Met zijn rake soundtrack en het klassieke Panavision-breedbeeld komt de politieke thriller van de Braziliaanse regisseur Kleber Mendonça Filho het best tot zijn recht in de bioscoop. Dan wordt het een film die je met al je zintuigen ervaart.
schrijft voor de Volkskrant over film.
Er ligt een lijk op straat bij het tankstation. De politie is dagen geleden al gebeld, zegt de pompbediende, maar door het carnaval hebben ze het te druk. Het ontbindende lichaam is afgedekt met een kartonnen doos.
De openingsscène van The Secret Agent (O agente secreto) schetst in een paar streken de situatie in Brazilië in 1977. Geweld is nooit ver weg en niet iets om erg lang bij stil te staan. Alledaagse criminaliteit, corruptie, staatsgeweld en een dagenlang volksfeest vormen een bijzonder explosieve mix: ‘Al 91 doden tijdens carnaval’, kopt de regionale krant in de oostelijke staat Pernambuco.
De wetenschapper Marcelo (Wagner Moura) is op weg naar Recife, waar hij zijn intrek zal nemen in het opvanghuis van de kettingrokende Dona Sebastiana (Tânia Maria). Iedereen die een veilige plek nodig heeft, uit het zicht van de militaire dictatuur, kan bij haar terecht. Waar Marcelo precies voor op de vlucht is, weet hij zelf niet eens: de dreiging is vaag maar ernstig.
Een van de vele verdiensten van de Braziliaanse politieke thriller The Secret Agent is de vloeiende manier waarop regisseur Kleber Mendonça Filho (Neighbouring Sounds, Aquarius, Bacurau) het verhaal vertelt. Het tempo ligt niet enorm hoog, af en toe slaat hij een zijpad in, maar het is een meeslepend, muzikaal ritme. Muziek, en geluid in het algemeen, speelt een belangrijke rol in de film. Van carnavalssamba tot jarenzeventighits, de soundtrack is raak en nadrukkelijk aanwezig.
Het is een goede reden om de film in de bioscoop te zien, waar naast de geluidsband ook het klassieke Panavision-breedbeeld het best tot zijn recht komt. Pas dan wordt The Secret Agent een film die je met al je zintuigen ervaart: zelfs de hitte en de geuren dringen door. Mendonça, een cinefiel die als kind eindeloos veel tijd doorbracht in de filmtheaters van Recife, weet precies hoe hij de jaren zeventig tevoorschijn kan toveren met textuur, kleur en licht.
The Secret Agent was een groot succes in Brazilië en leverde vier Oscarnominaties op, voor beste film, beste internationale film, beste casting en beste mannelijke hoofdrolspeler. Allemaal meer dan terecht, zeker die laatste, want Wagner Moura is zó vaak in beeld en zó goed dat The Secret Agent alleen al daarom vijf sterren verdient.
Maar er is nog meer. De knappe manier waarop het scenario je bij de les houdt, met slimme vooruitblikken en flashbacks. De absurde intermezzo’s die allemaal iets met haaien vandoen hebben, met een groot Harig Been dat de inwoners van Recife lastigvalt. De Siamese kat, de jurken en de bril van Dona Sebastiana, de hoofden van de bijrolacteurs. De unieke sfeer, een wonderlijke combinatie van voortdurend gevaar en levensvreugde.
Volgens Mendonça is The Secret Agent een film over het geheugen. De periode van de dictatuur werd in Brazilië lange tijd krampachtig vergeten, maar inmiddels lijkt er ruimte voor een terugblik. Ook Walter Salles’ prachtige historische drama I’m Still Here, over de verdwijning van een congreslid, trok in eigen land volle zalen.
The Secret Agent biedt een fantasievolle maar indringende kijk op het leven onder militaire repressie. Bovendien is het een magnifieke liefdesverklaring aan alles wat film bijzonder maakt, van het charisma van een ster tot de special effects.
Thriller
★★★★★
Regie Kleber Mendonça Filho.
Met Wagner Moura, Carlos Francisco, Gabriel Leone, Maria Fernanda Cândido.
161 min., in 78 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant