Theater In Gedeelde Grond onderzoeken acteurs Mouna Laroussi en Walid Benmbarek wat het betekent als polarisatie en ontheemding doordringen tot een huwelijk. „We zijn hier geboren en getogen. Als we dat nu loslaten, dan is alles voor niets geweest.”
Mouna Laroussi en Walid Benmbarek in de voorstelling 'Gedeelde Grond'
Nederland, het land waar hij is geboren en getogen, is zíjn land. Maar Mounir voelt zich er niet meer thuis. Het verharde rechtse klimaat, het standpunt van Nederland over Gaza, de manier waarop politici over Marokkaanse Nederlanders praten… Hij wil weg. Zijn vrouw, Salma, snapt het. Maar zij wil blijven.
Sinds oktober tourt het echtpaar Mouna Laroussi (Salma) en Walid Benmbarek (Mounir) met Gedeelde Grond door de Nederlandse theaters. Zij stond meermaals met een eigen cabaretvoorstelling in het theater, hij is vooral bekend van zijn rol in de tv-serie Mocro Maffia. Gedeelde Grond is een persoonlijk verhaal, over je ontheemd voelen in je eigen land. Wat betekent die ontheemding voor een huwelijk en een gezin?
Benmbarek: „Veek gastarbeiders zijn hier naartoe gehaald en ze werden eigenlijk niet goed behandeld. Ze moesten in de meest erbarmelijke omstandigheden werken, maar dachten: als ik maar voor mijn familie daar kan zorgen. En nu denk ik: is dat het wel waard geweest? Want ik heb nu het gevoel dat ik beter terug kan gaan naar Marokko, waar ik hoop heb op een betere toekomst voor mijn kinderen.”
Laroussi: „Maar als ze niet waren gekomen, had je mij nooit ontmoet. En dan had je ook niet je kinderen gehad.”
Benmbarek: „Dat weet ik. Het is meer een gevoel, een twijfel bij mezelf. Hadden ze echt niet daar iets kunnen opbouwen?”
Laroussi: „Mijn vader komt uit Tanger en mijn moeder uit Gouda. We zijn thuis met beide culturen opgevoed. Op een gegeven moment merkte ik tijdens mijn theaterwerk dat ik de hele tijd aan het verbinden was. Altijd maatschappelijke onderwerpen belichten vanuit Marokkaans en Nederlands oogpunt. Om zo de verschillen te zien en dat die soms helemaal niet zo groot zijn. Ik zit er als een kameleon de hele tijd in. Het personage van Salma, dat ben ik zelf. Constant zoeken, ervoor willen vechten maar ook zijn kant begrijpen. We zijn hier geboren en getogen. Als we dat nu loslaten, dan is alles voor niets geweest.”
Benmbarek: „En ik denk: ik heb geen zin meer om te vechten. Waarom moet ik vechten? Wat moet ik nog bewijzen?”
Laroussi: „We hebben hier veel gesprekken over, ook met Nederlanders zonder biculturele achtergrond. En dan hoor je meer mensen zeggen: dit voelt niet als ons thuis. Op dat moment dacht ik: dit is een universeel onderwerp.”
Benmbarek: „De reden van vertrek is anders. De een gaat weg vanwege het weer, de ander vindt het ondernemingsklimaat verschrikkelijk. Voor veel mensen met een migratieachtergrond gaat het echt om niet geaccepteerd worden voor wie je bent.
„De laatste jaren is dat erger. De opkomst van de rechtse kant, het standpunt van Nederland als het over Gaza gaat. Nee man, dit is niet meer het land waar ik wil wonen. Ik hoor hier niet thuis, ik word doodongelukkig. Het enige wat me hier houdt is mijn gezin.”
Laroussi: „We wilden vanuit een persoonlijk verhaal laten zien wat polarisatie doet binnen een gezin en een huwelijk.”
Benmbarek: „Het zorgt voor druk op je huwelijk, als je daarin niet op één lijn zit. En dat wilden we ook graag in het stuk, een ode geven aan het huwelijk. Dat het iets is waar je voor moet vechten, het is niet vanzelfsprekend. Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn, maar uiteindelijk gaat het om: hoe vind je de balans?”
Laroussi: „Dat is uiteindelijk de rode lijn geworden. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, maar je moet elkaar proberen te vinden op andere vlakken. Of in ieder geval het gesprek blijven voeren. Dat is ook met de maatschappij zo. Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn, maar laten we in godsnaam kijken waar we het wel over kunnen hebben. En een beetje de menselijkheid in het debat terug krijgen.”
Benmbarek: „Bij mij werkt het bijna therapeutisch. De laatste twee jaar denk ik, zeker ook door de media, dat Nederland compleet rechts is geworden. En door de voorstelling weet ik: nee, er zijn nog genoeg mensen die anders denken.
„Er was een vrouw die naar ons toe kwam en zei: als ik de voorstelling een week eerder had gezien, dan had ik anders gestemd. En dat is ook een mooi compliment. Kennelijk is dit nodig om de andere kant te voelen en te begrijpen.”
Laroussi: „Jouw solo komt altijd mega binnen. Er zijn mensen die geen biculturele vrienden hebben of dat gesprek niet hebben gevoerd met iemand anders. Het geeft stof tot nadenken, maar niet op een belerende en vervelende manier. We wilden wel echt een voorstelling voor iedereen maken, niet alleen de Marokkaanse Nederlander.
„We zijn hier zo’n anderhalf jaar geleden mee begonnen. Het was heel spannend, want het is heel kwetsbaar. De vraag was ook: in hoeverre laten wij onszelf zien in dit stuk? Uiteindelijk is het gewoon bijna 90 procent ons verhaal, alleen andere namen en carrières.”
Benmbarek: „Dit had ik niet met iemand anders kunnen bedenken. Er zitten te veel persoonlijke verhalen in.”
Laroussi: „Stel dat het stuk nu verkocht wordt, dan denk ik dat twee anderen het prima kunnen spelen. Maar ik denk wel dat we profijt hebben dat we elkaar zo goed kennen en op elkaar ingespeeld zijn. Daar zit een chemie bij die je niet kunt spelen.”
Benmbarek lacht: „Zo gaat het thuis ook.”
Scène uit Gedeelde Grond
Gedeelde Grond is nog tot en met 4 april in de theaters te zien.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC