Jutta Leerdam schaatste zondag in Milaan naar het zilver op de 500 meter. Dat ze het af zou leggen tegen winnares Femke Kok had de olympisch kampioene al verwacht. ‘Maar dit is heel bijzonder.’
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
‘De waardige olympisch kampioene’, aldus de ene olympisch kampioen over de andere, Femke Kok. Het is zondagavond in Milaan, de 500 meter is ruim een uur daarvoor gereden en om de nek van Jutta Leerdam hangt het zilver. Dat is iets waar de winnares van de 1.000 meter van eerder die week alleen maar blij mee kan zijn.
Jaren geleden had Leerdam nooit gedacht op de 500 meter mee te kunnen doen om de medailles. Dat het in Milaan lukt, bij haar tweede Olympische Spelen, noemt ze ‘heel bijzonder’. Leerdam is net langs tientallen camera’s gelopen, net voor dagwinnares Kok uit, om vervolgens te stoppen bij zo’n vijftien journalisten voor een Nederlandse versie voor haar verhaal, en daarna bij evenveel overwegend Amerikaanse journalisten in vlekkeloos Engels.
In het eerste gesprek vertelt ze over fysieke verschillen, over de strijd met Kok, die eigenlijk geen echte strijd was. Daarvoor is Kok te dominant op de kortste schaatsafstand. Leerdam zette geen slechte tijd op de klok, 37,15. Slechts twee keer in haar leven was ze sneller op de 500 meter. Maar ze wist wel direct: daar gaat wereldrecordhoudster Kok ‘zwaar onder’. Zo geschiedde: 36,49.
Eerder in de week, bij de 1.000 meter maakte Leerdam indruk met haar snelle volle ronde op de 1.000 meter (26,10). Als ze daar een snelle opening op zou plakken, zou ze een serieuze bedreiging vormen voor Kok. ‘Maar ik heb eigenlijk een derde bocht nodig’, zegt Leerdam. Een stuk van 100 meter, om extra snelheid op te genereren. Maar de 500 meter beschikt slechts over twee bochten.
Ze is minder explosief dan Kok. ‘Dan moet ik zoveel goed maken in die ronde, dat is gewoon niet te doen. Maar dat weet ik al jaren.’ Waar Kok domineert op de 500 meter, komt Leerdam het meest tot haar recht op de 1.000 meter. Dat Kok vervolgens weer goed is in de schaatsmijl, de afstand waarop ze komende week in Milaan ook uitkomt, komt doordat ze ‘dat duurstukje ook goed kan’, zegt Leerdam.
‘En op de 1.000 meter is er nog één ander aspect dat meetelt: vermogen. Dat is mijn kracht. Daardoor heb ik nu een snellere tijd gereden. Het is net een ander systeem. Mijn systeem is die 1.000 meter.’
In het tweede, internationale, gesprek, komt Kok ook kort aan bod. Zijn ze vriendinnen, rivalen? ‘Niet echt rivalen. We hebben respect voor elkaar, ik denk dat dat het is. Ik steun andere vrouwen. Zij doet dat ook. Het is prima.’ Heeft ze haar verloofde Jake Paul al gesproken? ‘Nog niet. Ik ga straks naar hem toe.’
En hoe haar olympische reis is geweest? Vooral de media kunnen lastig zijn, vertelt ze. ‘Ze willen verhalen en sommigen verzinnen ze zelfs als ze ze niet krijgen. Dat kan lastig zijn. Maar ik leg het naast me neer, focus me op mezelf en train mijn brein om me bezig te houden met wat ik wel kan controleren. Dan vergeet ik het.’
Het verhaal dat ze met Jordan Stolz zou trainen, dat in aanloop naar de Spelen werd gesteld, is verzonnen, zegt ze. Maar toen ze vervolgens naast elkaar op een hometrainer zaten en het erover hadden, zeiden ze: ‘Nou, misschien moeten we dat dan maar doen.’ Dus schaatssten ze eerder deze week samen. Hoe dat ging? ‘Goed. Hij is een ontzettend goede schaatser, beschikt over een goede timing, maar mijn timing was al aardig in orde. En het ging maar om een paar rondjes.’
In haar handen een telefoon – ‘Ik heb de berichten na de 1.000 meter nog niet beantwoord, dat gaat me vermoedelijk nog een dag kosten’ – en een zwarte kleine fotocamera. ‘Dat is een tikkeltje cooler dan een telefoon.’ Speciaal meegenomen voor dit laatste optreden op de gelegenheidsbaan van Milaan, voor een foto met haar team op het middenterrein. ‘Zij zijn zo’n groot onderdeel geweest van mijn weg naar succes.’
In beide gesprekken wordt gevraagd naar haar toekomst. Een vraag die de afgelopen dagen vaker gesteld werd. Haar schaatstoekomst is ongewis. Ze verkeerde de afgelopen dagen in een soort ‘shock’, vertelt ze met een lach vol zelfspot. Jarenlang was olympisch goud het doel. Elke dag stond ze op om daaraan te werken. Ze maakte een plan, nam risico’s door een goed contract bij een bestaande schaatsploeg af te slaan en een eigen, spannende route te volgen door een eenpersoonsteam op te richten.
Maar nu is dat doel bereikt. Dat voelt gek. Er viel direct veel spanning weg. Nu heeft ze een ‘complete carrière’. Met de winst van olympisch goud is haar levenswerk voltooid. ‘Ik heb echt alles bereikt wat ik wilde bereiken in het schaatsen.’
Bijna direct volgt een nadrukkelijke ‘maar’. Er is een keerzijde van stoppen: dan zou ze iets opgeven wat ze nooit meer zo zal ervaren als nu. ‘Schaatsen is ook echt mijn passie. Ik hóú van de schaatssport. Ik hóú van de beweging, van het gevoel met het ijs. Dat is wel iets wat ik heel mooi vind. Die snelheid door de bochten, snelheid die ik kan genereren met mijn eigen lichaam, dat vind ik zo’n mooi gevoel.’
En dus zal dit de komende zomer de afweging worden: wil ze nog langer genieten van het gevoel van de sport die ze al vanaf jonge leeftijd beoefende? Of kiest ze een leven dicht bij haar verloofde Jake Paul en nieuwe doelen? ‘Er is altijd een kans’, zegt ze gevraagd of er een kans is dat ze over vier jaar haar olympische titel verdedigt.
Maar verder houdt ze al haar opties vooralsnog open. Deelname aan het WK sprint over een paar weken? Ze weet het nog niet. ‘O, daar ben ik helemaal niet mee bezig, joh.’ Gaat ze de komende dagen genieten van Milaan? Geen idee. Hoe ze haar succes gaat vieren, nu de Winterspelen voor haar voorbij zijn? ‘Daar moet ik eigenlijk nog even over nadenken. Er zijn heel veel toekomstvragen, maar ik ben nu in het moment.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant