Lezersbrieven U schreef ons over de columnisten, een andere kijk op de kunst en meer aandacht voor verpleegkundigen.
Marcel van Roosmalen ziet in zijn column de toetreding van koningin Máxima tot de reservisten vooral een koninklijke sponsordeal met Defensie (4/2). Maar wat hij wegzet als goedkoop symbool, is in werkelijkheid precies wat deze tijd vraagt van het Koninklijk Huis.
Ja, het Koninklijk Huis genereert aandacht. Ja, dat leidt tot meer aanmeldingen. En nee, dat is geen probleem.
We leven in een tijd van structurele onzekerheid, met oorlog op ons continent en over de hele wereld, en een krijgsmacht die al jaren kampt met tekorten. Defensie vraagt niet om ironie, maar om mensen. Als zichtbaarheid daarbij helpt, is dat geen lachertje, maar noodzaak. Een positieve invloed op de maatschappij is niet alleen een functie van het koningshuis, maar een voorwaarde. Waar Máxima en Amalia nu met vlag en wimpel voor slagen.
En dan nog iets: reservisten zijn, in tegenstelling tot wat Van Roosmalen zegt, juist de mensen die je vertrouwt met een wapen. Peuterleiders, die je vertrouwt met je eigen kinderen, zouden bij uitstek ook de mensen zijn die we zouden moeten vertrouwen met een wapen. Of conducteurs: stipt, punctueel, mensen die rustig kunnen reageren op agressie van een ander. En het horecapersoneel: naar mijn mening bij uitstek mensen die hard werken, stressbestendig zijn, en voortdurend dienstbaar zijn aan anderen.
Het idee dat alleen een specifiek type mens ‘geschikt’ is om verantwoordelijkheid te dragen, zegt uiteindelijk meer over onze vooroordelen dan over de krijgsmacht. Reservisten zijn geen noodverband, maar een afspiegeling van de samenleving. En dat is geen zwakte, maar juist een kracht.
Jip Söentken Amsterdam
De sneer van Bas Heijne naar NRC en Rosanne Hertzberger ervaar ik als onterecht (7/2). Hertzberger heeft in NRC verantwoording afgelegd over waarom ze de koers van de NSC-fractie niet langer kon verenigen met haar geweten (In de luwte van het Europees Parlement kan veel gebeuren, 1/1). In zo’n geval is het een eervol en te respecteren besluit – dat pijn en moeite gekost zal hebben – om er dan maar úít te stappen. En ja, iedereen heeft in dit land gelukkig het recht om „de politiek de maat” te nemen, dus ook Hertzberger. Zij doet dat bovendien, net als Heijne zelf (en diverse andere columnisten), op zeer welsprekende wijze; ik zou geen van beiden willen missen.
Albert Appelo Groningen
Politiek en journalistiek zijn zeer verschillende gremia. Ze staan soms lijnrecht tegenover elkaar, maar in Nederland was er lange tijd een werkbare balans. Die balans is nogal verstoord.
Rosanne Hertzberger heeft een unieke kijk gehad aan gene zijde als NSC kamerlid. Het verbaasde me nogal maar, toegegeven: ik vond het ook stoer. Politiek bedrijven is extreem moeilijk; het licht in de ogen wordt je nauwelijks gegund. Hertzberger had daarna en daarvoor nóg een uitzonderingspositie: die van columnist, vrij van redactionele discipline en met alle ruimte om te oordelen. Dat blijkt en valt me nu vies van haar tegen.
Ze stemde als Kamerlid mee over wetgeving die het gevaarlijke begin kán zijn van een fascistoïde jacht op de allerkwetsbaarsten. Ze benoemt het in een recente column nota bene zelf: ICE (22/1). Mensen zonder geld, zonder toekomst, zonder stem worden gecriminaliseerd. Dat is geen bijzaak, dat is de kern, en een grote politieke blunder van NSC.
Terug in haar rol als columnist schetst ze ook hoe „Rob Jettens stad” eruit zou zien (5/2). De column is een karikatuur vol vooroordelen die nergens op slaat. Alsof D66 droomt van een modelstad waarin mensen worden voorgeschreven hoe ze moeten leven. Het interesseert een D66’er geen lor hoe mensen leven, zolang dat in vrijheid kan. Waar het wél om gaat: het oplossen van echte problemen. Fossiel beleid. De ontspoorde agro-industrie.
Na de politieke ervaring van Hertzberger zou wat bescheidenheid gepast zijn. Zeker richting Rob Jetten en de politiek.
Bjarne Mastenbroek Amsterdam
„Een flink deel van de metamorfoses betreft een god die zich vermomt om, meestal, een schoonheid te kunnen verkrachten”, schrijft Bianca Stigter in haar essay over de tentoonstelling Metamorfosen in het Rijksmuseum (6/2). Ze wijdt een groot deel van haar stuk aan de verschillende verkrachtingen die Ovidius in zijn Metamorfosen beschrijft en die in de tentoonstelling worden verbeeld.
Wat betekent de wellust van Zeus/Jupiter? Hoe komt het dat in zoveel Griekse en Romeinse mythen onwillige vrouwen door goden worden overmeesterd? Ik merk de irritatie bij mijzelf ontstaan, elke keer als ik ‘verkrachting’ lees in Stigters’ essay en bij het beluisteren van de podcast van het Rijksmuseum, waarin Janine Abbring conservator Frits Scholten interviewt en waarin dit onderwerp ook uitgebreid wordt besproken.
Ik denk dat we bij het kijken en lezen van mythen die meer dan 2.000 jaar geleden ontstaan zijn, ons bewust moeten zijn van onze hedendaagse, materialistische kijk op seksualiteit, macht en spiritualiteit. Hoe zou het zijn als we die blik even loslaten en ons voorstellen dat de Grieken en Romeinen geslachtsgemeenschap gebruikten als metafoor voor inspiratie? Dat het goddelijke de mensenwereld kan penetreren en inspireren en dat overmeestering, overrompeling en seks daarvoor een symbool is? Dat opent in ieder geval mijn perspectief en ontvankelijkheid voor de schoonheid van deze beelden en maakt dat de betekenislagen zich verdiepen.
Anna Vogel Haarlem
Internist Yvo Smulders stelt in een opinie dat de grootste besparing in de zorg ligt in het gesprek tussen arts en patiënt (4/2). Maar wie de zorgketen kent, weet dat het fundament onder die spreekkamer elders staat.
De nieuwe coalitie wil de zorg hervormen. Dat betekent niet minder van hetzelfde, maar meer ánders werken. Niet opnieuw verpleegkundigen verder het medische terrein intrekken, zoals taakherschikking twintig jaar geleden heeft gedaan, maar benutten waar de échte expertise van de verpleegkunde ligt: mensen helpen het leven boven de ziekte uit te tillen.
Dat draait om gezondheidsbevordering, rolvervulling, levensprincipes, coping- en stresstolerantie; domeinen waarin verpleegkundigen traditioneel het sterkst zijn, maar die in Nederland nog altijd onderbenut blijven.
Moderne verpleegkunde rust al zeventig jaar op een stevig wetenschappelijk fundament, gericht op menselijke reacties op gezondheidscondities en levensprocessen. Het bewijs is eenduidig: wanneer verpleegkundigen hun expertise kunnen inzetten, verbetert de gezondheid en dalen de zorguitgaven. Toch blijft dit perspectief in beleid door het dominante medische denken vrijwel onzichtbaar.
Het grootste deel van de zorg vindt niet plaats in de spreekkamer, maar op de verpleegafdeling. Dáár ontstaat het inzicht waarop artsen hun keuzes baseren. Patiënten liggen meestal in het ziekenhuis omdat zij verpleegkundige zorg nodig hebben; anders hadden zij net zo goed poliklinisch behandeld kunnen worden.
Wie de zorg betaalbaar wil maken, moet investeren in degenen die haar elke dag draaiende houden: de verpleegkundigen.
Friso Raemakers Amsterdam
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC