Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Opvallend hoe vlug het went, het ijltempo waarmee de Verenigde Staten afglijden naar een maffiose necrostaat vol afpersing, moord en geweld. In het gesprek over Amerika heeft de verbijstering al haast plaatsgemaakt voor de berusting van het voldongen feit. Het enige wat velen nog koesteren, zijn de hoop en de verwachting dat het ooit weer goedkomt. Dat ze bij zinnen zullen komen daar, en het zelfcorrigerend mechanisme van verkiezingen een einde zal maken aan de krankzinnige razernij waarmee de VS zichzelf en de wereld te gronde richten.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Midterms is zo’n woord dat nog met een zekere hoopvolle verwachting wordt uitgesproken. Die zullen de Republikeinen in november waarschijnlijk verliezen. Maar Donald Trump is niet zo’n beste verliezer, herinneren we ons van zes jaar geleden. Toen sloot hij zich wekenlang op in het Witte Huis en bewoog hemel en aarde om zijn verlies ongedaan te maken. Manipulatie, geweld, het hele ondergangstheater.
Alleen, toen was hij een verslagen man, nu een zittende president. De macht is voor hem geen lege plaats, maar zijn eigendom. Er is geen grens aan wat hij zal doen om haar te behouden. De verwachting is dat hij de verkiezingen zal proberen te stelen, manipuleren of voor- dan wel achteraf ongeldig zal proberen te verklaren. Nu al roept hij partijgenoten op om de verkiezingen hier en daar ‘over te nemen’ of te ‘nationaliseren’, zijn eufemisme voor het dwarsbomen van een eerlijk democratisch proces.
Als hij verliest, wat dan? Aangezien een Trump niet kan verliezen, anders dan door machinaties van zijn vijanden, zal de hel losbarsten. De Capitoolbestorming vermenigvuldigd met meedogenloze staatsmacht en het ressentiment over de vorige verloren verkiezingen. Hij zal zijn milities binnen en buiten de overheid aanzetten tot geweld, angst en chaos zaaien en zichzelf als enige antwoord op die chaos presenteren.
Hopen op de midterms of zelfs de volgende presidentsverkiezingen, is hopen op de wereld van gisteren. Het komt voort uit een nobel geloof in het primaat van redelijkheid en rationaliteit, van overleg en compromis, zoals dat sinds 1945 gegolden heeft. Die comfortabele gedachte is maar al te voorstelbaar, maar draagt een reëel gevaar in zich. Het gevaar van inertie en valse geruststelling in een wereld waarin het recht van de sterkste democratieën opvreet en waarheid en werkelijkheid het afleggen tegen een zondvloed aan desinformatie en leugens. Waarin sterke mannen een catastrofale alliantie zijn aangegaan met big tech en AI, waarmee ze een onoverwinnelijke informatievoorsprong hebben op de rest van ons.
Dat betekent niet dat wij in Europa net zo moeten worden, dat ook hier de wet van de jungle moet gelden, maar wel dat we hoogst gealarmeerd moeten zijn en ons er krachtig tegen teweer moeten stellen. Alleen zo maakt Europa kans om te overleven als een zone van vrijheid en democratie. In de wereld zoals ze nu is, ontkomen de laatste weerbare democratieën er niet aan om zich te herbewapenen, en tegelijkertijd te blijven hameren op de deugden van vrede, diplomatie en internationale samenwerking.
Ooit gehoord in de soek van Aleppo: vertrouw op Allah, maar bind eerst uw kamelen vast.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns