Experts verwachten chaos als over enkele jaren miljoenen huishoudens aan hun maximale termijn voor de hypotheekrenteaftrek zitten. Zij maken zich extra zorgen omdat hiervoor geen oplossing wordt geboden in de woonplannen in het coalitieakkoord.
Wat opvalt aan de woonplannen is vooral wat ontbreekt, zegt Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. Zo wordt de hypotheekrenteaftrek in de plannen niet genoemd. Dat terwijl CDA en D66 daar nog wel duidelijke plannen voor hadden in hun verkiezingsprogramma's.
Dat is problematisch, omdat in 2031 bij een flink aantal huishoudens de hypotheekrenteaftrek van oorspronkelijke hypotheken stopt. Want in 2001 werd de maximale termijn van dertig jaar renteaftrek ingevoerd. Bij latere hypotheekverhogingen loopt de termijn van dertig jaar nog wel.
Dat gaat impact hebben, vertelt hypotheekspecialist Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop aan NU.nl. De verwachting is dat het om misschien wel twee miljoen koopwoningen gaat, maar niemand weet dat zeker.
Het idee achter de dertigjaarstermijn was dat levenslange renteaftrek onhoudbaar was. Door hogere huizenprijzen en grotere hypotheken bleven de overheidskosten oplopen.
Met de invoering van deze termijn per 2001 werd benadrukt dat hypotheekrenteaftrek bedoeld was als tijdelijke steun, en dus niet als levenslang belastingvoordeel voor huizenbezitters.
Tegelijkertijd werd de invoering op deze manier politiek acceptabel geacht: ondanks hervormingen ging niemand er direct op achteruit.
Door de Belastingdienst werd en wordt geen aftrekhistorie vanaf 2001 bijgehouden, omdat de verwachting was dat de hypotheekrenteaftrek in 2031 wel afgeschaft zou zijn. "Stel: iemand heeft zijn huis verbouwd, is een paar keer verhuisd en is misschien wel gescheiden. Ga dan nog maar eens na hoeveel recht iemand nog heeft op aftrek, als dat nergens zwart-op-wit staat."
Het is niet vreemd dat hier in het coalitieakkoord niets over wordt gezegd, omdat 2031 buiten de regeertermijn valt. Toch werd aangegeven dat de problemen op de woningmarkt zouden worden aangepakt, en dan wordt dit niet besproken, terwijl het een belangrijk issue is, stelt Hagedoorn. "Vanuit de branche wordt hier al meer dan tien jaar voor gewaarschuwd, maar er wordt niet geluisterd. Het is een ramp die we langzaam zien gebeuren."
Op dit moment zijn hypotheekadviseurs vaak al uren bezig om samen met klanten te herleiden wat hun hypotheekverleden is. "Niet omdat ze dat niet willen delen, vaak weten ze het gewoon echt niet." Het is een illusie om te denken dat het mogelijk is dat straks voor vier miljoen huishoudens uit te zoeken. Daarom is het volgens hem belangrijk dit probleem ruim voor 2031 aan te pakken.
Ook Boelhouwer verwacht chaos. "Ga maar bewijzen dat iemand langer een hypotheek had." Hagedoorn voorziet twee problemen: je wil verhuizen of verbouwen en kan niet aantonen dat je nog recht hebt op aftrek. Of je kunt dat wel, terwijl achteraf blijkt van niet en je moet terugbetalen. Hij waarschuwt voor een tweede toeslagenschandaal. "Het kan al snel gaan om duizenden euro's."
Als de hypotheekrenteaftrek plotseling stopt, zul je dat direct merken aan je maandlasten. Dit heeft ook gevolgen voor de woningmarkt. Kun je minder lenen, dan kun je minder hoog bieden, wat waarschijnlijk leidt tot dalende huizenprijzen.
Onzekerheid over hoeveel je kunt lenen of je recht op aftrek kan bovendien leiden tot uitstel van verhuizingen. Daardoor komt de huizenmarkt verder vast te zitten en komen er nog minder starterswoningen beschikbaar. Het is nog niet nodig je zorgen te maken, stelt Hagedoorn gerust. Al raadt hij woningbezitters wel aan zich wel te verdiepen in hun hypotheekverleden, bijvoorbeeld met behulp van MijnOverheid.
Source: Nu.nl algemeen