Vermogensbelasting
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Het contrast kon niet groter zijn. Anderhalve week geleden presenteerde de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA haar coalitieakkoord met daarin precies nul maatregelen om de belasting op vermogen ook maar een klein beetje te verhogen. En vorige week sprak de Tweede Kamer op uitnodiging van GroenLinks-PvdA met de Franse econoom Gabriel Zucman over zijn voorstel om de supperrijken (in zijn definitie iedereen met meer dan 100 miljoen euro aan vermogen) minimaal 2 procent belasting te laten betalen over hun persoonlijke vermogen.
Wat de nieuwe coalitie wel doet, is de belasting op arbeid verder verhogen, onder meer via de vrijheidsbijdrage (3,4 miljard extra inkomstenbelasting om een deel van de defensierekening te betalen). Dat is op zijn best een gemiste kans, en op zijn slechtst een electoraal gemotiveerde blokkade van de VVD om de vermogens onaangetast te laten.
Het is vast geen toeval dat juist de VVD verstek liet gaan bij de ontmoeting met Zucman in het parlement. En dat terwijl de feiten Zucmans pleidooi ondersteunen: de superrijken betalen in Nederland maximaal 17 procent belasting, voornamelijk op hun ondernemersactiviteiten (via bijvoorbeeld de vennootschapsbelasting). Over hun persoonlijke vermogen of inkomen betalen ze vrijwel geen belasting, terwijl de gemiddelde belastingdruk voor de rest van Nederland tussen de 40 en 45 procent bedraagt.
Juist deze week stemt de Tweede kamer over de Wet Werkelijk Rendement, die een einde moet maken aan de totale warboel die in vermogensbox 3 is ontstaan nadat de Hoge Raad op Kerstavond 2021 de heffing op vermogen in strijd met het Europees eigendomsrecht en het discriminatiebeginsel verklaarde en daarmee de bodem onder de vermogensbelasting wegsloeg. Het heeft vele jaren en miljarden aan belastinginkomsten gekost voordat het ministerie van Financiën tot een sluitende oplossing wist te komen om vermogens op een juridisch houdbare manier te gaan belasten. Dat is een blamage.
Wie denkt dat met de nieuwe box 3, die vanaf 2028 zal gaan gelden, het lek boven is komt bedrogen uit. Ook nu kiest de Kamer voor een systeem waarbij spaarders en beleggers weliswaar jaarlijks moeten afrekenen wat betreft hun vermogenswinst – en aanwas, maar waarbij vastgoedbeleggingen en investeringen in start-ups en familiebedrijven worden ontzien. Financiën rekende uit hoeveel belastinginkomsten er door dit hybride stelsel de komende dertig jaar wordt misgelopen: 42 miljard euro. En dat is nog buiten de eindeloze mogelijkheden voor uitstel gerekend die dankzij ondernemersbox 2 structureel buiten de greep van de fiscus blijven.
Terwijl het zo simpel is: een eindeloze stapel gezaghebbende rapporten ligt klaar bij Financiën, bij het Centraal Planbureau en bij alle Kamerfracties met daarin voorstellen hoe het wél kan. Verschuif een deel van de lasten van arbeid naar vermogen. Repareer de gaten in zowel box 2 als box 3, schaf de hypotheekrenteaftrek af, behandel elke vorm van vermogen gelijk zodat arbitrage en geschuif heen en weer de facto onprofijtelijk wordt. Voer desnoods een Zucman-taks in om de allerrijksten hun eerlijke deel te laten meebetalen aan het feit dat ze in een welvarend land wonen met internationaal gezien nog steeds uitstekende sociale voorzieningen.
Zeker, ook een belasting op vermogen werkt verstorend en het risico op belastingontwijking is bij vermogen (dat inherent vluchtig is) groter dan bij een belasting op arbeid. Maar de huidige scheve verdeling is onwenselijk, oneerlijk en op termijn onhoudbaar. Doe daarom in elk geval iets, al was het maar omdat een oneerlijk belastingstelsel uiteindelijk ook het vertrouwen in de democratische vertegenwoordiging uitholt.
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag
Source: NRC