Wetenschappers zien steeds duidelijkere signalen dat El Niño mogelijk dit jaar zal plaatsvinden. Dit weersverschijnsel vond voor het laatst plaats in 2023, gevolgd door het warmste jaar uit de metingen. Met de komst van 'het Kerstkind' groeit ook de kans dat er warmterecords worden gebroken.
Met klimaatmodellen van onder andere de Amerikaanse weer- en klimaatdienst NOAA kan de kans op El Niño worden berekend. In die verwachtingen zit wel nog veel onzekerheid, maar de kans ligt nu op 50 tot 60 procent.
Ontstaat El Niño inderdaad, dan zou dit na de zomer zijn en tot het voorjaar van 2027 duren. Op dit moment zitten we nog in de laatste fase van La Niña, waarna een tussenperiode zal volgen.
El Niño is een natuurlijk fenomeen dat hoge zeewatertemperaturen veroorzaakt in de Stille Oceaan, vooral bij de kust van Zuid-Amerika. Tropische passaatwinden en oceaanstromingen zwakken daardoor af. Het gevolg: er komt minder koud water naar het oppervlak van de oceaan. Bij 'zusje' La Niña is dat precies andersom, zoals is afgebeeld in onderstaande grafiek.
'Het Kerstkind', zoals El Niño wordt genoemd, zorgt meestal voor nattere periodes in Zuid-Amerikaanse landen en voor droger weer in Indonesië en Australië.
De laatste keer dat de wereld te maken kreeg met het weersverschijnsel was in 2023. Het was een uitzonderlijk sterke El Niño: alleen in 1998 en 2016 werden in de oceaan hogere temperaturen gemeten. Normaal gesproken komt El Niño iedere twee tot zeven jaar voor, dus dit zou aan de snelle kant zijn.
De effecten van El Niño verschillen wereldwijd. Vooral in Azië en Zuid-Amerikaanse landen raakt het weer erdoor van slag. Denk hierbij aan overstromingen, orkanen en bosbranden. "Voor Europa is het niet zo'n halszaak of er wel of geen El Niño komt", zegt Carine Homan van het KNMI. In Nederland krijgen we volgend jaar hooguit te maken met een iets natter voorjaar.
Wetenschappers hebben nog niet kunnen vaststellen of het ontstaan van El Niño wordt beïnvloed door klimaatverandering. Wel worden de effecten ervan door klimaatverandering versterkt. Zo wordt extreem weer nóg extremer, vertelt Homan.
Een jaar na een El Niño sneuvelen vaak temperatuurrecords omdat de oceaanwarmte in de atmosfeer terechtkomt. Zo ging 2024 - het jaar dat volgde op een El Niño - de geschiedenis in als het warmste jaar sinds het begin van de metingen.
Het weersverschijnsel kan de klimaatopwarming dus tijdelijk versterken. Maar ook zonder (sterke) El Niño krijgen we te maken met hogere wereldtemperaturen, veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen.
Voorlopig blijft het afwachten of het fenomeen binnenkort daadwerkelijk zal plaatsvinden en hoe sterk de effecten ervan zouden kunnen worden. Homan: "Het is nog niet in kannen en kruiken."
Source: Nu.nl algemeen