Verdwijnend zee-ijs is funest voor de ijsbeer. Op veel plekken in het arctisch gebied is dat inderdaad zo, maar op Spitsbergen is iets anders aan de hand.
Een Franse wetenschapper onderzoekt een moeder-ijsbeer en haar welpjes op Spitsbergen, vorig jaar april.
Uitgemergelde ijsberen die over land sjokken of vuilnisbakken plunderen: de afgelopen jaren doken ze met regelmaat op in het nieuws. Klimaatverandering = verdwijnend zee-ijs = verdwijnende ijsberen, zo leek de algemene conclusie. Maar een recente publicatie in Scientific Reports laat zien dat het minder eenduidig ligt dan gedacht – in ieder geval op Spitsbergen. Daar zijn de lichamelijke condities van de ijsberen juist verbeterd ondanks het afnemende zee-ijs.
Uit eerder onderzoek blijkt dat de temperaturen in de Barentszzee, rondom de Noorse eilandengroep, sinds 1980 tot wel 2 graden Celsius per decennium zijn toegenomen. Maar de ijsbeerpopulatie lijkt desondanks redelijk constant te zijn gebleven door de jaren heen: die schommelt nog altijd rond de 2.650 individuen. Sterker nog: uit het huidige onderzoek blijken de vetreserves van de ijsberen de afgelopen kwarteeuw te zijn toegenomen, ondanks het feit dat er per jaar zo’n vier zee-ijsvrije dagen zijn bijgekomen.
Wetenschappers nemen tijdens een expeditie in het arctisch gebied bloed- en weefselmonsters van een verdoofde ijsbeer.
De Noorse biologen verzamelden in totaal 27 jaar aan data, tussen 1992 en 2019. Ze vergeleken de body composition index (BCI, een indicator voor vetreserves en lichamelijk welzijn) met ijsvrije dagen en ontdekten zo de schijnbare paradox. Want hoe kan het lichamelijk welzijn toenemen als de voornaamste prooi – zeehonden – moeilijker te bereiken is? De auteurs vermoeden dat dat komt doordat (deels) op land levende prooien als walrussen en rendieren in aantal zijn toegenomen sinds ze minder door de mens worden bejaagd. Ook kan het zo zijn dat verdwijnend zee-ijs ertoe leidt dat de diverse soorten zeehonden dichter opeengepakt zitten, wat de jacht voor ijsberen efficiënter maakt.
Toch vormen de bevindingen geenszins een vrijbrief om het zee-ijs verder te laten smelten, benadrukken de wetenschappers. Bij ijsbeerpopulaties elders in het arctisch gebied is namelijk wel al geconstateerd dat ze te lijden hebben onder verdwijnend ijs, omdat het de afstand tussen verschillende jachtgebieden te groot maakt.
Een Belgische wetenschapper onderzoekt ijsbeerweefsel aan boord van de ijsbreker Kronprins Haakon. Rechts twee biopten.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC