Vanuit heel Europa trokken betogers tegen het Iraanse regime zaterdag naar München, de grootste van dergelijke demonstraties ooit. Hun boodschap aan wereldleiders op de Veiligheidsconferentie: het Iraanse regime is zwakker dan ooit, help ons.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Israëlische vlaggen. Foto’s van Trump. Zelfs een T-shirt met MIGA: Make Iran Great Again. Op het Iraanse megaprotest zaterdag in München moeten aannames worden bijgesteld. Iedereen die het Iraanse regime aanvalt, heet hier een held. Wat ook bijgesteld moet worden: het idee dat het Iraanse regime de laatste ronde protesten weer heeft overleefd. Integendeel, zegt men in München.
‘Ze zijn financieel zwak, hebben steeds minder steun in het land, en de hele wereld keert zich nu tegen hen’, zegt een veertiger die niet met naam in de krant wil, omdat hij familie in Iran heeft – zoals velen vandaag. ‘Ze hebben betogers van de straten geschoten, ja. Maar ze hangen in de touwen, en hebben nog één zetje nodig.’
Dat laatste kwamen vele tienduizenden mensen dit weekend in München van wereldleiders vragen. De betogers kwamen ter ere van de jaarlijkse Veiligheidsconferentie. Daar komt de wereldwijde politieke en diplomatieke top samen, ook de mensen die het westerse beleid tegen Iran vormgeven. Gelijktijdig trokken Iraniërs in Los Angeles en Toronto de straten op.
In de ICE 1503 van Berlijn naar München, zaterdagochtend 7.36 uur, is het rood-wit-groen van de Iraanse vlag alom aanwezig. Terwijl de zon opgaat, neemt vrolijk gekibbel in Farsi de wagons over. Op een perron flitst een protestbord voorbij met twee portretten. De Amerikaanse president Donald Trump en Reza Pahlavi, zoon van de in 1979 verdreven Iraanse dictator. ‘Two leaders, one movement’, staat eronder.
‘Het is niet zo dat ik met hart en ziel van Trump houd’, zegt Separdar (51), die 38 jaar geleden naar Duitsland kwam en nu een koffiezaak uitbaat. ‘Maar we zijn op een punt in de geschiedenis gekomen waar de belangen van het Iraanse volk en de Amerikaanse politieke prioriteiten overlappen op één doel: de vernietiging van het Iraanse regime.’
Dus, wat moet er gebeuren? ‘Bombarderen’, zegt Separdar, net als zonder uitzondering elke andere betoger zaterdag op de Teresienwiese in München – al zegt de een het wat enthousiaster dan de ander. Zelfs Israëlische steun is daarbij welkom. ‘Mijn vijanden zitten ín Iran, niet daarbuiten,’ zegt elektrotechnicus Pasha (40). ‘Historisch hebben wij met geen enkel land problemen.’
Er is geen andere optie dan militair geweld, is de communis opinio. Dat heeft iedereen een maand geleden zelf kunnen zien, toen het Iraanse regime een ongewoon grote protestgolf met bruut militair geweld neersloeg. Duizenden Iraniërs werden doodgeschoten, het regime liet met machinegeweren het vuur openen op demonstrerende menigten. Het internet ging op zwart, er kwam nauwelijks informatie uit Iran.
Sindsdien dreigt Trump met militaire actie. Vrijdag zei hij dat een val van het Iraanse regime het beste zou zijn, ‘we praten al 47 jaar en er zijn veel mensen omgekomen’. Trump stuurde een tweede vliegdekschip richting Iran. De USS Abraham Lincoln voegt zich bij de armada die daar al is verzameld, inclusief schepen met tientallen Tomahawk-kruisraketten.
Trump moet het regime wegkrijgen, maar Pahlavi moet het vervolgens overnemen. Dat is grofweg de blauwdruk voor regime change die vrijwel elke betoger op de Münchener Theresienwiese ontvouwt. De 65-jarige Pahlavi, met zijn vader neergestreken in de VS, was altijd de gezaghebbende oppositiestem. Met name onder seculiere en monarchistische Iraniërs.
Maar de laatste jaren wordt hij nóg breder omarmd. Tussen de eindeloze zeeën Iraanse vlaggen – met gouden zon en leeuw in het midden, de vlag van vóór de islamitische machtsovername – in München prijkt telkens weer het bebaarde gelaat van Pahlavi, vaak voorzien van wensen. ‘Reza Pahlavi’, verkondigt een flyer, ‘our leader for Iran’s democratic transition.’
Pahlavi mag afstammen van de wrede heerser die in 1979 het veld moest ruimen, zelf profileert hij zich als hoeder van de democratie. Hij belooft een overgangsregering na een eventuele val van het regime, die tot taak krijgt een stembusgang voor te bereiden. De rol van de monarchie is in deze toekomstdroom nog niet geheel duidelijk.
De meeste mensen in München zeggen hem te vertrouwen, al uit een enkeling scepsis. ‘Tuurlijk zijn er zorgen over de democratie, we willen de monarchie niet terug’, zegt Sanaz, een 38-jarige kunstenaar. ‘Maar de realiteit is dat we het niet voor het kiezen hebben, en op dit moment is hij de meest geschikte kandidaat.’
Dat zegt Pahlavi zelf ook, als hij eind van de middag verschijnt voor de vele betogers. Volgens de politie zijn het er op dat moment maar liefst tweehonderdduizend, al lijkt dat een zeer genereuze schatting. De Theresienwiese is inmiddels veranderd in een ontzagwekkende modderpoel.
‘Ik beloof de overgang voor jullie te leiden’, zegt Reza Pahlavi tussen de koude, striemende regen in München. ‘Zodat wij het lot van ons land kunnen bestemmen in een democratisch en transparant proces, via de stembus en vrije verkiezingen.’
Veel nieuws zei hij niet, zegt koffiezaakhouder Separdar na afloop. ‘Maar dát hij er stond, was bijzonder. En dapper, op een open podium, met zijn vrouw nog wel. Er is niemand die het Iraanse regime liever om zou brengen dan Reza Pahlavi.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant