Chipconflict De rechter gelast een onderzoek naar de misstanden binnen chipmaker Nexperia. Topman Wing blijft geschorst op verdenking van mismanagement.
Bij de verscheurde chipmaker Nexperia komt een onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken. Dat besluit heeft de Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof woensdag gepubliceerd. De Chinese topman Wing (Zhang Xuezheng) blijft geschorst op verdenking van mismanagement. Ook houden onafhankelijke bestuurders vooralsnog de controle over de aandelen Nexperia.
De Ondernemingskamer greep vorig jaar oktober hard in bij Nexperia, sinds 2019 eigendom van de Chinese techonderneming Wingtech. Wing werd op 1 oktober per direct geschorst en verloor de controle over zijn aandelen. Hij had weinig kans zich te verdedigen; dat gebeurde 14 januari alsnog in een uitzonderlijk lange zitting in het gerechtshof in Amsterdam.
Aan de rechtszaak ligt een klacht van drie Europese topmanagers ten grondslag. Zij protesteerden toen Wing een andere chipfabriek van hem, WingSkySemi (WSS), probeerde te behoeden voor faillissement. Hij gebruikte daarvoor geld van Nexperia, luidt het verwijt.
De Nijmeegse chipfabrikant gebruikte WSS voor externe chipproductie. Nadat een plan om WSS over te nemen was gestrand, moest Nexperia bestellingen en vooruitbetalingen op aandringen van Wing met tientallen miljoenen euro’s verhogen. Dat was niet in het belang van Nexperia, stellen de Europese bestuurders. De rechter ziet aanwijzingen dat Wing „niet de vereiste verhoogde zorgvuldigheid in acht nam” om belangenstrijd te voorkomen.
Eind september, een dag voordat de Ondernemingskamer ingreep, had demissionair minister Vincent Karremans (Economische Zaken, VVD) met een oude noodwet Nexperia ‘bevroren’. Naar zijn zeggen gebeurde dat om te voorkomen dat de Chinese eigenaar de chipfabrieken in Europa zou afstoten en kennis zou overhevelen naar China. De ingreep volgde na jarenlange gesprekken met de chipmaker en topman Wing.
Economische Zaken (EZ) was sinds eind 2023 met Nexperia in gesprek over bestuurswijzigingen om het chipbedrijf een meer Europees en Nederlands imago te geven. Wing werkte mee, maar veranderde van koers omdat hij niet te veel controle wilde opgeven.
EZ voelde zich aan het lijntje gehouden. Volgens de Ondernemingskamer zette Nexperia zo de verhouding met het ministerie op een kritiek moment op het spel: „Nexperia nam het risico het vertrouwen van EZ te verspelen, juist nu het de steun hard nodig zou kunnen hebben.” Ook hier is volgens de rechter gegronde reden om te twijfelen aan juist beleid.
Na de ingreep van Karremans blokkeerde China de export van een Nexperia-fabriek in Dongguan, waardoor een chiptekort in de autoindustrie ontstond. Die bewuste back-endfabriek valt nu onder controle van Wingtech, en werkt niet meer samen met Nexperia’s andere chipfabrieken. Wingtech wil pas weer onderhandelen als het de controle over de aandelen terug heeft. Het Nederlandse hoofdkantoor van Nexperia vindt dat eerst de interne toeleveringsketen hersteld moet worden.
Wie of wat de schuld van de problemen krijgt, laat de Ondernemingskamer in het midden: „Het enkele feit dat tussen de verschillende onderdelen van de multinationale onderneming van Nexperia een zodanige strijd is ontstaan dat zij op dit moment niet langer in staat is om haar productieprocessen in stand te houden en haar klanten te beleveren, levert een gegronde reden op voor twijfel aan een juiste gang van zaken die een onderzoek kan rechtvaardigen.”
Vrij vertaald: de puinhoop bij Nexperia is zo groot, dat die situatie alleen al gedegen onderzoek vergt. De Ondernemingskamer wil daarom twee onafhankelijke personen aanwijzen die de gang van zaken sinds 2023 onder de loep gaan nemen.
Hun werk zal nog maanden duren, maar Nexperia heeft een veel snellere oplossing van het conflict nodig om geen klanten te verliezen. De verwachting is dat na deze uitspraak de gesprekken tussen de twee partijen beginnen.
Op de Chinese beurs ontstond vorige week onrust nadat Wingtech de omzetprognose voor 2025 publiceerde. Het bedrijf verwacht voor 2025 een verlies in omzet van ruim een miljard euro (9 tot 13,5 miljard yuan, omgerekend 1,1 tot 1,6 miljard euro).
In het laatste kwartaal van 2025, toen Wingtech de controle over Nexperia BV had verloren, kelderden de inkomsten van het beursgenoteerde bedrijf met 10 tot 15 miljard yuan. Tot die tijd had Wingtech een redelijk jaar. „De controle van ons bedrijf over Nexperia blijft beperkt, en dit heeft een significante impact op de bedrijfsresultaten in de verslagperiode”, schreef Wingtech in een verklaring. De hoogste financiële bestuurder is inmiddels opgestapt.
Dit bericht wordt later aangevuld
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC