is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Van velduilen tot de beloega: naarmate de natuur achteruitkachtelt, drommen mensen samen rond de laatste restjes.
Eind vorig jaar ging ik eropaf. Eén woonwijk verderop zat een bijzonder beestje: een pestvogel. Een pestvogel is een zeldzame wintergast met een aandoenlijk kuifje, een lijf van was en een staart waarvan hij het uiterste puntje in een blik knalgele verf heeft gedoopt. Een pestvogel is een kunstwerkje. Tientallen buurtbewoners kwamen hun huis uitgelopen, verbaasd over al die lieden (vanuit het hele land) die met verrekijkers, lange lenzen en geheven hoofden door hun buurtje slenterden, op zoek naar het wonder dat dagenlang van voortuintje naar dakrand fladderde. Twee goocheme jochies verkochten koffie voor een euro. Ook hun feestje werd ruw verstoord door vuurwerk, waarna de vogel nooit meer is gezien.
Stom: ik had het NOS Journaal niet gebeld. Geen seconde gedacht dat zoiets nog nieuws was.
Dat was het afgelopen week wel. Niet die pestvogel, maar velduilen in de Eempolder. Die zie je vaker (het is me herhaaldelijk overkomen), maar vijftien, misschien wel twintig stuks op een weiland, daar kwamen honderden vogelaars en fotografen (niet per se hetzelfde) op af.
Het Journaal-item kon je vooraf al dromen, en jawel, daar waren de vaste ingrediënten van de invuloefening: de drommen, de opwinding en de ergernis van buurtbewoners die zich bespied wanen. Het circus trekt wekelijks door het hele land, maar het blijft volstrekt onvoorspelbaar wanneer er weer een journalist zin heeft in een volstrekt voorspelbare buitenreportage.
Voor de redactie Buitenleven: vogelnerds komen al wekenlang af op een buffelkopeend, een maskergors en een Siberische taling – allemaal heel zeldzame beestjes, liefdevol aangewezen door de site van Dutch Birding. Ik verwacht dagelijkse updates in het Journaal.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Zo heeft de betreurde Nico de Haan, de bekende ambassadeur van het vogels kijken overleed afgelopen week, het natuurlijk nooit bedoeld, maar de verstikkende effecten van die vogelliefde worden steeds duidelijker. Ook in Eemdijk: ‘De Vogelbescherming wijst erop dat mensen afstand moeten houden. Omdat de velduil een beschermde en bedreigde soort is, mag hij niet worden verstoord’, luidde een van de berichten.
De gemeente Bunschoten ‘is inmiddels klaar met het uit de hand lopende vogeltoerisme in de polder’, schreef de Gooi- en Eemlander. Een parkeerverbod, tijdelijk eenrichtingsverkeer en een hoop boetes moeten de gekte bedwingen. Citaatje: ‘De vogelgekte lijkt jaarlijks erger te worden, met de complete gekte in het najaar rond een groepje ransuilen op de Baarnse Brink, een roerdomp in de Eemnesser polder en nu het velduil-toerisme in Eemdijk als excessen.’
Lees ook onze eerdere artikelen: ‘Manke roerdomp trekt vogelaars massaal naar de Eempolder’ en (in De Telegraaf): ‘Bakwonder Julia (12) verkoopt honderden zelfgebakken macarons aan velduil-toeristen in Eemdijk: ‘In twee uur was ik uitverkocht’.’
Zelf leef ik naar de zelfbepaalde Wet voor de Vrolijke Vogelkijkerij: loop, fiets of rij maximaal 10 kilometer om een bijzondere vogel te zien, nooit naar de andere kant van het land. Immers: ‘Een vogel die door mij gezien wil worden, komt maar naar me toe gevlogen.’ Je wint er geen competities mee (die bestaan), wel karmapunten voor in het Beloofde Vogelparadijs, ooit.
Onder dit alles ligt de paradox van de natuurkijkerij: naarmate de natuur verder achteruitkachelt, koesteren steeds meer mensen de restjes. Van velduil tot beloega of bultrug. Perfecte kijkers en camera’s kwamen binnen ieders bereik, evenals apps en platforms om met spectaculaire beelden het gebraden haantje te kunnen uithangen. De laatste ijsbeer zal ten onder gaan onder het toeziend oog van duizenden toeschouwers. Gelukkig hebben ze de foto’s nog. En het NOS Journaal, misschien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns