaafbaar” en „niet uitvoerbaar” zijn. In sommige gevallen leiden ze zelfs tot meer geluidshinder. Delen van deze rapporten werden niet naar de Tweede Kamer gestuurd, volgens het ministerie om Kamerleden niet te veel te belasten.
Uit een analyse van de nieuwe regels in NRC rijst sterk het beeld op dat de minister vooral een juridische exercitie heeft laten uitvoeren, bedoeld om de grond voor klachten te verkleinen.
Zo is op een aantal plaatsen waar de normen de afgelopen jaren werden overschreden nu de toegestane geluidsbelasting verhoogd. Tijdig ingrijpen door de inspectie zou met de nieuwe regels mogelijk moeten worden, ware het niet dat zij onduidelijke marges moet aanhouden bij het inschatten van de geluidsoverlast. Ook mag de inspectie geen bestuurlijke boete opleggen, wat echt optreden moeilijk maakt.
De nieuwe regels voor het gebruik van start- en landingsbanen zijn in zekere zin zelfs creatief te noemen. De luchtverkeersleiding mag zelf redenen aandragen waarom de regels tijdelijk niet zouden moeten gelden. De definitie van onderhoud is opgerekt, waardoor er nog meer ruimte is om deze ‘baanregels’ tijdelijk te negeren. Bovenop al bestaande uitzonderingsgronden zou Schiphol zo in theorie bijna de helft van de tijd de regels naast zich mogen neerleggen.
Naast deze kritische observaties over geluidsoverlast ziet de inspectie ook problemen op het gebied van stikstof en de uitstoot van schadelijke stoffen.
Dat omwonenden jarenlang niet gehoord worden, tegen de staat moeten procederen en dan ondanks hun gelijk bij de rechter vooral een wettelijke verankering van de status quo terugkrijgen, zal onvermijdelijk hun vertrouwen in de overheid aantasten. De rechter had notabene vastgesteld dat de staat het Europese mensenrechtenverdrag schond.
Hier komt bij dat de schade aan het vertrouwen mogelijk niet beperkt zal blijven tot de omgeving van Schiphol. De manier van doen roept bijvoorbeeld ook de vraag op hoe het aankomende kabinet-Jetten zal omgaan met de vrees voor geluidshinder rond Lelystad Airport. Dat vliegveld mag van het kabinet in bedrijf worden genomen voor maximaal 10.000 vakantievluchten per jaar, mits het zijn natuurvergunning rond krijgt. Omwonenden volgen het geschipper rond Schiphol al jaren met argusogen.
De kwestie laat weer eens zien dat dichtbevolkt Nederland grenzen aan het vliegverkeer zal moeten accepteren, zolang vliegen niet daadwerkelijk stiller en schoner kan. Nog belangrijker is dat de overheid overtuigend laat zien dat zij de rechten van burgers respecteert.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen