Het nieuwe kabinet wil meer windenergie voor de energietransitie en investeert flink. Maar experts waarschuwen dat er meer ruimte in havens nodig is om de bouw niet te laten vastlopen. "Het is een kwestie van prioriteiten stellen."
Voor de bouw van een windmolenpark op zee is ook op land infrastructuur nodig. Dat begint in de dichtstbijzijnde haven, waar de turbines worden opgeslagen en klaargemaakt voor transport.
Het kabinet wil de capaciteit van windenergie in de Noordzee omhooghalen naar 40 gigawatt in 2040. Hoe meer windmolens er op zee gebouwd moeten worden, hoe meer infrastructuur daarvoor nodig is. Óók op land.
Maar de uitrol daarvan gaat niet hard genoeg, staat deze week in een rapport van Haskoning, in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en TKI Offshore Energy. Het rapport waarschuwt dat de ambitie voor de bouw van windparken sneller groeit dan de infrastructuur in de havens.
Want er is nu al een tekort aan havencapaciteit en dat neemt alleen maar toe richting 2030 en daarna, verwachten de auteurs. Dit is precies de periode dat het kabinet wil dat het bouwtempo van de windparken omhooggaat.
Nederland heeft op dit moment zo'n 120 hectare aan haventerreinen voor windenergie. Er staat nog 100 hectare gepland. Toch is dat niet genoeg voor de kabinetsplannen.
Er moet dus meer ruimte worden gemaakt, maar de ruimte die er is moet ook beter gebruikt worden, legt Leon Lammers uit. Hij is een van de auteurs van het rapport. Lammers adviseert niet alleen de havens groter te maken door meer terminals te bouwen, maar ook de ruimte die nu nog ongeschikt is beter te benutten. Alles samen moet ervoor zorgen dat de havens binnenkort grotere energieprojecten aankunnen.
Haveneconoom Bart Kuipers (Erasmus Universiteit) ziet daarbij kansen in een derde Maasvlakte om meer ruimte te maken. Maar die is niet een-twee-drie aangelegd. "Op korte termijn is er misschien wel meer ruimte mogelijk op de Tweede Maasvlakte, want die is flexibel ingericht", zegt hij. Ook verdwijnt een aantal chemische bedrijven, waardoor ruimte vrijkomt.
Als het belang groot genoeg is, kan er volgens de haveneconoom best veel. Hij verwijst naar de lng-terminal die in rap tempo in de Eemshaven werd gebouwd tijdens de energiecrisis in 2022. Kuipers: "Het is een kwestie van prioriteiten stellen."
De meeste ruimte in de havens wordt nu gebruikt door buitenlandse bedrijven. Nederland is een belangrijke schakel in internationale windprojecten door de ligging en het relatief grote deel van de Noordzee. Maar dat betekent ook dat er minder plek is voor Nederlandse projecten.
Dat vraagt om meer afstemming en samenwerking, staat in het rapport. Onlangs hebben Noordzeelanden afgesproken om gezamenlijke windprojecten te bouwen en het tempo op te voeren.
Tegelijkertijd zijn er nog andere spelers waarmee de offshore windsector moet 'concurreren'. Zo wordt gekeken naar speciale haventerminals voor defensie, onder meer in Rotterdam.
Het laat goed zien dat de ruimte in de havens op dit moment schaars is. Als dat niet wordt aangepakt, haalt Nederland de beoogde doelen voor windparken op zee niet. Dat zou een doorn in het oog van de energietransitie zijn.
Source: Nu.nl economisch