Indonesië leidt alvast duizenden militairen op voor een toekomstige vredesmacht in Gaza. President Prabowo wil dat zijn land een actievere rol krijgt op het wereldtoneel. Maar het plan valt niet goed bij de bevolking, bij wie afkeer tegen Israël er al op school wordt ingehamerd.
is correspondent Zuidoost-Azië van de Volkskrant. Hij woont in Indonesië.
De Verenigde Naties hebben nog geen aanvraag ingediend en de nieuwe Vredesraad van de Amerikaanse president Donald Trump moet nog voor het eerst bijeenkomen, maar Indonesië stoomt al duizenden militairen klaar voor de internationale stabilisatiemacht voor Gaza. Die gaat volgens het in oktober getekende vredesplan grenzen bewaken, Palestijnse agenten opleiden en humanitaire hulp verlenen. Prabowo bood eerder twintigduizend militairen voor de vredesmacht.
‘We leiden alvast genisten, gewondenverzorgers en dergelijke op’, zei de Indonesische landmachtcommandant Maruli Simanjunta maandag na een beraad met de president in Jakarta.
De generaal onderstreepte dat nog geen concreet verzoek was ontvangen van de VN, maar dat het om een brigade zou kunnen gaan. ‘Misschien vijf- tot achtduizend man.’ Daar komt nog een eventuele bijdrage van de Indonesische luchtmacht, marine en marechaussee bij.
De deelname aan een internationale troepenmacht in Gaza leidt in Indonesië tot bezorgdheid. Niet zozeer vanwege de veiligheid van het Kontingen Garuda, zoals de eenheid gaat heten, maar vanwege vermeende partijdigheid.
‘Gaan we daar de veiligheid van Israël beschermen?’, sneert een gebruiker op Instagram. ‘Zo helpen we Trump en Netanyahu bij het annexeren van Palestina!’, schrijft een ander.
Een woordvoerder van de minister van Buitenlandse Zaken verzekerde een dag later dat Indonesische soldaten niet zullen worden ingezet om Palestijnse Hamas-strijders te ontwapenen.
President Prabowo neemt een risico door een vredesmacht naar Gaza te sturen. De leider van het land, dat wereldwijd op nummer vier staat qua bevolkingsaantal (na India, China en de VS) en op nummer zeven qua economie (naar koopkracht), streeft sinds zijn uitverkiezing in 2024 naar een grotere rol op het wereldtoneel.
Indonesië is echter ook het land met de grootste moslimbevolking ter wereld, en afkeer voor Israël wordt er al op school ingehamerd. Veel Indonesiërs voelen zich verbonden met ‘hun Palestijnse broeders’ en beschouwen Israël als een kolonisator.
Het motto van het Indonesische buitenlandbeleid luidt al decennialang: bebas dan aktif (vrij en actief). In de praktijk betekent het dat Indonesië zich niet verbindt aan één machtsblok.
Zo vloog Prabowo meteen na zijn inauguratie naar China om afspraken te maken over commerciële samenwerking en leveringen van militair materieel. Vervolgens deed hij hetzelfde in de VS, Rusland, Europa, Turkije en het Midden-Oosten. In speeches op internationale podia benadrukt hij dat veiligheid een noodzakelijke voorwaarde is voor economische ontwikkeling.
Volgens waarnemers rekt Prabowo het beleidsmotto op tot bebas dan lebih aktif: vrij en actiever. Bleven zijn voorgangers liever thuis om binnenlandse problemen op te lossen, Prabowo zoekt juist de wereldleiders op.
Die wereldleiders ontvangen hem graag, want de oud-generaal is zijn krijgsmacht flink aan het moderniseren. Indonesië geeft miljarden euro’s uit aan nieuwe straaljagers, fregatten, raketten en tanks. In een instabiele wereld waarin het belang van internationale verdragen en allianties afneemt, redeneert Prabowo, moet je zorgen dat je zelf sterk staat.
Het is niet de eerste keer dat Indonesië vredestroepen stuurt. Het Kontingen Garuda is sinds 1957 ruim dertig keer ingezet, waaronder in Egypte, Congo, Vietnam en Bosnië. Maar nooit eerder werd een hele brigade gestuurd.
Het Midden-Oosten is voor Indonesië interessant vanwege mogelijke handelscontracten en investeringen in bijvoorbeeld de energiesector of de halal-voedselindustrie, maar ook voor de bescherming van Indonesische arbeidsmigranten in de regio (circa 1,5 miljoen), de verbetering van de regionale veiligheid en versterking van islamitische diplomatie.
Gaza heeft bovendien een emotionele waarde voor veel Indonesiërs. In 1948, na de oprichting van de staat Israël, verklaarde de eerste president Soekarno dat nieuwe land een koloniaal product van westerse mogendheden. Hij weigerde Israël te erkennen zolang de Palestijnen geen eigen staat kregen.
Tot op de dag van vandaag zijn bezoekers met een Israëlisch paspoort niet welkom in Indonesië. Voetbalbond Fifa moest in 2023 op het laatste moment een toernooi verplaatsen omdat de voetballers uit Israël het land niet inkwamen.
Toen het Israëlische leger in 2023 het Indonesische ziekenhuis in Gaza bombardeerde, betaald met dubbeltjes en kwartjes van leden van islamitische verenigingen, waren veel Indonesiërs razend.
Prabowo balanceert tussen zijn ambities op het wereldtoneel, die mogelijk op termijn economische, militaire en diplomatieke voordelen opleveren, en het bewaren van de rust in eigen land. Dat hij vorig jaar tijdens een speech bij de VN beloofde Israël onder voorwaarden te erkennen, was al een schok.
Toen hij ook nog lid werd van Trumps Vredesraad, waarvoor Palestina niet is uitgenodigd, was een groepsgesprek met vijftig religieuze leiders nodig om het maatschappelijk vertrouwen te herstellen.
Ook het lidmaatschapsgeld voor de Vredesraad (1 miljard dollar, op termijn te betalen) schoot bij veel Indonesiërs in het verkeerde keelgat. Prabowo zal er daarom alles aan doen om te zorgen dat de nieuwe vredesmacht niet wordt gezien als verlengstuk van het Israëlische leger en ontwapenaar van Hamas.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant