De Amerikaanse overheid heeft Google, Meta en andere techbedrijven honderden dagvaardingen gestuurd om informatie te krijgen over gebruikers van socialemedia-accounts die immigratiepolitie ICE volgen en bekritiseren. Dat schrijft The New York Times.
is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over sociale media en kunstmatige intelligentie.
De administratieve dagvaardigingen zijn afkomstig van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waar ICE onder valt. Het ministerie kan dit soort dagvaardigingen versturen zonder toestemming van een rechter, zoals dat bij juridische dagvaardingen wel verplicht is. Doorgaans worden ze alleen in uitzonderlijke gevallen gebruikt, bijvoorbeeld als de douane op korte termijn informatie nodig heeft over een partij die producten wil invoeren.
Facebook- en Instagram-eigenaar Meta, Google, Reddit en chatplatform Discord kregen volgens The New York Times de afgelopen maanden echter honderden verzoeken om informatie over accounts van gebruikers die zich kritisch uitlaten over ICE of de activiteiten van ICE-agenten volgen en delen. Dat meldt de krant op basis van anonieme gesprekken met ambtenaren en werknemers van techbedrijven die bij deze verzoeken betrokken zijn.
Ook persbureau Bloomberg maakt melding van zo’n administratieve dagvaarding. Het omschrijft hoe het ministerie van Binnenlandse Veiligheid aan Meta verzocht persoonsgegevens te verstrekken van de eigenaar van het anonieme Instagramaccount @montcowatch, dat informatie deelt over de activiteiten van ICE in Montgomery County, een gebied in Pennsylvania.
The Intercept ontdekte dat Google na een administratieve dagvaarding onder meer het adres, gebruikersnamen, telefoonnummers en creditcardgegevens van de Britse student en journalist Amandla Thomas-Johnson verstrekte, zonder hem daarvan op de hoogte te stellen. Thomas-Johnson studeerde een tijdje in de VS en bezocht daar onder meer een pro-Palestijns protest. Over de precieze reden dat over hem een administratieve dagvaarding werd gestuurd, wilde zowel Google als de overheid niets zeggen.
In een open brief betoogt de Amerikaanse digitale burgerrechtenorganisatie Electronic Frontier Foundation (EFF) dat de overheid administratieve dagvaardingen misbruikt om ICE-critici op te sporen en de mond te snoeren, buiten het zicht van rechters en andere toezichthouders.
Techbedrijven zijn niet verplicht gehoor te geven aan administratieve dagvaardingen. De EFF roept techbedrijven dan ook op om niet op voorhand aan zo’n dagvaarding mee te werken, maar te wachten tot een rechter ze daartoe verplicht. Volgens de EFF zal de rechter in veel gevallen niet meegaan in verzoeken van het ministerie.
Hoe vaak de Amerikaanse overheid dergelijke dagvaardingen verstuurt, is moeilijk vast te stellen. Uit gegevens die Google regelmatig publiceert, is te zien dat het bedrijf in de eerste helft van 2025 bijna 29 duizend dagvaardingen van de Amerikaanse overheid ontving, 15 procent meer dan de zes maanden daarvoor. Meta ontving er in die periode ruim 81 duizend, een stijging van 9 procent. Reddit kreeg er 1.200, een toename van 12 procent.
De bedrijven maken in hun cijfers niet duidelijk in hoeveel gevallen het om administratieve dagvaardingen ging. Wel rapporteert zowel Meta als Google in ongeveer 90 procent van de verzoeken de gevraagde gegevens te verstrekken. Bij Reddit is dit bijna 70 procent.
Google reageerde als enige platform op vragen van The New York Times over administratieve dagvaardingen. Het bedrijf zegt dat zijn beoordelingsproces erop gericht is de privacy van de gebruiker te beschermen en tegelijkertijd aan zijn wettelijke verplichtingen te voldoen.
Platformen kunnen zowel de privacy van hun gebruikers beschermen als aan hun wettelijke verplichtingen voldoen door simpelweg niet mee te werken aan een administratieve dagvaarding. Er zijn echter meerdere gevallen bekend waarin zowel Meta als Google een gebruiker laat weten dat die een dagvaarding zelf via de federale rechtbank moet aanvechten. Doet de gebruiker dat niet, meestal binnen tien dagen, dan zeggen ze de informatie vrij te geven.
Zo ging het niet altijd. In 2017 stapte het toenmalige Twitter (nu X) naar de rechter toen het van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid een administratieve dagvaarding ontving voor een gebruiker die zich kritisch uitliet over het immigratiebeleid van president Donald Trump, toen bezig aan zijn eerste termijn. Hoewel Twitter dus niet verplicht was hieraan mee te werken, spande het platform uit principe een zaak aan: de overheid schond het recht op de vrijheid van meningsuiting, Twitter wilde voorkomen dat dit vaker zou gebeuren.
Hierop trok het ministerie de dagvaarding in. Twitter liet het erbij zitten, waardoor er geen rechterlijke uitspraak volgde. Het intrekken van dagvaardingen is een tactiek die het ministerie nog steeds gebruikt, waarschijnlijk om te voorkomen dat een rechter ze toetst. Onder Musks leiding publiceert X al jaren geen transparantierapporten meer, hoewel het platform wel zegt dagvaardingen kritisch te beoordelen.
Signal lijkt als enige techbedrijf geen gehoor te geven aan dagvaardingen, zowel aan administratieve als juridische. Daar heeft het platform een hele simpele verklaring voor: dankzij encryptie kan het zelf de berichten, telefoongesprekken, verstuurde documenten of contactgegevens van gebruikers niet inzien. Wat je niet hebt, kun je niet delen.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant