Het is onderzocht. In 2024. Door Strootman Landschapsarchitecten samen met de Universiteit Leiden. Zelf noemen ze het een „gedachtenexperiment” of „ontwerpend onderzoek”. Daarin bestudeerden ze een aanpak waarmee Nederland van het stikstofslot kan komen, ruimte vrijmaakt, de natuurdoelen kan halen, de landschapskwaliteit kan verbeteren, 20 miljoen inwoners met binnenlandse productie kan voeden en steden kan vergroenen. „We krijgen mooiere landschappen, schonere lucht, bodem en water”, zei Strootman bij het verschijnen van het rapport.
De geanalyseerde aanpak is een zegen voor klimaat, dieren, de menselijke gezondheid én voor het lievelingetje van de nieuwe coalitie: de economie. De gemiddelde lezer weet waarschijnlijk precies wat deze aanpak inhoudt, maar eet liever zijn schoen op dan dat toe te geven.
Sander Schimmelpenninck ben ik bijna dagelijks dankbaar voor het populariseren van het begrip domrechts. Dat definieert hij als: „een gespeelde of geveinsde domheid die opzettelijk of nalatig is, met als doel het misleiden van mensen, en hun vertrouwen in feiten, instituties en deskundigen – in alles eigenlijk – te ondermijnen”. Naar eigen zeggen kwam hij tot dat begrip via blogger Peter Breedveld en domheidsdeskundige Matthijs van Boxsel. Die laatste definieert domheid als „het handelen tegen beter weten in”. Hij zegt: domheid is ongewenste zelfdestructie, je weet beter, maar je doet het toch. Het tegenovergestelde van dom is niet slim maar ondom, en domme mensen zijn juist gevaarlijk als ze intelligent zijn.
In het verlengde van domrechts is er ook dom eten. Dat gebeurt van links tot rechts op het politieke spectrum. Domme eters weten dat door hun manier van eten oerwouden worden omgekapt, stikstofdoelen niet worden gehaald, dieren ontiegelijk lijden, het drinkwater vervuild raakt en de planeet voor hun nageslacht onbewoonbaar wordt, maar wat doen ze? Volharden in dom eten. Tegen beter weten in handelen. Ongewenste zelfdestructie. Je weet beter, maar je doet het toch. Domheid. Die gevaarlijke. Van intelligente mensen.
Domme eters heb je ook naar model van de Schimmelpenninck-definitie: lui die met gespeelde of geveinsde domheid, anderen misleiden om vooral door te gaan met dom eten. Deze lieden weten hoe destructief de consumptie van dieren door mensen is, maar ze scoren met uitspraken als: veganisten zien er slecht uit (alsof vlees- en zuivelconsumenten allemaal stralende exemplaren zijn). Of: mensen hebben altijd al vlees gegeten (mensen hebben ook altijd verkracht maar dat is geen argument om er zelf mee aan de slag te gaan). Of: dieren eten is nu eenmaal the circle of life (en twee berichten later de doodstraf eisen voor een wolf die een mens schampt). Of: vlees is gewoon lekker (alsof cocaïne dat niet is). Allemaal opzettelijke domheid, rondgepompt door domme eters.
De vraag uit het onderzoek van de landschapsarchitecten was: wat als heel Nederland plantaardig gaat eten? In hun rapport hebben ze de gore moed allerlei feiten en berekeningen te presenteren die leiden tot uitkomsten als: een plantaardig etend Nederland zou meer boeren nodig hebben. Die boeren zouden dan geen dieren uitknijpen voor export, maar quinoa en linzen verbouwen voor het eigen herbivore volk. Daarbij zouden ze ook nog veel minder pesticiden gebruiken.
Nederland zou er niet alleen beter uitzien, maar ook welvarender worden, met daarbij veel vrijgekomen ruimte. Voor al dat moois moet dit volk unaniem plantaardig gaan eten. Stoppen met de zelfdestructie. De plantaardige schnitzel kiezen in plaats van domme en niet de domme bitterballen, maar de plantaardige. Ik ging meteen naar het regeerakkoord om te zien welke ideeën uit het onderzoek overgenomen waren. Het woord plantaardig stond er niet één keer in. Voorlopig blijft Nederland dom eten.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen